Dagblaðið Vísir - DV - 03.03.2009, Page 11

þriðjudagur 3. mars 2009 11Neytendur
n Nýja-SjálaNd
Gjaldmiðill: Nýsjálenskur dalur
Hækkun: 7%
n áStralía
Gjaldmiðill: Ástralskur dalur
Hækkun: 18%
n tyrklaNd
Gjaldmiðill: Tyrknesk líra
Hækkun: 20%
n BraSilía
Gjaldmiðill: Brasilískt ríal
Hækkun: 21%
n Svíþjóð
Gjaldmiðill: sænsk króna
Hækkun: 22%
n BretlaNd
Gjaldmiðill: sterlingspund
Hækkun: 24%
Hækkun erlendra gjaldmiðla
gagnvart íslenskri krónu
Tímabilið 20. febrúar 2008 – 20. febrúar 2009
n Suður-aFríka
Gjaldmiðill: s-afrískt rand
Hækkun: 31%
n evruSvæðið
Gjaldmiðill: Evra
Hækkun: 45%
n SviSS
Gjaldmiðill: svissneskur franki
Hækkun: 56%
n BaNdaríkiN
Gjaldmiðill: Bandaríkjadalur
Hækkun: 70%
n kíNa
Gjaldmiðill: Kínverskt júan
Hækkun: 76%
skýringar
n 7 – 18% hækkun
n 20 – 31% hækkun
n 45 – 94% hækkun
n Suður-kórea
Gjaldmiðill: Vonn
Hækkun: 7%
n japaN
Gjaldmiðill: jen
Hækkun: 94%
n rúSSlaNd
Gjaldmiðill: rúbla
Hækkun: 14%
n póllaNd
Gjaldmiðill: slot
Hækkun: 11%
GraFík jóN iNGi
n NoreGur
Gjaldmiðill: Norsk króna
Hækkun: 31%
Hagstæðast að fara til Póllands
Gamli kastalinn í kraká í póllandi
Pólska slotið er aðeins um 11 prósent
dýrara nú en í fyrra.
myNd pHotoS.com
Nú er tími aðalfunda í húsfélögum
þar sem vélað er um mikla hags-
muni. Þar eru teknar ákvarðanir um
þýðingarmikil mál og framkvæmdir
sem hafa í för með sér miklar skuld-
bindingar og fjárútlát. Það er for-
senda fyrir lögmæti ákvörðunar um
framkvæmdir og greiðsluskyldu
eigenda að hún hafi verið tekin á
löglegum fundi. fundi.
Menn sjá fram á góða tíma í
viðhaldi fasteigna. Í þenslunni
var þrautin þyngri að fá verktaka
í viðhaldsverk. Nú er öldin önn-
ur. Nú geta húseigendur valið úr
verktökum og náð góðum samn-
ingum. Á prógrammi ríkisstjórn-
arinnar eru ráðstafanir sem hvetja
til viðhalds og viðgerða og munu
örva viðhaldsiðnaðinn. Þær vít-
amínsprautur sem boðaðar hafa
verið eru: Í fyrsta lagi 100 prósent
endurgreiðsla á virðisaukaskatti af
vinnu á byggingarstað. Og í öðru
lagi aukin lán frá Íbúðalánasjóði til
viðhaldsframkvæmda.
aðalfundir – leitið ráðgjafar
Allar ákvarðanir sem máli skipta
verður að taka á fundum sem
standa verður rétt að. Sú skylda
hvílir á stjórninni að undirbúa
fund af kostgæfni, þannig að hann
verði löglegur, markviss, málefna-
legur og árangursríkur. Stjórn hús-
félags ber sönnunarbyrðina fyrir
því að fundur hafi verðið löglega
boðaður og haldinn. Það eru mörg
dæmi um húsfélög og stjórnar-
menn þeirra, sem hafa orðið fyrir
skakkaföllum vegna þess að kastað
var til höndum við undirbúning og
framkvæmd húsfunda.
Oft er vissara að fá ráðgjöf og
aðstoð við að undirbúa og halda
húsfundi. Í mörgum tilvikum er
það nauðsynlegt til að rjúfa sjálf-
heldu sem húsfélagið eða einstök
mál eru komin í vegna deilna í
húsfélaginu. Eins er það skyn-
samleg öryggisráðstöfun bæði
inn á við og út á við til að tryggja
lögmæti fundar og að ákvarðanir
séu löglega teknar. Yfirleitt er best
að halda húsfundi annars stað-
ar en í viðkomandi húsi. Fundir
á hlutlausu svæði við góðar fund-
araðstæður takast miklu betur en
hinir.
markviss fundarstörf
Í umræðum er brýnt að menn séu
gagnorðir og málefnalegir. Það er
frumforsenda árangursríkra fund-
arstarfa að friður ríki á fundi og
menn fái gott hljóð. Gjamm og
kliður og vapp og ráp getur hæg-
lega eyðilagt fundi. Rita skal fund-
argerð um meginatriði mála og all-
ar ákvarðanir sem teknar eru og
hvernig atkvæði hafa fallið. Hún
verður að vera áreiðanleg og ná-
kvæm án þess að aðalatriði séu
kaffærð í smáatriðum.
Húsfundaþjónusta
Húseigendafélagsins
Húseigendafélagið býður upp á
vandaða og þrautreynda húsfunda-
þjónustu. Sérfróðir lögfræðing-
ar aðstoða við undirbúning funda,
fundaboð, tillögur o.fl. Fundarstjóri
er lögmaður, sem hefur sérþekk-
ingu í fundastjórn og fjöleignar-
húsamálum. Ritun fundargerðar er
í höndum laganema. Fundur sem
er vel undirbúinn og stýrt af kunn-
áttu og fagmennsku verður mark-
vissari, málefnalegri og árangurs-
ríkari en ella. Með því að nýta sér
húsfundaþjónustuna geta húsfé-
lög, eigendur og viðsemjendur hús-
félaga, treyst því að fundur sé lög-
mætur og ákvarðanir séu teknar
með réttum hætti. Það skal áréttað
að húsfundaþjónustan stendur að-
eins þeim húsfélögum til boða sem
eru í Húseigendafélaginu eða ætla
að ganga í það.
vald stjórnar
Stjórn húsfélags framkvæmir fyrst
og fremst ákvarðanir húsfunda en
henni er líka innan þröngra marka
heimilt að taka ákvarðanir sem lúta
að venjulegum daglegum rekstri og
hagsmunagæslu. Hún getur á eigin
spýtur látið framkvæma minni hátt-
ar viðhald og viðgerðir og gert brýn-
ar ráðstafanir sem ekki þola bið eft-
ir fundi. Um allt sem lengra gengur
er henni almennt skylt að leita fyrst
samþykki húsfundar. Verður seint
of brýnt fyrir framkvæmdaglöðum
stjórnarmönnum að húsfundir séu
ekki fúlar hraðahindranir heldur
æðsta valdið í sameiginlegum efn-
um.
Verk og aðstæður eru mismun-
andi. Í fjöleignarhúsum þarf að
liggja fyrir lögleg ákvörðun. Í fram-
haldi af því er fenginn hæfur sér-
fræðingur til að meta ástand húss-
ins og viðgerðarþörf. Sé um minni
verk að ræða er hægt að óska eftir
tilboðum frá verktaka eða verktök-
um. Við stærri verk er ráðgjafinn yf-
irleitt fenginn til að útbúa útboðs-
gögn og sjá um útboð. Forðast ber
eins og heitan eldinn að eiga við-
skipti við aðila sem ekki hafa full-
nægjandi menntun, þekkingu,
reynslu og fagréttindi. Mikilvægt
er að gæta þess að viðurkenndir
meistarar standi fyrir verkinu.
lofa öllu fögru
Alls ekki er víst að lægsta tilboðið
sé það hagstæðasta. Meta verður
tilboðin heilstætt og skoða verður
alla þætti sem þýðingu geta haft
en einblína ekki bara á tilboðsfjár-
hæðina. Það er hægurinn hjá að
bjóða lágt og lofa miklu þegar ekki
er ætlunin að standa við neitt. Þeg-
ar ákveðið hefur verið hvaða tilboði
skal tekið er gengið til samninga.
Verður seint nógsamlega prédikað
mikilvægi þess að gera skriflegan
samning, hvort sem er um lítil eða
stór verk að ræða. Eftirlit þarf að
vera vel skilgreint og fastmótað og
í höndum hæfs og sjálfstæðs aðila.
Lokauppgjör fer fram eftir að verki
er lokið. Mikilvægt er að taka verk-
ið út formlega áður en lokagreiðsla
fer fram.
Svartir sauðir, svört vinna
Í viðgerðabransanum eru svartir
sauðir sem hafa takmarkaða fag-
þekkingu en bjóða oft töfralausnir.
Sneiða ber hjá slíkum kónum. Yfir-
leitt stenst fátt, enginn verksamn-
ingur er gerður og jafnvel samið
um svarta vinnu, sem er ólöglegt
og stórvarasamt. Töluvert er um
reikningslaus viðskipti og telja
sumir sig græða á því. Yfirleitt of-
metur verkkaupi hag sinn af slíku
og áttar sig ekki á bágri réttarstöðu
sinni. Hann situr gjarnan eftir með
sárt ennið og ónýtt verk og er rétt-
og úrræðalaus ef út af bregður.
Mikilvægt er að virðisaukaskatt-
ur fæst því aðeins endurgreiddur
af vinnu við hús að fullnægjandi
reikningur sé til staðar.
Fyrirspurnir hafa borist frá húsfélögum um það hvernig beri
að standa að húsfundum og ákvörðunum um framkvæmdir
og hvers sé að gæta í þeim efnum.
Húsfundir og
framkvæmdir
sigurður Helgi guðjónsson, formaður Húseigendafélagsins, svarar fyrirspurnum lesenda.
sendið fyrirspurnir á neytendur@dv.is
Svört vinna er ólögleg og varasöm Í viðgerða-
bransanum eru svartir sauðir sem hafa takmarkaða
fagþekkingu en bjóða oft töfralausnir.