Tónlistin - 01.10.1941, Blaðsíða 16

Tónlistin - 01.10.1941, Blaðsíða 16
12 TÓNLISTIN þau éru þó ekki eins útbreidd og einsöngslögin. 1922 kemur síðasta sönglagaheftið út, og eru í þvi 8 ný lög, skrifuð fyrir meðalháa baryton- rödd, og mun Árni hafa haft Þórð Pálsson lækni í huga, er hann samdi þau, enda mun hann, ásamt Geir Sæmundssyni vígslubiskupi og Pétri Jónssyni söngvara, hafa gert mest allra íslenzkra söngvara að því að kynna lög Árna. Var túlkun Þórðar á textanum sérstaklega við brugðið, sakir skilmerkilegrar og aðlaðandi framselningar. Alls hafa þvi komið út 4 allstór hefti með sönglögum, en þar að auki mun Árni eiga tölu- vert af handritum, sem enn hafa hvergi birzt. Sönglagaútgáfunum má telja það til gildis, að þeim fylgir, asamt íslenzka textanuin, þýzkur texti, að mestu leyti þýddur af Bjarna Jónssyni frá Vogi. Eitt af aðaleinkennum Árna er innileiki laglínunnar og einlægni geðbrifanna, sem lykjast þétt að innihaldi kvæðisins. Samruni ljóðs og lags er oft svo fullkominn, að ó- luigsandi er, að annað lag gæti nokkurntíma borið textann uppi. Sem dæmi þess má nefna „Nótt" eftir Magnús Gíslason og „Kirkju- hvol" eftir Guðmund Guðmundsson, sem bæði eru gimsteinar í íslenzk- um tónlistarbókmenntum; bið fyrra er einskonar „nocturno", undurfín nátlúrulýsing í húmi heiðrar sum- arnætur, byggt í einföklu strófu- formi eins og flest af lögum höf- undarins; aftur á móti er „Kirkju- hvoll" ímynd þjóðtrúarinnar, órjúf- anlega tengt íslenzku hugmyndalífi og endurspeglar í senn djúpa alvöru og barnslega einlægni, sem fellur saman við klukknahljóminn í und- irspilinu. Á þessum viðsjárverðu og tvísýnu límum er mikið rætt og ritað um islenzkt þjóðerni og það ekki að nauðsynjalausu, en í lögum. Árna liggja fólgnar margvíslegar skýring- ar á inntaki þess og eðli, og væri það cilt nægilegt efni í langt mál, svo að ekki skal það rakið nánar hér. Árni Thorsteinson hefir alltaf unnið að tónsmíði í hjáverkum. Tómstundirnar hafa allar verið til- einkáðar þessu brennandi áhuga- máli hans, þar hefir ekkert annað komizt að. Þær hafa að vísu ekki skapað honnm veraldleg verðmæli, en þjóð hans hefir auðgazt af þeim. Hvert mannsbarn á landinu þekkir mörg af lögum bans og mun aldrei gleyma þeim; þau munu lifa áfram í brennipunkti íslenzkrar söng- menningar og verða hvatning öllum þeim, er láta þessi mál til sin laka. Hvort heldur þau berast okkur eft- ir bylgjum ljósvakans, hljóma í skrautlýslum hljómleikasal eða heima við arininn, munu þau ávallt færa okkur heim sanninn um það, að hér var að verki maður, gædd- ur óvenjulegri gáfu og þjóðlegum metnaði. Á þessum merkilegu tímamólum í ævi Árna Thorsteinsonar þökkum við honum óeigingjarnt og blessun- arríkt starf í þágu íslenzkrar tón- listar og óskum þess, að honum megi enn auðnast að leggja gjörva hönd á margt það, er bonum ligg- ur á hjarta.

x

Tónlistin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tónlistin
https://timarit.is/publication/922

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.