Tímarit Verkfræðingafélags Íslands


Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.02.1958, Blaðsíða 25

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.02.1958, Blaðsíða 25
TlMARIT VFl 1958 SlTid /J-/J SneiiC-C SOGSVIRKJUNlN EFRA SOG THNTAH MnÐGiWCA % M IN GI.NISÍF) A 8 BEROAl — OSLO — /78 Í332 7. mynd. Sýnir vatnsinntakio og aðrennslisgöngin og efri hluta jarðgangnanna við Þingvallavatn. 12. Vöxtur rafmagnsnotkunar á orkuveitusvæði Sogsvirkjunar. Meðan á Irafossvirkjuninni stóð og raunar áður, var sýnilegt að vöxturinn í rafmagnsnotkun fór vaxandi bæði vegna fólksf jólgunar á veitusvæðinu og vegna stöð- ugrar þenslu veitusvæðisins, sem einkum frá árinu 1938 þandist æ meira út fyrir takmörk Reykjavíkurbæjar. Þá var og mikill vöxtur i íslenzkum iðnaði, er þurfti æ fleiri og- stærri vélar. Vöxturinn í mestu aflnotkun nam 2500 til 3000 kw á ári hverju. Varð því að setja markið um aukningu vélaafls virkjananna svo hátt að dygði fyrir þessum vexti og eigi minna en 3000 kw á ári. Það svarar til 15.000 kw virkjunar fimmta hvert ár eða 30.000 kw á tíu ára fresti. Þessi vöxtur virðist geta haldið áfram enn um áratugi. Þess vegna fóru fram rannsóknir á framhaldsvirkjun í Sogi, á meðan á framkvæmd Irafossvirkjunarinnar stóð, og var þá röðin komin að Efra-Sogi, þeim stað, er fyrst var fyrirhugaður og um höfðu verið gerðar margar á- ætlanir og komið svo langt að leitað hafði verið tilboða í framkvæmd virkjunarinnar, sem fyr segir. Við ákvörðun mesta afls við Efra-Sog varð niður- staðan sú, að miða við 150 tenm. rennsli á sek. eins og við neðri stöðvarnar, enda þótt rennsli sé þar heldur minna en neðar. En þarna eru miðlunarskilyrði miklu betri. Nú var hægt að reikna með fullvirkjun í einu stigi og afli upp á 27.000 kw eða 2,5-falt það afl, sem áætlað var af Alexandersson 1918 að fá mætti með jafnri notkun (til stóriðnaðar), án þess að nota miðlunarskilyrðin. Munurinn í orkuvinnslu var minni. Við reiknum nú með 50% meiri orkuvinnslu en hann reiknaði með. Þar af eru 20% fengin af reynslunni eftir að Ljósafoss var virkjaður. 13. Kciinsli Sogsins. Rennslismælingar í Sogi voru tiltölulega fáar og strjál- ar frá fyrri tið, en síðan 1938, eftir að Ljósafoss-stöðin tók til starf a, haf a verið gerðar athuganir á vantsrennsl- inu að staðaldri. Sýna þær, að meðalrennsli á þessu 19 ára maelingatimabili hefur orðið sem næst 114 tenm. á sek. Er þetta mikið rennsli miðað við stærð úrkomusvæð- isins, sem er 1235 ferkm. Nokkuð af rennslinu kemur úr Langjökli suðvestanverðum. Nú hafa jöklar á Islandi farið minnkandi það sem af er þessari öld allri. Má því telja víst, að rennsli frá jöklinum sé meira en væri, ef hann stæði í stað eða færi vaxandi. Mætti því ætla, að á öðru tímabili yrði ren.nsli Sogsins minna, en verið hefur nú um langt skeið. Þetta getur haft þau áhrif á hagnýt- inu virkjananna í framtíðinni, að árleg orkuvinnsla verði minni en nú er reiknað með, en miðlunarskilyrðin eru svo góð við Þingvallavatn, að vélaaflið má nota áfram til fullnustu í samstarfi við aðrar virkjanir i framtíðinni, þótt orkuvinnslan í Sogi minnki.

x

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Verkfræðingafélags Íslands
https://timarit.is/publication/860

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.