Morgunblaðið - 07.04.2014, Blaðsíða 16

16
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 7. APRÍL 2014
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
HeimsóknBaracksObama
Bandaríkjaforseta
til Sádí-Arabíu í
liðinni viku fór
ekki hátt. Var það
þó um margt einn áhugaverð-
asti áfangastaður forsetans í
reisu hans til útlanda, sem þó
innihélt Atlantshafsbandalag-
ið og páfann. Það að Obama
taldi sig þurfa að kíkja stutt-
lega við í Ríadh, eftir að hafa
sinnt embættisskyldum sínum
vegna varnarmála Bandaríkj-
anna er til merkis um það að
forsetinn telur sig þurfa að
bæta fyrir fyrri syndir sínar
gagnvart Sádum.
Sádar og Bandaríkjamenn
hafa verið bandamenn allt frá
dögum síðari heimsstyrjaldar.
Í ljósi þess að vart er hægt að
hugsa sér tvö ólíkari ríki,
hvort sem horft er til stjórn-
mála eða samfélags, er ein-
sýnt að það bandalag hefur
einkum byggst á sameig-
inlegum öryggishagsmunum.
Bandaríkin veittu hervernd
sína, í skiptum fyrir greiðan
aðgang að olíuauðlindum
Sáda.
En margt hefur breyst í
samskiptum ríkjanna á síð-
ustu árum. Hin mikla bylting
sem felst í vinnslu olíu úr
sandsteini hefur gert það að
verkum að Bandaríkjamenn
hafa ekki jafnmikla þörf fyrir
bandalag við Sádi-Arabíu. Á
sama tíma hefur Obama leitað
eftir samningum við Írana,
höfuðandstæðinga Sáda, um
kjarnorkuvopnaáætlun þeirra
og þar með valdið óróa hjá
sínum gamla bandamanni. Þá
hafa ríkin tvö deilt um leiðir
annars staðar, til dæmis í
Egyptalandi, þar
sem Bandaríkja-
menn virtust líta
með velþóknun á
bræðralag músl-
ima í óþökk Sáda,
og létu sig litlu
skipta þótt bandamaður
þeirra til áratuga væri settur
á bak við lás og slá. Enn-
fremur eru þeir ósammála um
Sýrland, þar sem Sádar
hvöttu mjög til þess að tekið
yrði á efnavopnaárás Assads.
Það hafa því skiljanlega komið
brestir í samstarf ríkjanna
tveggja.
Það er gömul saga og ný að
tengsl sem byggjast einkum á
sameiginlegum hagsmunum
eiga það til að veikjast eða
rofna í réttu hlutfalli við mik-
ilvægi þeirra hagsmuna á
hverjum tíma. Um leið verður
að segjast eins og er að núver-
andi stjórnvöld í Washington
hafa ekki verið dugleg við að
viðhalda vinatengslum sínum
við fornar bandalagsþjóðir
sínar. Þau hafa ýmist talið sig
geta sýnt „forystu aftan frá“
eða álitið að orð væru ekki að-
eins til alls fyrst heldur bein-
línis fullnægjandi viðbrögð við
hverri vá. Og ef orðin dygðu
ekki, sem þau gera aldrei
nema vitað sé að þeim kunni
að fylgja aðgerðir, þá mætti
bara tala meira.
Afleiðingin er sú að nú, þeg-
ar kreppir að í samskiptum
austurs og vesturs, þurfa
Bandaríkjamenn að leggja á
sig aukna fyrirhöfn til þess að
bæta úr vanrækslunni við
vinaþjóðirnar og sannfæra
umheiminn um að taka beri
mark á Bandaríkjunum. Hvort
tveggja gæti að óbreyttu
reynst þrautin þyngri.
Bandaríkin hafa
veikt stöðu sína
með vanrækslu og
vanhugsuðu tali}
Vanræktir vinir
Forystumennríkisstjórn-
arinnar hafa sent
frá sér jákvæð
skilaboð um
skattalækkanir á
síðustu dögum.
Forsætisráðherra gaf til
kynna að vænta mætti meiri
lækkana og hraðari en hingað
til hefur verið rætt um og fjár-
málaráðherra talaði um að rík-
isstjórnin hefði þegar lækkað
skatta umtalsvert og að frek-
ari lækkana mætti vænta.
Það var viðeigandi að fjár-
málaráðherra gerði að sínum
orð eins forvera síns, sem hót-
aði skattgreiðendum frekari
skattahækkunum með orð-
unum: You ain’t seen nothing
yet. Að þessu sinni fólst í orð-
unum loforð um verulegar
skattalækkanir og
mikilvægt er að
þær gangi ekki
síður eftir en
hækkanir vinstri
stjórnarinnar.
Fjármálaráð-
herra minnti á að sú rík-
isstjórn hefði staðið fyrir hátt
í 200 skattbreytingum, sem
sýnir að verkefnið er ærið,
enda flestar þessar breytingar
til hækkunar og óhagræðis
fyrir fólk og fyrirtæki. Um leið
felur þessi skelfilega fram-
ganga fyrri ríkisstjórnar í sér
brýna þörf til að vinna hratt að
lækkun skatta, en ekki síður
mikil tækifæri til að ná ár-
angri í þessum efnum. Það
tækifæri þarf að nýta strax
eigi það ekki að renna núver-
andi ráðherrum úr greipum.
Vinstri stjórnin
skildi eftir sig gott
tækifæri til að
lækka skatta hratt }
Jákvæð skilaboð U
ndirritaður hefur fengið að njóta
hins nýja Borgartúns nokkrum
sinnum eftir að gatan var „fegr-
uð“ með því að þrengja götuna,
fækka bílastæðum og setja upp
ljótustu ljósastaura sem sést hafa norðan
Alpafjalla. Síðast fékk ég tækifæri til þess að
njóta fegurðarinnar núna á föstudaginn þegar
ég sat fastur í dágóða stund á miðju hring-
torginu við Sóltún, og gat séð bílaröðina
teygja sig alla leið að næsta hringtorgi. Er ég
ekki viss um að allir í þeirri röð hafi fagnað
þeim 230 milljónum sem fóru í lagfæring-
arnar.
Enda heyrðust í vikunni sem leið fréttir um
að mörg fyrirtæki í götunni hugsuðu sér til
hreyfings vegna þeirra breytinga sem hafa
orðið á götunni. Lái þeim það hver sem vill. En áður en
söngurinn hefst um að þetta séu bara fáir vælupúkar
sem eigi bara að hjóla í vinnuna má alveg velta nokkrum
staðreyndum fyrir sér.
Í fyrsta lagi eru samkvæmt lauslegri talningu á ja.is
tæplega 270 fyrirtæki við götuna. Ef gert er ráð fyrir 12-
15 manns að meðaltali í hverju þeirra eru það á bilinu 3-
4.000 manns sem þurfa að komast til vinnu sinnar í göt-
unni á hverjum virkum degi. Eflaust eru þarna tækifæri
til þess að fækka bílum með því að starfsfólkið nýti al-
menningssamgöngur betur eða hjóli í vinnuna, en það er
óraunhæft að ætla að bílastæðavandinn leysist þannig.
Í öðru lagi er mikið af þessum fyrirtækjum ann-
aðhvort verslanir eða þjónustufyrirtæki, sem gjarnan
þurfa að fá fólk í eigin persónu til sín til þess
að ganga frá málum. Þeir sem þangað eiga
erindi þurfa einhvern veginn að geta komist
þangað, og ekki eru allir í þeirri öfundsverðu
stöðu að geta sett nýju ryksuguna sína frá
Einari Farestveit á bögglaberann eða vilja
rölta með hana í fanginu heim í Breiðholtið.
Og ljóst er að margir eiga þangað erindi. Á
hverjum sólarhring keyra um 17 þúsund bílar
Borgartúnið á milli Sóltúns og Kringlumýr-
arbrautar, samkvæmt mælingum borg-
arinnar sjálfrar. Jafnvel þó að ekki sé gert
ráð fyrir að allur þessi fjöldi vilji stoppa í ein-
hverjum erindagjörðum er spurning hvers
vegna enginn velti þessari staðreynd fyrir
sér áður en ákveðið var að þrengja götuna og
fækka bílastæðum?
Það er ekkert að því að stefna að þéttingu byggðar og
ekkert að því að vilja fegra götur. Vandinn er bara sá að
dæmin af Borgartúni, Hofsvallagötu og víðar bera þess
ekki merki að mikið tillit sé tekið til óska þeirra sem
neyðast á endanum til að nýta sér göturnar. Umferð-
arvandi hverfur ekki þó að gata sé þrengd, hann bara fer
annað, sömu leið og fyrirtækin í Borgartúni munu á end-
anum fara. Þar sem stefna núverandi borgaryfirvalda í
skipulagsmálum er að skjóta fyrst og spyrja svo þá sem
verða fyrir barðinu á breytingunum hvort þeir geti ekki
bara sætt sig við orðinn hlut, væri kannski ráð að hugsa
örlítið fyrst um aðstæður á hverjum stað áður en skotið
er. Það er nefnilega frekar dýrt að lagfæra mistök í þess-
um efnum. sgs@mbl.is
Stefán Gunnar
Sveinsson
Pistill
Hvernig væri að spyrja fyrst?
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjórar:
Davíð Oddsson Haraldur Johannessen
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Útgefandi:
Óskar Magnússon
FRÉTTASKÝRING
Hólmfríður Gísladóttir
holmfridur@mbl.is
Hinn 3. apríl síðastliðinnvoru 30 ár liðin frá því aðReykjavíkurborg hóf aðveita undanþágur frá
banni við hundahaldi í höfuðborginni,
sem hafði verið í gildi frá 1924. Meðal
borgarbúa voru skoðanir afar skiptar
um ágæti gæludýrahalds í þéttbýlinu
og leyfisveitingin var háð ákveðnum
skilyrðum. Það var ekki fyrr en 2006
sem borgarstjórn samþykkti að leyfa
hundahald í Reykjavík en með sömu
skilyrðum og áður.
Í fyrra voru 2.540 hundar á skrá
hjá borgaryfirvöldum en Freyja
Kristinsdóttir, dýralæknir, hunda-
þjálfari og formaður Félags ábyrgra
hundaeigenda, segir fjölda hunda í
borginni mun meiri en opinberar töl-
ur segja til um. Samkvæmt óform-
legri könnun sem félagið gerði í fyrra
megi gera ráð fyrir að 50-70% hunda í
borginni séu óskráð.
Meira umburðarlyndi erlendis
Hvað varðar aðbúnað til hunda-
halds á höfuðborgarsvæðinu segir
Freyja ágætt að eiga hund í Reykja-
vík en umburðalyndi gagnvart hund-
um sé meira víða erlendis og aðstaða
til hundahalds í nágrannalöndunum
almennt betri en hér á landi. Til að
mynda sé engin aðstaða til lausa-
göngu á Seltjarnarnesi, í Kópavogi né
í Garðabæ.
„Í Reykjavík höfum við Para-
dísardal, Geirsnef og Geldinganes
þar sem má sleppa hundum lausum
og þrjú nýleg hundagerði. Hunda-
gerðin eru þó frekar lítil og gefa
stórum hundum takmarkaða hreyf-
ingu en þau henta vel sem leiksvæði,
þar sem nokkrir hundar geta leikið
sér lausir,“ segir hún. Hún segir
gerðin þó ekki gallalaus, t.d. vanti
tvöfalt hlið, þar sem hundar inni í
gerðinu komist út þegar öðrum hund-
um er hleypt inn. Hún segir jákvætt
að leyft hafi verið að ganga með hund
í taumi á Laugavegi og í Öskjuhlíð en
áður var umferð hunda á þessum
svæðum bönnuð með öllu.
Hundaskíturinn pirrar alla
Freyja segir viðhorf fólks til
hundahalds heldur hafa breyst til
hins betra en auknum fjölda hunda
hafi eðlilega fylgt vaxtarverkir og
fleiri kvartanir. „En ég held þó að
fjölgun kvartana sé mun minni en
fjölgun hunda,“ segir hún.
Hún segir hundaeigendur upp til
hópa tillitssama en það séu alltaf ein-
hverjir svartir sauðir í mörgu fé.
„Þeir hundaeigendur sem ég þekki
eru alveg jafn pirraðir og aðrir á að
sjá hundaskít á götunum,“ segir hún
en hvað lausagönguna varðar séu
skoðanir aðeins fjölbreyttari.
„Ég er þeirrar skoðunar að það
þurfi að fjölga lausagöngusvæðum til
mikilla muna og að það muni fækka
lausum hundum þar sem þeir mega
ekki vera lausir. Þangað til verða
hundaeigendur að sýna tillitssemi og
átta sig á því að það er algjör ókurt-
eisi að leyfa hundi að hlaupa lausum
upp að ókunnugu fólki eða öðrum
hundum í taumi.“
Hægt að gera betur
Freyja segir að ýmislegt mætti
bæta í borginni, hundum og hunda-
eigendum til hagsbóta, t.d. fegra
hundasvæðin og koma upp leik-
tækjum. Þá segir hún að nýta ætti
hundaleyfisgjöldin betur í þágu
hundaeigenda. „Borgaryfirvöld
kvarta yfir því að of fáir skrái
hundana sína og því séu of litlir pen-
ingar til að nýta í þágu hundaeigenda.
En á sama tíma eru sveitar-
félögin ekki nógu dugleg við
að upplýsa hundaeigendur um
hvað felst í að skrá hundinn,
hverjir kostirnir eru
o.s.frv.,“ segir hún.
Hundahald í borginni
horfir til betri vegar
Morgunblaðið/Ómar
Voff! Freyja segir tilgang FÁH að vera málsvari hundaeigenda og hunda,
með það að markmiði að stuðla að ábyrgu hundahaldi. Meðlimir eru um 500.
Samkvæmt upplýsingum frá
Heilbrigðiseftirliti Reykjavík-
urborgar voru skráðir hundar í
höfuðborginni 1.119 árið 1995,
1.351 um aldamótin síðustu og
2.265 árið 2010. Í fyrra voru
þeir 2.540.
Kvörtunum vegna hunda-
halds hefur heldur fækkað en
þær voru 570 árið 2006, 497
árið 2010 og 415 í fyrra. Í jan-
úar, febrúar og mars á þessu
ári bárust borgaryfirvöldum
alls 79 kvartanir vegna hunda-
halds.
Árný Sigurðardóttir, fram-
kvæmdastjóri heilbrigðiseft-
irlitsins, segir að síðastliðin ár
hafi lausum hundum í borginni
fækkað og fólk sé mun
passasamara með
hundana sína en áð-
ur. Þá hafi kvört-
unum vegna hunda-
skíts í
borgarlandinu
sömuleiðis fækk-
að.
Kvörtunum
fækkar
HUNDAHALD
Freyja og
Dimma