Fréttablaðið - 13.03.2014, Qupperneq 20

13. mars 2014 FIMMTUDAGURSKOÐUN
HALLDÓR
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRI: Andri Ólafsson andri@frettabladid.is RITSTJÓRNARFULLTRÚI: Álfrún Pálsdóttir alfrun@frettabladid.is VIÐSKIPTI: Fanney Birna Jónsdóttir fanney@frettabladid.is MENNING: Friðrika Benónýsdóttir fridrikab@frettabladid.is
DÆGURMÁL: Lilja Katrín Gunnarsdóttir liljakatrin@frettabladid.is VÍSIR: Kolbeinn Tumi Daðason, kolbeinntumi@365.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚTLITSHÖNNUN: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRAR: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is, Mikael Torfason mikael@frettabladid.is Fréttablaðið kemur út í 90.000
eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á
landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
ISSN 1670-3871
FRÁ DEGI
TIL DAGS
Ólafur Þ.
Stephensen
olafur@frettabladid.is
Þegar nýtt þing kom saman í fyrra-
sumar að loknum alþingiskosningum
höfðu sumir þingmenn á orði að nú væri
komið nýtt þing með mörgum nýjum
þingmönnum og þörf væri á að breyta
umræðuhefðinni í þingsal.
Þessar hugmyndir skutu líka upp koll-
inum í haust þegar þing kom saman á
ný, en hvað gerist svo? Þingheimur er
fallinn í sömu umræðuhefðina, en nú er
sú breyting á að þeir sem þrösuðu mest
þegar stjórn Jóhönnu var við völd, sitja
nú við völd, en fyrrverandi stjórnar-
meirihluti hefur að manni sýnist tekið
upp nákvæmlega sömu vinnubrögðin
og stjórnarandstaðan fyrir ári, – er það
dapurlegt í meira lagi.
Þið þingmenn verðið að gæta virðing-
ar ykkar og færa umræðuhefðina upp á
annað plan en okkur almenningi þessa
lands, háum og lágum, hefur verið boðið
upp á að undanförnu.
Ég er ekki að tala um efnisatriði
og afstöðu til einstakra mála, heldur
hvernig þingmenn haga sér í þingsal.
Mér finnst hlutverk háttvirts þingfor-
seta, bæði nú og í fyrra hálf aumkunar-
vert, svo ekki sé meira sagt. Það er eig-
inlega sama hvað hann tekur til bragðs
og sama hvað hann segir og reynir að
bæta umræðuhefðina, – ekkert breytist
– fólk fær meiri og meiri skömm á
þinginu. Það verður bara að segja þetta
eins og er.
Þingmenn vísa oft til fjölmiðla þegar
þessi mál ber á góma og kenna þeim um
hvernig komið er með álit þjóðarinnar
á háttvirtu Alþingi. Þeir ættu hins
vegar að líta í eigin barm, því fjölmiðlar
eru aðeins að spegla ástandið sem við
þeim blasir í þingsölum, og reyndar
getur almenningur nú á dögum fylgst
nákvæmlega með hvað er gerast þar
innan dyra, vegna beinna útsendinga frá
Alþingi.
Hafa þingmenn kannski ekki áttað sig
á að fjöldi manna fylgist með umræðum
á þinginu á degi hverjum, – ekki síst
þegar von er á átökum um einstök mál?
Fjölmiðlar reyna hins vegar eftir
bestu getu að skýra frá því sem frétt-
næmt er hverju sinni, og lái þeim sem
hver sem vill.
Alþingi í sama farið
STJÓRNMÁL
Kári Jónasson
fv. fréttamaður
➜ Þingmenn vísa oft til fjölmiðla
þegar þessi mál ber á góma og
kenna þeim um hvernig komið er
með álit þjóðarinnar á háttvirtu
Alþingi. Þeir ættu hins vegar að líta
í eigin barm...
Ætlar þú að breyta
um lífsstíl?
Heilsulausnir
Hentar einstaklingum sem glím
offitu, hjartasjúkdóma og/eða s
Námskeiðin hefjast mánudagin
Mánud., miðvikud. og föstud.
kl. 07:20, 12:00 eða 17:30
Kynningarfundur fimmtud. 13. ma
Allir velkomnir
www.heilsuborg.is
a við
ykursýki.
n 24. mars
rs kl. 18:30
Engin tjaldútilega
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
forsætisráðherra átti afmæli í gær en
þá fagnaði hann 39 ára afmæli sínu.
Hann fékk fjöldann allan af afmælis-
kveðjum á Facebook-síðu sinni frá
vinum og vandamönnum. Sigmundur
þakkaði pent fyrir sig og sagði
að gott yrði að ná svolitlum
tíma með fjölskyldu sinni á
afmælisdaginn. Þá sagðist
hann ætla að njóta síðasta
ársins fyrir fertugt. Hann taldi
þó að gefnu tilefni rétt
að taka fram að sögu-
sagnir um að hann
hafi dvalið nætur-
langt í tjald útilegu
á Þingvöllum með
Jóhönnu Sigurðar-
dóttur og drukkið
með henni uppáhaldskoníak Össurar
Skarphéðinssonar ættu ekki við rök
að styðjast.
1/45
Brynhildur Pétursdóttir, þingmaður
Bjartrar framtíðar, lagði fram skrif-
lega fyrirspurn til forsætisráðherra
um styrkveitingar til menningar-
minja. Styrkveitingar hans hafa
verið nokkuð í umræðunni,
en um virðist vera að ræða
styrkveitingar þar sem engar
formlegar umsóknir
um styrki hafa
legið fyrir.
Brynhildur spyr
meðal annars
um verkreglur
í ráðuneytinu
um styrkveit-
ingar og hvort þeim hafi verið fylgt.
Þá spyr hún hvort styrkirnir hafi
verið auglýstir og hvort jafnræðis-
reglum hafi verið fylgt. Brynhildur
vakti einnig athygli á því að hún
hafi beðið um sérstaka umræðu um
þetta mál fyrir um tveimur vikum
en ráðherra hafi ekki mætt
í slíka umræðu. Hún vakti
athygli á því að ráðherrar
brygðust almennt hratt og
vel við beiðnum um sérstaka
umræðu, en forsætisráðherra
hefði aðeins mætt í eina
af 45 slíkum umræðum
síðan ný ríkisstjórn
tók við. Ætli hann sé
upptekinn í tjald-
ferðalögum?
fanney@frettabladid.is
U
ndarlegt mál, sem hófst með því að fyrrverandi ríkis-
stjórn gekk á bak orða sinna gagnvart Má Guðmunds-
syni seðlabankastjóra og lét lækka laun hans, hefur
orðið furðulegra eftir því sem frá líður.
Launalækkun Más var liður í almennri launa-
lækkun ríkisforstjóra, samkvæmt þeirri misráðnu stefnu fyrri
ríkisstjórnar að enginn ríkisstarfsmaður ætti að hafa hærri laun
en forsætisráðherra. Ástæðan fyrir því að það var vitlaus stefna
er að ríkið verður að vera samkeppnisfært um fólk sem er miklu
hæfara, eftirsóttara og þar af
leiðandi dýrara en flestir þeir
sem setið hafa á stóli forsætis-
ráðherra undanfarin ár. Gagn-
vart nýráðnum seðlabankastjóra
var ráðstöfunin enn sérkenni-
legri en ella af því að ríkisvaldið,
sem beitti sér fyrir launalækk-
uninni, var nýbúið að semja við hann um mun hærri laun.
Málshöfðun seðlabankastjórans gagnvart Seðlabankanum var
svo enn ein furðulega og fordæmalausa vendingin. Dómstólar,
bæði héraðsdómur og Hæstiréttur, komust hins vegar að þeirri
niðurstöðu að ríkið hefði verið í fullum rétti að lækka laun seðla-
bankastjórans eins og annarra ríkisforstjóra.
Eftir að upplýst var að Seðlabankinn hefði greitt málskostnað
Más vegna málarekstursins hafa Már og Lára V. Júlíusdóttir,
fyrrverandi formaður bankaráðs Seðlabankans, haldið því
fram að um prinsippmál hafi verið að ræða, sem varðaði sjálf-
stæði bankans; að mikilvægt hafi verið að fá úr því skorið hvort
stjórnvöldum væri stætt á því að lækka laun seðlabankastjórans
einhliða. Már Guðmundsson hefur réttilega bent á fordæmi fyrir
slíku erlendis frá og að stjórnvöld gætu viljað klekkja á seðla-
bankastjóra ef þau væru til dæmis óánægð með vaxtastefnuna.
Það er vissulega mikilvægt að standa vörð um sjálfstæði Seðla-
bankans, líka að þessu leyti. En í þessu tiltekna máli er ekki um
það að ræða að aðgerð stjórnvalda hafi beinzt að seðlabankastjór-
anum sérstaklega. Launalækkunin var almenn aðgerð, sem gekk
jafnt yfir stóran hóp embættismanna og stjórnenda ríkisstofnana.
Annað sem bendir til að þessi skýring sé eftirá- eða hentiskýr-
ing, er sú leynd sem virðist hafa hvílt yfir ákvörðun bankaráðs-
formannsins um að greiða málskostnað bankastjórans. Banka-
ráðsmenn segjast ekki hafa vitað af henni og lögmaður bankans í
málinu sem Már höfðaði vissi ekki af henni. Það sem er svo sýnu
alvarlegast, er að þegar þáverandi fjármálaráðherra leitaði eftir
svörum hjá bankanum til að geta upplýst Alþingi, greindi bankinn
ekki frá ákvörðuninni um að greiða málskostnað bankastjórans,
þrátt fyrir að hún hefði þá þegar verið tekin. Seðlabankinn hefur
nú viðurkennt að sú upplýsingagjöf hafi verið „villandi“.
Þetta mál er ekki smámál eða stormur í vatnsglasi, eins og
Lára V. Júlíusdóttir orðaði það í Fréttablaðinu í gær. Það snýst
um meðferð almannafjár og líka gegnsæi og traust í opinberri
stjórnsýslu. Ef forsvarsmenn Seðlabankans voru svona vissir
um að um mikilvægt prinsippmál væri að ræða, áttu ákvarðanir
um að greiða málskostnað bankastjórans að sjálfsögðu að vera
opinberar. Pukrið gefur hins vegar til kynna að þeim hafi ekki
liðið vel með þær.
Undarlegt launamál verður enn furðulegra:
Prinsipp og pukur
í Seðlabankanum