Fréttablaðið - 13.12.2013, Blaðsíða 62

MENNING 13. desember 2013 FÖSTUDAGUR
„Mér bauðst að fara til Græn-
lands og vinna þar í tvo mánuði
árið 2010, sagði upp góðu stöð-
unni minni í stóra fyrirtækinu og
hélt út í óvissuna í ævintýraleit,“
segir Heiðrún Ólafsdóttir um til-
drög Grænlandsferðarinnar sem
hún lýsir í ljóðunum í Af hjaran-
um. „Ég fór að vinna sem kokkur
á steikhúsi bæjarins Sisimiut, sem
er næststærsti bær Grænlands
með 3.600 íbúa.“
Veran í Sisimiut hefur greini-
lega haft djúp áhrif á Heiðrúnu
ef marka má ljóðin í bókinni. „Já,
þetta hafði mikil áhrif,“ viður-
kennir hún. „Og einkennileg. Eins
mikið og mig langaði að komast í
burtu á meðan ég var þar, þá hef
ég verið alveg sjúk í Grænland
síðan ég kom þaðan og get ekki
beðið eftir tækifæri til að komast
þangað aftur.“
Hvað er svona heillandi? „Það
er erfitt að útskýra það, en það
eru einhverjir töfrar þarna sem
eru eiginlega ólýsanlegir. Það er
eins og bindist í mann einhverjar
taugar sem eru óslítanlegar. Það
er ekkert áþreifanlegt sem bindur
mann; ég get ekki sagt að það sé
fólkið, landslagið, tíðarfarið eða
neitt eitt, það verður bara til ein-
hver galdur. Og ég veit að ég er
ekkert ein um þá upplifun.“
Heiðrún segir Sisimiut eigin-
lega vera stórborg á grænlenskan
mælikvarða, þar sé spítali,
menntaskóli og allar græjur, eins
og hún orðar það. Miðað við bókina
hafði hún ákveðna fordóma gagn-
vart Grænlendingum áður en hún
fór og hún gengst alveg við þeim.
„Já, ég held ég verði að viður kenna
það,“ segir hún dræmt. „Maður
fær eiginlega bara neikvæðar
fréttir frá Grænlandi, um heim-
ilisofbeldi eða drykkjuskap eða
einhvers konar ósætti. Maður fær
aldrei gleðilegu fréttirnar þaðan.
Þess vegna kom mér gleðin í fólk-
inu þar á óvart, það eru allir svo
glaðir og hamingjusamir, þrátt
fyrir allt. Vissulega sá maður
margt ömurlegt, til dæmis er
næststærsta húsið í bænum barna-
heimili fyrir börn sem hafa verið
fjarlægð af heimilum sínum, þann-
ig að undirtónninn er alltaf svolítið
sorglegur og dapur. En gleðin er
samt mest áberandi, svo furðulega
sem það hljómar.“
Og Grænlendingar hafa ekki
verið haldnir fordómum gagn-
vart þér? „Ekki eftir að þeir kom-
ust að því að ég væri Íslendingur,
nei. Fyrst héldu allir sem ég var að
vinna með að ég væri Dani og fáir
yrtu á mig fyrr en þeir fréttu að
ég væri íslensk. Ætluðu sko ekki að
fara að tala við enn einn Danann
sem væri kominn til að breyta lífi
þeirra.“
Heiðrún segir það hafa komið
sér mest á óvart hversu mikil
stéttaskipting sé ríkjandi á Græn-
landi. „Það eru mörg lög. Danir
fæddir á Grænlandi tróna efstir,
eða setja sig þar eiginlega sjálfir,
síðan er það grænlenska elítan sem
á nánast allan bæinn og ég var að
vinna hjá. Þau eiga alla veitinga-
staðina í bænum, reka strætó-
keyrsluna, byggingafyrirtækin,
fatabúð og eiginlega bara allt. Það
var mjög skrítið að upplifa það.“
Af hjaranum er önnur ljóða-
bók Heiðrúnar og hún gefur hana
út sjálf, kom tilnefningin henni á
óvart? „Já, hún kom mér svolítið
á óvart. Einhvern veginn finnst
manni þessi bransi vera ofboðslega
forlagsbundinn. Þannig að ég upp-
lifi tilnefninguna dálítið sem sigur
litla mannsins, ekki bara sem höf-
undur heldur líka sem útgefandi.
Það vekur hjá mér von um breytta
tíma í útgáfumálum. Fyrst og
fremst er tilnefningin þó mikill
heiður fyrir mig sem ljóðskáld og
ég er mjög ánægð með hana.“
fridrikab@frettabladid.is
Hélt í óvissa ævintýra-
leit til Grænlands
Heiðrún Ólafsdóttir er tilnefnd til Fjöruverðlaunanna fyrir ljóðabók sína Af
hjaranum. Í ljóðunum lýsir hún veru sinni á Grænlandi, veru sem hún segir hafa
haft djúp og varanleg áhrif á sig. Þar var þó ýmislegt sem kom henni á óvart.
Smátt og smátt hefur þú lært
einstaka orð og þykist vera farin
að þekkja nokkrar algengar gerðir
setninga. Þannig kemstu smám
saman inn í glaðværðina. En auð-
vitað skilur þú ekki bofs þegar allt
kemur til alls.
Mál
SJÚK Í GRÆNLAND
Heiðrún getur
ekki beðið eftir að
komast aftur til
Grænlands.
FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
GRÆNLAND
Það eru einhverjir
töfrar þarna sem eru
eiginlega ólýsanlegir. Það
er eins og bindist í mann
einhverjar taugar sem eru
óslítanlegar.