Fréttablaðið - 13.03.2014, Blaðsíða 12

13. mars 2014 FIMMTUDAGUR| FRÉTTIR | 12
Bílafloti slökkviliðanna í landinu
er kominn til ára sinna, en sex af
hverjum tíu slökkvibílum eru eldri
en 25 ára og væru því gjaldgengir
á fornbílaskrá. Aðeins tólf bílar af
um 180 hafa verið keyptir á síðasta
áratug. Þjálfun og endurmenntun
slökkviliðsmanna um allt land
hefur setið á hakanum á undan-
förnum árum.
Eins og Fréttablaðið hefur
fjallað um að undanförnu er
útbreidd skoðun að gæta verði að
uppbyggingu brunavarna í land-
inu. Brunavarnaáætlanir hafa
ekki verið gerðar eða eru ekki upp-
færðar, en í lögum segir að bruna-
varnaáætlun eigi að tryggja að
slökkvilið hvers svæðis sé þannig
mannað, skipulagt, útbúið tækjum,
menntað og þjálfað að það ráði við
þau verkefni sem því eru falin.
Fornbílaklúbbar?
Slökkviliðin í landinu eru 37 og
bílakosturinn telur um 180 slökkvi-
bíla. Innan við fjórðungur bílaflot-
ans er yngri en 20 ára, og aðeins
6% bílanna keypt á síðasta áratug.
Jón Viðar Matthíasson, slökkvi-
liðsstjóri höfuðborgarsvæðisins,
samsinnir því að búnað slökkvilið-
anna þurfi að bæta og endurnýja.
„Þetta er sá þáttur þessarar
starfsemi sem þarf sífellt að vinna
í. Þjóðin varð hins vegar fyrir
áfalli og þá hægði allverulega á
uppbyggingu á búnaði slökkvilið-
anna. „Samkvæmt skilgreiningu
tryggingafélaganna er stór hluti
bílaflota slökkviliðanna fornbílar.
Ég tek undir það að tölurnar er
sláandi,“ segir Jón Viðar og nefnir
bilanahættu í samhengi við þá
staðreynd að rekstur gamalla
tækja geti verið flókinn. „Það er
ekkert sjálfsagt að finna varahluti.
Það þekkist að menn leiti fyrir sér
á e-bay til þess,“ segir Jón Viðar.
Bedford
Á árunum 1970 til 1972 var gert
risaátak í að endurnýja búnað
slökkviliðanna og voru um sjötíu
bílar fluttir inn á þessu tímabili.
Oft er talað um „Bedford-væð-
inguna“, eftir bílum af þessari
gerð sem margir voru af 1962
árgerð. Margir þessara bíla eru
enn í notkun, þótt þeir sitji við
hliðarlínuna ef mikið stendur til.
Mun afkastageta og áreiðanleiki
dælu Bedfordsins vera ástæðan
fyrir því að þessum bílum hefur
ekki verið fyrir löngu komið fyrir
á safni.
Spurður hvort viðlíka átaks,
á landsvísu, sé þörf svarar Jón
Viðar að kannski sé sá tímapunkt-
ur að nálgast að huga verði að því.
„Þarna þurfa menn hins vegar
nýja hugsun. Samvinna og sam-
nýting verður að vera ofarlega á
baugi. Fjárfestingarnar verða að
byggja á greiningum hvað hentar
á hverju svæði fyrir sig,“ segir
Jón Viðar, sem segir þetta eiga
við um atvinnuslökkviliðin jafnt
sem minni liðin úti um land. Hvað
varðar slökkvilið höfuðborgar-
svæðisins þurfi að huga að bíla-
kaupum. „Maður finnur samt á
sveitarstjórnarmönnum að þeir eru
meðvitaðir um þennan vanda. Það
er enginn að líta fram hjá þessu,
en vandinn er kannski það stór að
hendur manna eru bundnar. En við
fáum þó góðan stuðning frá þessum
stóru sveitarfélögum sem standa
að baki okkur, og má nefna nýja
og dýra bækistöð í Mosfellsbæ.
Þannig að stuðningurinn er ekki
bara í orði heldur líka á borði.“
Búnaður slökkviliða er fleira
en bílarnir, þó þeir komi fyrst
upp í hugann. Sama skurk þarf
við endur nýjun annars búnaðar,
hlífðar fatnaðar til dæmis. Nefnt
hefur verið að gróðureldar útheimti
sérstakan búnað, léttari og með-
færilegri, en slíkt er vandfundið
hér.
Spurður um þjálfun og endur-
menntun slökkviliðsmanna segir
Jón Viðar það renna í sama far-
vegi og tækjakaupin, vegna fjár-
hagsvandans. „Það liggur fyrir að
endur menntun og þjálfun þarf að
vera betri hjá öllum. Það liggur í
hlutarins eðli að þessir þættir sitja
á hakanum þegar glíma þarf við
stærri mál,“ segir Jón Viðar.
Of mörg og smá
Jón Viðar heldur því fram að
slökkviliðin í landinu séu of mörg
og vanmáttug mörg hver. Víða eru
slökkviliðsstjórar í hlutastarfi og
geta engan veginn uppfyllt kröfur,
til dæmis um forvarnastarf, og
margt sem fylgir stjórnsýslu dags-
ins í dag.
Jón Viðar telur að líta megi til
þess þegar málefni fatlaðra voru
flutt til sveitarfélaganna frá rík-
inu, og þá þess að átta þúsund
manns væru að baki hvers þjón-
ustusvæðis. Í Noregi til dæmis
séu uppi raddir um að lögbinda lág-
marksfjölda íbúa að baki slökkvi-
liðs. „Það er engin spurning í
mínum huga að víða á landinu
muni verða mjög til bóta að sam-
eina slökkvilið í stærri og sterkari
einingar, og í raun aðeins tíma-
spursmál hvenær í þetta verður
ráðist. Nú þegar hefur slökkvilið-
um fækkað verulega og atvinnu-
slökkviliðum fjölgað. Kröfurnar
fara vaxandi og fólk er betur með-
vitað um þessa þjónustu. Sveitar-
félögin eru líka orðin meðvituð um
það að ef þessi þjónusta er ekki
ásættanleg þá spyrji bæði stór og
lítil fyrirtæki sig þeirrar spurn-
ingar hvort fýsilegt sé að setja sig
niður á viðkomandi svæði.“
Hröð uppbygging
Um þessar mundir er mikil upp-
sveifla í ferðaþjónustu, og eins og
nauðsyn krefur fylgir uppbygg-
ing innviða. Hótel munu spretta
upp sem gorkúlur ef áform ganga
eftir, en færri ræða hvað verður að
fylgja slíkri uppbyggingu.
„Það er alltaf hættan í hraðri
uppbyggingu að ekki séu allir
þættir teknir inn í jöfnuna. Aukin
umferð fólks og farartækja skapar
Það
liggur fyrir að
endurmenntun
og þjálfun þarf
að vera betri
hjá öllum. Það
liggur í
hlutarins eðli að þessir
þættir sitja á hakanum
þegar glíma þarf við stærri
mál.
Jón Viðar Matthíasson,
slökkviliðsstjóri höfuðborgarsvæðisins
Meirihluti bílaflotans eru fornbílar
Bílafloti slökkviliðanna er að stórum hluta kominn til ára sinna, og fellur undir skilgreiningar um fornbíla. Þjálfun er ekki sinnt eins og
þörf krefur. Sameining slökkviliða er aðeins tímaspursmál, enda þarf að mæta kalli tímans til að uppfylla sívaxandi kröfur.
ELDUR Í HÖFÐA Starf slökkviliðanna er hulið óvissu og verkefnin ólík. Það er því bráð nauðsyn að búnaður þeirra hæfi
verkefnunum. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON
óumflýjanlega aukna áhættu. Þá
er alltaf stóra spurningin, ef eitt-
hvað kemur fyrir, hvernig við
erum í stakk búin til að bregðast
við. Það er til dæmis ekkert gefið,
þegar nýtt hótel er byggt á nýjum
stað út um land, að til staðar séu
innviðir í samræmi við það, og geti
svarað kallinu,“ segir Jón Viðar og
nefnir að í nýrri byggingareglu-
gerð er tekið sérstaklega til þess
að ef viðbragðstími og burðir við-
komandi slökkviliðs á svæði eru
ónógir þá skuli gert ráð fyrir því í
viðkomandi byggingu – til að vega
upp á móti löngum viðbragðstíma
eða getu slökkviliðs.
Jón Viðar nefnir sem dæmi
þegar álver Alcoa Fjarðaáls við
Reyðarfjörð var byggt, að þá
tóku sveitarfélögin á svæðinu
sig saman ásamt fyrirtækinu
og byggðu upp atvinnuslökkvi-
lið. „Það hefur þegar sannað
sig, og það hefur verið nefnt að
þegar kviknaði í spennistöð verk-
smiðjunnar hafi starfsemin verið
í hættu. Það er í raun þrekvirki
slökkviliðsins á staðnum að þakka
að ekki fór verr.“
Svavar
Hávarðsson
svavar@frettabladid.is
Búnaður og mannafli slökkviliða 2013
Atvinnuslökkviliðsmenn (17%)
Hlutastarfandi
slökkviliðsmenn (83%)
FJÖLDI SLÖKKVIBÍLA
Heildarfj öldi slökkvibíla 179
FJÖLDI SLÖKKVILIÐSMANNA
Heildarfj öldi tæplega 1300
6-9 ára
221
1,079
6%
15%
35%
25%
19%
10-19 ára 20-29 ára
30-39 ára 40-71 ára
Heimilid: Mannvirkjastofnun
26 bílar
11 bílar
34 bílar
44 bílar
62 bílar
Notaðir
bílar
Frábært úrval af notuðum
bílum. Veldu þann sem hentar
þínum þörfum best.
Notaðir
bílar
Þú finnur bílinn
á benni.is
Reykjavík
Bíldshöfða 10
Sími: 590 2035
Netf: notadir@benni.is
Reykjanesbær
Njarðarbraut 9
Sími: 420 3330
Netf: svavar@benni.is
Opnunartími: Virkir dagar 10-18 og laugardaga 12-16
Hummer H3
Skráningarár 8/2006 | Sjálfskiptur
Bensín | Ekinn: 79.000 km.
Verð 2.690.000 kr.
GÓ
Ð
KA
UP
SsangYoung Rexton RX290
Skráningarár 6/2005 | Sjálfskiptur
Dísel | Ekinn: 49.000 km.
Verð 1.990.000 kr.
GÓ
Ð
KA
UP
Chevrolet Captiva
Skráningarár 10/2008 | Beinskiptur
Dísel | Ekinn: 86.000 km.
Verð 2.690.000 kr.
GÓ
Ð
KA
UP