Frjáls verslun - 01.11.2013, Side 38

38 FRJÁLS VERSLUN 11. 2013
Seðlabankinn fylgir afar einfaldri pen­ingastefnu,“ segir Ragnar Árnason. „Stefnan er í megin­
dráttum að vextir skuli vera yfir
verðbólgu en önnur stjórntæki
bankans eins og t.d. bindiskylda
og hagstjórn með verðbréfavið ­
skiptum látin lönd og leið. Stefn­
an er blind vegna þess að hún
tekur ekki tillit til stöðu eða stefnu
efnahagslífsins að öðru leyti.
Á árunum fyrir hrun fjármála­
kerfisins voru vextir hækkaðir
jafnt og þétt í samræmi við hina
blindu forskrift. Þessar vaxta ­
hækkanir slógu ekki teljandi á
eftirspurn. Erlent lánsfé á miklu
lægri vöxtum kom einfaldlega
í stað innlends. Innflæði hins
erlenda gjaldeyris hækkaði
hins vegar gengi krónunnar
sem lækkaði verð innflutnings
og sló þannig á verðbólguna.
Gall inn var að viðskiptajöfn­
uð ur þjóðarinnar fór á hliðina
og erlendar skuldir heimila og
fyrirtækja hrúguðust upp. Þessi
peningastefna var því efna hags ­
lega ósjálfbær og hlaut að enda
með ósköpum. Við erum enn að
súpa seyðið af þeim ósköpum
og þar á meðal svokölluðum
jöklabéfum sem voru bein afurð
af vaxtastefnu Seðlabankans.
Flestir hefðu auðvitað lært af
þessum gríðarlegu mistök um.
Því miður eru núverandi stjórn ­
endur Seðlabankans ekki gefnir
fyrir slík sinnaskipti. Blóðblettirnir
voru einfaldlega þerraðir af
gömlu peningastefnunni og hún
aftur leidd til vegs og virðingar
eins og ekkert hefði ískorist.“
Ragnar segir að nú séu aðrar
aðstæður í efnahagslífinu. „Því
birtast þverbrestir hinnar blindu
peningastefnu öðruvísi en áður.
Vextir eru sem fyrr miklu hærri
en í hinu alþjóðlega efnahags ­
umhverfi. M.a. vegna gjaldeyris ­
haft anna er afleiðingin hins vegar
ekki innflæði fjármagns. Afleiðing
peningastefnunnar nú er að draga
úr framtaki og fjár festingum og
framlengja þar með kreppuna og
atvinnuleysið.“
Hin blinda
RaGNaR ÁRNaSoN
– prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands
EFNAHAGSMÁL
skoðun
TexTi: Svava JÓnSdÓTTir
peningastefna Seðlabankans
„Blóðblettirnir voru
einfaldlega þerraðir
af gömlu peninga­
stefnunni og hún
aftur leidd til vegs
og virðingar eins
og ekkert hefði
ískorist.“