Tónlistin - 01.10.1941, Blaðsíða 17

Tónlistin - 01.10.1941, Blaðsíða 17
TÓNLTSTIN 13 Jazz og klassisk músík Fyrir nokkrum árum las óg i danska blaðinu „Politiken" viðtal við Igor Stravinsky, hið heimsfræga rússneska tónskáld, þar sem hann lét svo um mælt, að jazzinn myndi skammt eiga eftir ólifað, ef eigi kæmu fram tónskáld, sem færðu liann inn á nýjar hrautir, tónskáld, sem væru þess megnug að hlása i hann því lífi, sem að eilifu myndi vara. Mér detta oft þessi orð í hug, er ég heyrði jazz spilaðan, og ég hefi oft íagt þá spurningu fyrir mig, hvort nokknrntíma ræki að því, að jassinn myndi veita manni þá fró- un og þann listarunað, sem sönn 'uusík er einfær um. Þessari spurn- ingu er, að mínu áliti, að mestu leyti naegt að svara núna. Fjöldinn all- Ur af hinum yngri tónskáldum hef- ir orðið fyrir miklum áhrifum af jazzinum, þ. á m. Paul Hindemith og margir fleiri, svo að þannig má ef til vill segja, að jazzinn hafi heint Juúsíkinni inn á nýjar hrautir. En ennþá er ekki allskostar auðvelt að dænia um lislagildi þessara nútima lónsmíða. Það getur tíminn einn gert. Ég fyrir mitt leyti get ekki sætt •nig við þessa músík; hún er að minnsta kosti ennþá allt of yfir- borðsleg til þess, að hún geti hrif- >ð mann. En mér dettur heldur ekki 1 hug að afneita henni; það væri fii'ra, sem engan ætti að henda. Það, sem ég þekki t. d. eflir Hindemith, Eftir Rögnvald Sigurjónsson. er oftast mjög vel útfært og frá tæknislegu sjónarmiði oft framúr- skarandi. En dýptina finn ég ekki; mér finnst hér frekar vera um til- raunamúsik en andlega músik að ræða (til þess að fyrirhyggja allan misskilning, nefni ég ekki menn eins og Dehussy og Ravel, og þó sér- staklega Dehussy, sem er ekki leng- ur neitt undrunarefni fyrir heim- inn, heldur eitt af mest túlkuðu tón- skáldum hans). En þá kem ég aftur að jazzinum og að þeirri hlið hans, sem iðkuð er á kaffihúsunum. Jazzinn, eins og hann er í dag, er eitt áþreifanlegasta dæmi um hrörnun, sem hugsast get- ur. Ekki er þó svo að skilja, að jassinn liafi nokkurntíma haft nokk- uð lislrænt að flytja, — nei, en það var hins vegar hægt að húast við því, að hann þróaðist með tímanum eins og hver önnur stefna. En það virðist ekki ætla að fara svo. Það. sem er mest áberandi við jazzinn i dag, er, hvað hann er alltaf meir og rheir að missa fótfestuua, þ. e. a. s. f.jarlægjast það að vera ekkert ann- að en jazz. Þetta er einmitt það hættulega við hann. Þeir menn, sem skrifa jazzmúsík, eru svo óskammfeilnir að stela, frá mestu tónskáldum veraldar, temum, sem þeir síðan nota sem uppistöðu í einhvern „slagarann". Þessar „út- setningar" eru þannig, að hver mað- ur eða kona, sem yudi hefir af góðri

x

Tónlistin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tónlistin
https://timarit.is/publication/922

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.