Neytendablaðið - 01.12.2008, Blaðsíða 6

Neytendasamtökin sendu Samtökum
iðn að arins bréf, dagsett 28. júlí 2008, en í
því var þeim tilmælum beint til íslenskra
matvælaframleiðenda að þeir hættu að
nota hin umdeildu asó-litarefnin í fram-
leiðslu sína. Ef innlend framleiðsla er
skoðuð kemur í ljós að litarefnin er einna
helst að finna í sælgæti og frostpinnum
en þau geta reyndar leynst víðar. Víða
er lend is hafa framleiðendur skipt efn un -
um út og fyrr á árinu samþykkti Evr ópu-
þingið að matvæli sem innihalda eitt hvert
hinna sex umdeildu efna skuli merkt með
sérstakri varúðarmerkingu.
Ragnheiður Héðinsdóttir er forstöðumaður matvæla-
sviðs Samtaka iðnaðarins.
Neytendablaðinu lék forvitni á að vita
hvort Samtök iðnaðarins hefðu tekið erindi
Neytendasamtakanna alvarlega og beitt
sér í málinu. Ragnheiður Héðinsdóttir er
for stöðumaður matvælasviðs.
N: Hafa Samtök iðnaðarins komið
til mælum Neytendasamtakanna á fram-
færi við ís lenska matvælaframleiðendur?
R: Eftir að birtar voru niðurstöður um
möguleg áhrif efnanna á ofvirknihegðun
barna, höfðu Samtök iðnaðarins samband
við þá félagsmenn sína sem talið var hugsan­
legt að notuðu asólitarefni, s.s. sæl gæt is­,
drykkjarvöru­ og ísframleiðendur. Í þeim
samtölum var staðfest að fyrirtækin eru að
leita allra leiða til að hætta notkun efnanna.
Þau eru ekki notuð í drykkjarvörur á Íslandi
og lítið í sælgætisframleiðslu. Hins vegar
hefur reynst erfitt að finna litarefni sem
þola mjög hátt hitastig, eins og t.d. þarf
að nota við brjóstsykursframleiðslu, en
verið er að prófa önnur efni í samráði við
litarefnabirgja. Sömu sögu er að segja um
íssósur. Þar hafa asólitarefni eitthvað verið
notuð en unnið er að breytingum í samráði
við litarefnabirgja. Rétt er að taka fram að
þessar upplýsingar eiga við um félagsmenn
Samtaka iðnaðarins en við getum ekki
svarað fyrir aðra.
N: Hafa einhverjir íslenskir matvæla fram-
leiðendur hætt notkun efnanna í kjölfar
mikillar umræðu um skaðsemi þeirra?
R: Eins og fram kemur að ofan eru fram­
leiðendur að leita leiða til að hætta notkun
asólitarefna og sú vinna var hafin áður en
niður stöður birtust um hugsanleg áhrif á
of virkni hegðun. Asólitarefnin hafa haft
það orð á sér að geta hugsanlega aukið
ofnæmis­ og astmaviðbrögð hjá fólki sem
þjáist af slíkum sjúkdómum, þó að þau valdi
ekki ofnæmi út af fyrir sig. En vissulega
hefur umræða undanfarinna mánaða hvatt
menn áfram í því starfi. Enginn vill að nauð­
synjalausu nota í framleiðslu sína efni sem
talin eru geta haft óæskileg áhrif á börn.
N: Hvers vegna eru efnin svona vinsæl?
R: Asólitarefni eru mjög litsterk og þess
vegna þarf mjög lítið af þeim til að ná
fram tilætluðum lit en það getur þurft að
nota allt að 10­30 sinnum meira magn af
náttúrulegum litarefnum til að ná sama
litarstyrk í vörunni og það er heldur ekki
gott. Asólitarefni þola vel margs konar
aðstæður, s.s. breytilegt hita­ og sýrustig.
Erfitt er að finna önnur efni sem gefa
jafn góða niðurstöðu við allar aðstæður,
sérstaklega eru mörg litarefni óstöðug við
hátt hitastig. Það er því ekkert hlaupið að
því að finna góða staðgengla og getur tekið
töluverðan tíma.
N:Hver er afstaða Samtaka iðnaðarins til
málsins?
R: Það er skoðun Samtaka iðnaðarins að
matvælaframleiðendur eigi að leitast við
að komast hjá notkun asólitarefna eigi
þeir kost á öðrum betri efnum í staðinn.
Samtökin hafa gert félagsmönnum sínum
grein fyrir þeirri skoðun og eftir samtöl við
þá er ljóst að þeir eru sömu skoðunar.
Hins vegar má benda á að Matvæla­
öryggisstofnun Evrópu er um þessar mundir
að endurmeta öryggi allra litarefna sem
notuð eru í matvæli, þ.á.m. asólitarefnanna.
Þegar niðurstöður þess mats liggja fyrir
verður kannski auðveldara að dæma um
hvaða litarefni eru betri en önnur.
Í vor stóðu fulltrúar evrópskra neytendasamtaka fyrir
herferð í Evrópuþinginu í Strasbourg. Þingmenn voru
hvattir til banna hin umdeildu efni í matvælum.
Hvað gera
íslenskir framleiðendur?
Margir framleiðendur, sérstaklega í Danmörku og í Bretlandi, hafa hætt notkun litarefnanna. Þau er þó víða að
finna hér á landi.
6 NEYTENDABLA‹I‹ 4. TBL. 2008