Fréttablaðið - 19.02.2013, Qupperneq 12

19. febrúar 2013 ÞRIÐJUDAGURSKOÐUN
HALLDÓR
FRÁ DEGI
TIL DAGS
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is og Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir, ritstjórnarfulltrúi, sigridur@frettabladid.is
MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is DÆGURMÁL: Kjartan Guðmundsson kjartan@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og
í gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
Mín spá er að á þessari öld muni Íslend-
ingar sækja mestan auð sinn til norður-
slóða. Uppsprettur nýrra verðmæta
verða ferns konar. Olíu- og gasvinnsla
mun hefjast á Drekasvæðinu fyrr en
seinna. Sömu lindir liggja yfir í lögsögu
Norðmanna vegna Jan Mayen. Má þá
ekki gleyma að þar á Ísland fjórðungs
hlut í öllum olíulindum samkvæmt einum
besta milliríkjasamningi sem utanríkis-
þjónustan hefur gert.
Hlýnun sjávar mun leiða til þess að
lengra fram á öldinni kunna ný, víðfeðm
búsvæði nytjategunda að skapast langt
norður í höfum þegar ísþekjan bráðnar.
Þar verða Íslendingar að standa fast á
sínum hlut. Ekki er ólíklegt að stofnarnir
sem breiðast norður um séu íslenskrar
ættar, eða afleggjarar úr flökkustofnum
sem við eigum þegar umsaminn hlut í.
Siglingar um Norður-Íshafið aukast ár
frá ári vegna minnkandi hafíss og aukins
áhuga Asíuríkja og norðurskautsríkja á
að nýta siglingaleiðina til að stytta flutn-
ingaleiðir milli hafna við Norður-Atlants-
haf og Kyrrahaf. Þar er til lengri tíma
horft til miðleiðarinnar, þvert yfir pólinn,
sem er stysta leiðin milli Asíu og Evrópu.
Vegna legu landsins mun miðleiðin auka
gríðarlega pólitískt vægi Íslands gagn-
vart Asíu, Ameríku og Evrópu. Hún mun
líka krefjast þess að Ísland verður ein af
mikilvægum umskipunarhöfnum fyrir
flutningana yfir pólinn. Það leiddi til
efnahagslegra stakkaskipta á Íslandi, og
Norðurlandi sérstaklega.
Fyrst í tíma er þó uppbygging þjón-
ustu á Íslandi við þau þrjú vinnslusvæði
sem líklegt er að verði komin í fram-
leiðslu í kringum 2025. Þau eru horn-
punktar svæðis sem ég hef skilgreint
sem íslenska orkuþríhyrninginn og nær
frá Norðaustur-Grænlandi til Jan Mayen,
og suður til Íslands. Á þessum og næsta
áratug verða mikil umsvif í rannsókn-
um og tilraunaborunum. Slík útgerð
er flókin, kostar hundruð milljarða og
þarfnast mikillar þjónustu. Síðustu ár
hef ég unnið dyggilega að því að ná upp
samstöðu með Grænlendingum og Norð-
mönnum um að langskynsamlegast er að
vinna með Íslendingum að því að byggja
upp þjónustu við vinnslusvæðin í orku-
þríhyrningnum hér á Íslandi. Það eitt
mun gjörbreyta efnahag Íslands, útrýma
atvinnuleysi og skapa meiri auð fyrir
þjóðina en hún hefur áður þekkt.
Norðurslóðir eru framtíð Íslands
NORÐURSLÓÐIR
Össur
Skarphéðinsson
utanríkisráðherra
➜ Vegna legu landsins mun
miðleiðin auka gríðarlega pólítískt
vægi Íslands gagnvart Asíu, Amer-
íku og Evrópu.
Mikilvægi orðaraðarinnar
Vigdís Hauksdóttir, þingmaður
Framsóknarflokksins, gaf ekki mikið
fyrir hugmyndir um einhvers konar
skemmri skírn í stjórnarskrármálinu.
Hún taldi tilboð meirihlutans um ein-
hvers konar sátt núna koma of seint
og sagði í samtali við Ríkisútvarpið
um helgina að svo væri. Sérstaklega
„þegar vilji okkar framsóknar-
manna hefur nánast verið
skýr allt þetta kjörtímabil,
að ná sátt um breytingar
á núverandi stjórnarskrá“.
Mögulega átti Vigdís við að
vilji flokksins hefði verið
skýr nánast allt kjörtímabilið,
en það sem út kom var að
viljinn hefði nánast
verið skýr. Þessu
hafa allir, og þar með talinn sá er
hér ritar, margoft orðið fyrir en þetta
sýnir okkur hve mikilvægt er að
orðaröðin sé rétt.
Seinþreyttur til vandræða
Sveinn Ingi Lýðsson er formaður
Sjálfstæðisfélags Álftaness. Að
auki bloggar hann á Eyjunni. Þar
segist hann vera áhugamaður um
samfélag og þjóðmál en ekki
liggur honum þó hátt rómur. Í
gær skrifaði hann færslu um
leiðara Morgunblaðsins, þar
sem hann kvartar
meðal annars yfir
„LÍÚ-klíkunni“,
en síðasta
færsla þar á undan er frá 12. apríl
2012. Þar kvartar hann yfir „útgerðar-
aðlinum“.
Naggað um náttúruvernd
Íslensk þjóð virðist þeim einkennum
búin að skipta sér rækilega í tvo
flokka í hverju málinu á fætur öðru.
Nýjasta málið í þeim flokknum virð-
ist vera frumvarp til laga um náttúru-
vernd. Þar skiptist fólk í fylkingar;
önnur telur að með því sé réttur
almennings til umferðar takmark-
aður um of, en hin að hann sé svo
rúmur í frumvarpinu að það
gangi á eignaréttarákvæði
stjórnarskrárinnar. Það er
ýmist í ökkla eða eyra í
íslenskri umræðuhefð.
kolbeinn@frettabladid.is
B
enedikt sextándi páfi kom um helgina í fyrsta sinn
fram opinberlega eftir að hann tilkynnti fyrr í mán-
uðinum að hann hygðist láta af embætti fyrir aldurs-
sakir. Hann er á 86. aldursári. Tugþúsundir hlýddu á
hann á Péturstorginu í Róm.
Örfá dæmi eru um að páfar hafi látið af embætti. Síðast gerðist
það fyrir tæpum sex hundruð árum. Páfar, sem trúaðir telja
sérlega sendiboða almættisins hér á jörð, hafa hingað til ekki
látið ellihrumleika aftra sér. Sumir gátu varla lyft hendi til að
veifa.
Benedikt sextándi segist hins
vegar telja að heilsubrestur
sökum elli aftri honum frá því
að vera sá kirkjunnar þjónn sem
þörf sé á um þessar mundir.
Ekki sé nóg að andinn sé
sterkur, holdið þurfi að vera það
líka. Um mánaðamótin tekur
hann því aftur upp sitt gamla
nafn, Joseph Ratzinger.
Ýmsar sögusagnir eru um mögulegar aðrar ástæður þess
að páfinn kýs að hverfa úr embætti. Hann er til dæmis sagður
hafa mætt óvæntu mótlæti innan kirkjunnar við umbætur sem
hann vildi koma á í kjölfar umræðu um kynferðisbrot kaþólskra
presta. Kann þar eitthvað að vera til í að hann hafi skort styrk
til að taka slaginn og ákvörðun um að hætta sé því góðra gjalda
verð. Svona svo fremi sem gott hljótist af.
En um leið hlýtur að læðast að manni sá grunur að með
ákvörðun sinni sé Benedikt sextándi páfi að fórna sér fyrir
stofnunina sem hann hefur þjónað. Spjótin beinast nefnilega í
auknum mæli að honum sjálfum í tengslum við glæpi kirkjunnar
í að hylma yfir og færa til í starfi barnaníðinga í hennar röðum.
Í nýrri heimildarmynd, Mea Maxima Culpa, sem aðallega
fjallar um glæpi bandarísks prests sem níddist á heyrnar-
lausum drengjum í tvo áratugi, kemur fram að Joseph
Ratzinger, þá kardínáli, hafi stýrt umsjá kynferðisbrotamála
innan kaþólsku kirkjunnar á heimsvísu. Embættinu hafi hann
sinnt frá 2001 til 2005 þegar hann varð páfi. Hans fyrsta verk
í embætti hafi verið að senda biskupum bréf um að samkvæmt
reglum kirkjunnar mættu afbrot innan hennar raða ekki verða
opinber. Og þegar biskupar í Bandaríkjunum vildu fá heimild til
að svipta barnaníðinga hempunni var þeim neitað um hana.
Meiri manndómur væri í að kaþólska kirkjan viðurkenndi mis-
tök sín og glæpi og sæi til þess að sagan fengi ekki endurtekið
sig. Stofnunin virðist hins vegar hafa vaxið yfir höfuð mann-
gæskunni sem trúin boðar. Sé páfinn að hverfa úr embætti til
þess að forða kirkjunni frá erfiðri umræðu tengdri hans persónu
er enn verið að verja stofnunina, á kostnað manngæskunnar.
Hér hefur síðustu misseri átt sér stað vitundarvakning í
tengslum við kynferðisbrot gegn börnum og viðbrögð við þeim.
Vonandi færast hlutir líka til betri vegar hjá stærstu kirkju-
stofnun heims. Öðrum kosti verður hún áfram víti til varnaðar
um hvernig ekki skuli bregðast við.
Að fórna sér fyrir stofnunina:
Skuggi er yfir
brotthvarfi páfa
Óli Kristján
Ármannsson
olikr@frettabladid.is