Neytendablaðið - 01.03.2004, Side 17

Sölubrellur?
I Consumer Choise segir að þrátt fyr-
ir að flestar greiðslur séu vegna fárra
sjúkdóma hafi þróunin verið sú að listi
tryggingafélaga yfir sjúkdóma og veik-
indi sem falla undir sjúkdómatryggingar
hafi verið að lengjast. Irish Life sagði um
þetta atriði að tryggingafélög ættu frekar
að reyna að bæta þjónustu sína vegna
krabbameins og hjartaáfalls „en að láta
óupplýsta markaðsfræðinga gleyma sér í
að bæta við nýjum og nýjum sjúkdómum
til þess eins að vera með lengsta listann
á markaðnum". Samkvæmt þvísem Neyt-
endablaðið kemst næst hafa skilmálar
íslensku tryggingafélaganna ekki tekið
breytingum eins og Consumer Choise
lýsti. Hver þróunin verður er þó ómögu-
legt að spá um en Neytendasamtökin
telja að sjúkdómatryggingar eigi helst að
tryggja neytendur sem best vegna algeng-
ustu og alvarlegustu sjúkdómanna sem
raska hvað mest daglegu lífi þeirra sem
eiga í hlut.
LesiÖ skilmálana
Neytendum er eindregið ráðlagt að lesa
yfir alla skilmála og gögn sem tengjast vá-
tryggingum sínum. Þó er rétt að vara við
því að þegar kemur að sjúkdómatrygging-
um getur lesturinn verið erfiður. Það tek-
ur bæði tíma og þarf ákveðna þekkingu
til að skilja bæklinga tryggingafélaganna
og að bera saman tryggingafræðilega- og
læknisfræðilega nálgun hvers og eins.
Eitt af því sem er nauðsynlegt að kynna
sér er hvernig tryggingafélag skilgrein-
ir sjúkdóm. Sem dæmi um mikilvægi
skilgreiningar sjúkdóms má nefna að
samkvæmt skilmálum íslensku trygg-
ingafélaganna þurfa þrjú einkenni að
koma fram til að hjartaáfall falli undir
sjúkdómatryggi ngu:
• dæmigerðir brjóstverkir
• nýjar breytingar í hjartalínuriti
• hækkun á hjartaensfmum
Læknisfræðilega er hins vegar mögulegt
fá hjartaáfall þó að eitt af þessum ein-
kennum vanti. Sömuleiðis fellur hjarta-
kveisa almennt ekki undir sjúkdóma-
tryggingar.
Neytendur þurfa því að muna að það er
aðeins hægt að fá greitt samkvæmt trygg-
ingunni ef sjúkdómur fellur nákvæmlega
að skilgreiningu tryggingafélagsins. ísum-
um tilfellum þýðir það að aðeins er hægt
að gera kröfu í sjúkdómatrygginguna
vegna verstu tilvika tiltekins sjúkdóms.
Sömuleiðis eru ýmsir alvarlegir sjúk-
dómar ekki tryggðir nema með miklum
takmörkunum sem hver og einn þarf að
kynna sér. Til dæmis þarf Parkinsons-
sjúkdómurinn að greinast fyrir sextíu
ára afmælisdag vátryggðs og að orsakast
af óþekktum ástæðum til að falla undir
sjúkdómatryggingar íslensku tryggingafé-
laganna. Allar aðrar tegundir Parkinsons
eru undanþegnar. Annað dæmi er að til
að Alzheimers-sjúkdómurinn falli undir
íslenska sjúkdómatryggingu þarf sjúk-
dómurinn að greinast fyrir sextíu ára
afmælisdag vátryggðs og valda því að
viðkomandi þarfnist stöðugs eftirlits og
aðstoðar við athafnir daglegs Iffs.
Ýmisatvikótengd sjúkdómumgeta sömu-
leiðis valdið því að greiðsluskylda trygg-
ingafélags fellur niður, t.d. misnotkun
áfengis eða vímuefna. Einnig er almennt
skilyrði að vátryggður lifi í að minnsta
kosti 30 daga frá því að vátryggingar-
atburður er staðfestur til að bætur séu
greiddar út samkvæmt sjúkdómatrygg-
ingu (enda er sjúkdómatrygging ekki
líftrygging).
I Consumer Choise komu fram sambæri-
legar undanþágur og takmarkanir og því
er Ijóst að slíkar takmarkanir geta átt við
hvort sem keypt er íslensk eða erlend
sjúkdómatrygging.
Er hægt aÖ „einfalda" sjúkdómatrygg-
ingar?
Eins og sjá má af umfjölluninni hér að
framan er ýmislegt sem huga þarf að
þegar ákveðið er hvort eða hvaða sjúk-
dómatryggingu á að kaupa. í Consumer
Choise eru meðal annars nefnd tvö atriði
sem gætu auðveldað hinum almenna
neytanda að skilja hvað felst í sjúkdóma-
tryggingu og að gera verðsamanburð.
Fyrra atriðið er að tryggingafélög sem
bjóða upp á sjúkdómatryggingar komi
sér saman um hvernig nota eigi læknis-
fræðilegar skilgreiningar og tæknimál.
Þar með þyrftu neytendur ekki að hafa
eins miklar áhyggjur af því hvernig hvert
tryggingafélag skilgreinir sjúkdómana
sem falla undir trygginguna. Reynslan á
Irlandi og í Bretlandi hefur samkvæmt
Consumer Choise verið sú að hvert trygg-
ingafélag notar sínar eigin skilgreiningar
og það torveldar neytendum vitanlega
allan samanburð.- Síðara atriðið er að
tryggingafélög komi sér saman um lista
yfir 6-8 sjúkdóma sem mynda eins konar
kjarnatryggingu. Með því móti væri sami
kjarninn í boði hjá öllum tryggingafélög-
um og neytendum gert kleift að gera
beinan verðsamanburð. Ef tryggingafé-
lögin vildu síðan bjóða upp á víðtækari
tryggingar sem bæta mætti við kjarnann
væri þeim það að sjálfsögðu heimilt og
neytendur gætu valið hvort slíkt hentaði
þeim.
Neytendasamtökin telja að hugmyndir
Consumer Choise séu mjög áhugaverðar
en þær eiga þó kannski ekki beint við á
íslandi, enda leiddi lausleg athugun Neyt-
endasamtakanna á skilmálum íslensku
tryggingafélaganna í Ijós að skilmálar
þeirra eru nánast samhljóða. Reyndar er
Neytendasamtökunum ekki kunnugt um
hvorttúlkun íslensku félaganna á skilmál-
um sínum er ólík. Einnig þarf að hafa í
huga að hérlendis er farið að bjóða upp
á sjúkdómatryggingar erlendra trygginga-
félaga í töluverðum mæli. Af þessum sök-
um sjá Neytendasamtökin ástæðu til að
vera opin fyrir hugmyndum eins og þeim
sem að framan er lýst megi það verða til
þess að bæta stöðu neytenda við val á
sjúkdómatryggingum.
Nokkur góÖ ráö
Til að geta notið góðs af samkeppni og
valmöguleikum á markaði þurfa neytend-
ur upplýsingar til að gera samanburð.
Samræmd notkun hugtaka og skilgrein-
inga í skilmálum sjúkdómatrygginga gæti
verið afar hagnýt fyrir neytendur og gert
þeim betur kleift að taka upplýsta ákvörð-
un um sjúkdómatryggingar. Á meðan
ekkert slíkt er til hérlendis eru hér nokkur
góð ráð til þín, lesandi góður:
• lestu vel skilmála sjúkdómatryggingar
• kynntu þér skilgreiningu sjúkdómanna
• kynntu þér hvaða sjúkdómar falla und-
ir trygginguna
• kynntu þér hvað er undanskilið
• greindu tryggingafélaginu frá hvers
konar mikilvægum persónulegum- og
heilsufarslegum upplýsingum, að öðr-
um kosti gæti kröfu þinni verið hafnað
eða bótafjárhæðin lækkuð
NEYTENDABLAÐIÐ1. TBL. 2004 17