Morgunblaðið - 05.07.2012, Blaðsíða 12

12 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. JÚLÍ 2012
BAKSVIÐ
Baldur Arnarson
baldura@mbl.is
Íslensk fyrirtæki sem þróa tækni og
hugbúnað fyrir sjávarútveg eru
mörg að uppskera núna eftir langt
og strangt markaðs- og þróunar-
starf. Uppskeran er ríkuleg.
Vaki er meðal þessara fyrirtækja
en það þróar og smíðar hátækni-
búnað fyrir fiskeldi til að telja og
stærðarmæla lifandi fisk á ýmsum
stigum framleiðslunnar, með innfra-
rauðri tækni og tölvusjón.
Hermenn Kristjánsson, fram-
kvæmdastjóri Vaka, segir að eftir-
spurnin eftir vörum Vaka sé mest í
Noregi, Skotlandi, Kanada og Síle.
„Það er stígandi í fiskeldi víðast hvar
í heiminum. Markaðurinn og mögu-
leikarnir fara því vaxandi fyrir okk-
ur. Heimamarkaðurinn er aðeins
brotabrot af heimsmarkaðnum. Við
flytjum út 96% af framleiðslunni.
Sem dæmi erum við að vonast til að
laxeldið fari í 10.000 tonn á Íslandi á
næsta ári. Til samanburðar er fram-
leiðslan um milljón tonn í Noregi.“
Skriðþungi í vextinum
Hermann segir vöxtinn byggjast á
mikilli vöruþróun og markaðs-
setningu í gegnum árin.
„Síðasta ár var mjög gott. Svo
ekki sé meira sagt. Tekjur jukust
um tæplega 40% og hagnaður er
mjög góður. Þetta hefur gengið
mjög vel síðustu sjö til átta ár og við
uppskerum nú af því að hafa lagt
mikla áherslu á vöruþróun og
markaðssetningu. Við höfum náð
ákveðnum „krítískum“ skriðþunga á
markaðnum.
Við erum komnir með góða dreif-
ingu og marga góða viðskiptavini.
Undirverktakar okkar hafa nóg að
gera. Vörur okkar eru að mestu leyti
framleiddar á Íslandi en að hluta í
Danmörku, Bandaríkjunum og Suð-
ur-Ameríku, þá fyrir Suður-
Ameríku. Við bættum við okkur fjór-
um starfsmönnum í fyrra. Veltan í
fyrra var um 900 milljónir og var það
aukning um tæplega 40% frá fyrra
ári. Ég hugsa að vöxturinn í ár verði
á bilinu 15-20%,“ segir Hermann
sem áætlar að veltan verði á annan
milljarð króna í ár.
Hugvit fyrir fiskeldi
Valka er annað fyrirtæki á þessu
sviði en það sérhæfir sig í fisk-
vinnslutækjum til flokk-
unar og pökkunar. Svo
hannar fyrirtækið hug-
búnað sem auðveldar
stýringu við vinnslu, nánar
til- tekið pantanir og rekjanleika,
og er því bæði í tækjasmíði og hug-
búnaðargerð.
Helgi Hjálmarsson, fram-
kvæmdastjóri Völku, segir tækifær-
in liggja víða.
„Við höfum einkum sótt fram í
Noregi og þá með sölu tækja og hug-
búnaðar í fiskvinnslu, einkum í lax-
inum. Svo erum við með búnað fyrir
hvítfisk og fiskvinnslu almennt. Við
ríflega þrefölduðum veltuna í fyrra.
Veltan fór þá úr 120 í 400 milljónir.
Ætli við höldum ekki í horfinu í ár en
svo er ætlunin að vaxa í kjölfarið.
Sóknarfærin liggja bæði hér heima
og erlendis. Markaðir okkar hafa
verið á Íslandi, í Færeyjum, Noregi
og Kanada. Svo sjáum við mikil
tækifæri í Danmörku, á Bretlands-
eyjum og í Bandaríkjunum. Mark-
miðið er að verða milljarðafyrirtæki
að nokkrum árum liðnum. Starfs-
mennirnir eru nú 15. Maður hefur
svolitlar áhyggjur af því að það er
ekki mikið framboð af hugbún-
aðarfólki á Íslandi því á næstu árum
verður þörfin fyrir það mikil.“
Þurfa fleiri í raungreinar
Jón Ágúst Þorsteinsson situr í
stjórn Samtaka fyrirtækja í grænni
tækni. Hann tekur undir með Helga.
„Hugverkaiðnaðurinn er að vaxa
hægt og bítandi. Það sem mun
hamla þessum vexti er að það vantar
meiri áherslu á raungreinamenntun
í grunnskólum, framhaldsskólum og
háskólum. Á það skortir að mun
fleiri einstaklingar velji sér raun-
greinar. Það er eitt alvarlegasta
vandamál Íslendinga í framtíðinni,
að fólk menntar sig ekki í samræmi
við þarfir tæknigreina. Tölvugeirinn
vex hratt sem og framleiðsluiðn-
aðurinn sem honum tengist. Það
gengur vel á flestum sviðum,“ segir
Jón Ágúst sem er einnig forstjóri
Marorku.
„Starfsfólki hjá okkur hefur fjölg-
að um 35% síðustu 12 mánuði. Við
erum að vísu ekki í sjávarútvegi
heldur framleiðum orkustjórnunar-
kerfi fyrir flutningaskip og erum
orðin leiðandi og eftirsótt á því sviði.
Mörg fyrirtæki í þessum geira eru
nú að uppskera eftir að hafa náð fót-
festu. Þau hafa orðið mjög góðan
grunn. Horfurnar í ár og á næsta ári
eru góðar. Fyrirtækin komust flest í
gegnum hrunið og njóta nú erfiðis
fyrri ára,“ segir Jón Ágúst.
Tæknifyrirtækin springa út
Morgunblaðið/Ómar
Sóknarhugur Helgi Hjálmarsson, framkvæmdastjóri Völku, horfir björtum augum á framtíðina.
 Mikill vöxtur hjá tæknifyrirtækjum sem hanna hugbúnað og smíða tæki fyrir sjávarútveginn
 Dæmi um tuga prósenta veltuaukningu milli ára  Veltan getur hlaupið á milljörðum króna
Ingólfur Árnason, framkvæmda-
stjóri tæknifyrirtækisins Skagans,
sem hefur höfuðstöðvar á Akra-
nesi, segir útlitið nokkuð bjart.
„Við fengum risaverkefni í Fær-
eyjum. Það hefur verið mikill vöxt-
ur samfara þessu eina verkefni
sem við erum að vinna í núna. Við
höfum náð að tileinka okkur nýja
tækni sem við höfum þróað fyrir
vinnslu á uppsjávarfiski. Allar
vinnslur á Íslandi sem eru í upp-
sjávarfiski eru með búnað frá okk-
ur. Veltan á fyrstu sex mánuðum
ársins er um tveir milljarðar og ég
verð ánægður ef við endum árið
með þrjá milljarða króna í veltu.
Til samanburðar var veltan
á árinu 2011 einn milljarður
en veltan hefur verið á því
bili. Um 50% framleiðsl-
unnar hafa verið seld
á erlenda markaði
og verður hlut-
fallið hærra í ár.
Síðasta ár var
mjög gott, svo
ekki sé meira
sagt,“ segir Ing-
ólfur.
Stefna á þriggja milljarða veltu
SKAGAMENN SÆKJA FRAM
„Það er engin önnur leið í stöðunni
en að kæra. Fyrir stjórnlagaþings-
kosningarnar var endurbótum lofað,
þá var Blindrafélagið fremst í bar-
áttunni og þá voru kosningarnar
mjög flóknar. Niðurstaðan var sú að
gerð var undantekning í þeim kosn-
ingum og blindir og hreyfihamlaðir
fengu að kjósa með sínum aðstoðar-
mönnum,“ segir Guðmundur Magn-
ússon, formaður Öryrkjabandalags
Íslands, en bandalagið undirbýr nú
kæru til Hæstaréttar vegna fram-
kvæmdar forsetakjörs sem fram fór
30. júní síðastliðinn. Hvorki var búið
að breyta kosningalögunum né veita
undanþágu áður en kjörið fór fram.
„Við teljum að núverandi fyrir-
komulag, sem er þannig að fatlaðir
þurfa að velja einhvern úr kjör-
stjórninni, sem er í raun hluti af
stjórnvaldinu, sé ekki leynileg kosn-
ing,“ segir Guðmundur.
Samkvæmt 3. mgr. 63. gr. laga um
kosningar til Alþingis, sem einnig
gilda um forsetakjör, mega fulltrúar
kjörstjórnar einir veita aðstoð þeim
sem þurfa. Fatlaðir krefjast þess
hins vegar að fá að velja eigin aðstoð-
armenn þegar þeir greiða atkvæði í
leynilegum kosningum. Guðmundur
segir að umrædd ákvæði kosninga-
laganna brjóti
mannréttindi og
stangist á við
stjórnarskrána,
Mannréttinda-
sáttmála Evrópu
og samning Sam-
einuðu þjóðanna
um réttindi fatl-
aðs fólks.
„Það er ekki al-
veg ljóst hverjir
verða aðilar að málinu. Hugsanlega
tveir til þrír, einn hreyfihamlaður og
einn blindur en hugsanlega fleiri. Ör-
yrkjabandalagið verður svo aðili að
málinu sem bakhjarl,“ segir Guð-
mundur og hann segir ÖBÍ leggja til
grundvallar 5. gr. stjórnarskrárinn-
ar þar sem segir að forseti skuli kos-
inn leynilegri kosningu. Einnig 3. gr.
1. viðauka Mannréttindasáttmála
Evrópu, sem lögfestur hafi verið á
Íslandi. Þar segi að atkvæðagreiðsla
skuli vera leynileg og að tryggt sé að
álit kjósanda komi í ljós með frjáls-
um hætti. Kæran mun einnig byggj-
ast á samningi Sameinuðu þjóðanna
um réttindi fatlaðs fólks sem var
undirritaður af Íslands hálfu árið
2007, en hefur þó ekki verið lögfest-
ur.
Kæra forseta-
kosningarnar
 Öryrkjabandalagið undirbýr kæru
Guðmundur
Magnússon
Hvern ætlar þú að
gleðja í dag?