Landshagsskýrslur fyrir Ísland


Landshagsskýrslur fyrir Ísland - 01.01.1904, Qupperneq 221

Landshagsskýrslur fyrir Ísland - 01.01.1904, Qupperneq 221
219 margir menn og hve margir af hverju liundraSi landsbúa í hverri s ý s 1 u og a m t i frnm- fleyttu sjer á þessum tveimur aðalatvinnuvegum landsins. 1 NorSur- og Austuramtinu framfleytti eigi alllitlu meira en helmingur og í Vestur. og Suðuramtinu nálega helmingur allra amtsbúa sjer á landbúnaði (eingöngu), þar sem aptur í Vesturamtinu rúmlega þriðjungur, í Norður- og Austuramtinu fjórðungur og í Suðuramtinu nálega fjórðungur allra amtsbiía framfleytti sjer á fiskiveiðum, sumpart sem sjálfstæðri iðju og sumpart i' sambandi við latidbúnað. Eins og menn munu sjá, var tala þeirra manna, er framfleyttu sjer bæði á fiskiveiðum og landbúnaði, nokkru meiriáöllu landinu, en tala þeirra, sem framfleyttu sjer á fiskiveiðum eingöngu; í Norður- og Austuramtinu voru þeir meira en helmingi fleiri og í Vesturanitinu nokkru fleiri, en í Suðuramtinu voru þeir ekki nema rúm- lega helmingur á móts við hina eiginlegu fiskimenn. Þó nú að vísu megi ætla, að þeir menn, sem taldir eru í þessum flokki, framfleyti sjer aðallega á fiskiveiöum, getur þó enginn vafi leikið á því, að ef metin teldu, að 51°/0 af öllnm landsbúum lifðu á landbúnaði og 27% á fiskiveiðum, þá mundu þessar tölur ekki gefa rjetta hngmynd um hlutfallsgildi þessara tveggja atvinnaflokka, því hlutfallstala landbúnaðarins mttndi þá augsynilega verða helzt til lág, en hlutfallstala fiskiveiðanna aftur helzt til há. Eins og þegar hefir verið getið, kveður mest að landbúnaðinum (sem einka-atvinnu), í Norður- og Austuramtinu; en sje litið á hinar einstöku s/slur, kveður þó tiltölulega mest að þessari atvinnu í Rangárvalla- og Skaptafellssýslu í Suðnramtinu og í Myra og Dalasysl- um í Vesturamtinu, þar sem milli 80 og 90% af íbúunum í þremur fyrsttöldu syslunum og nálega 80% í hinni síðasttöldu framfleyttu sjer á landbúnaði, en aftur sárfáir af íbúum þeirra stunduðu fiskiveiðar. I hinni litlu Vestmannaeyjasýslu í Suöuramtinu var sama sent enginn, sent lifði á landbúnaði einum, þar sem aptur rúmlega 70% af eyjarskeggjum lifðu annað- hvort á fiskiveiðnm einum eða fiskiveiðum og landbúnaði í sameittingu. Næst því kvað mest að fiskiveiðunum í ísafjarðarsýslu í Vesturamtinu og Gullbringu- og Kjósarsýslu í Suðuramtinu. Af íbúum R e y k j a v í k u r k a u p s t a ð a r framfleytti hjer um bil fmmtungurinn sjer á fiskiveiðum. Sá hluti íslenzku þjóðarinnar, sem lifði á landbúnaði og fiskiveiöum, var 1880 tal- intt 85%, 1890: 82% og 1901: 78%. Svo virðist því sem stöðug apturför hafi átt sjer stað í þessum atvinnuflokki og gildi hans hlutfallslega, en sú aptuiför lendir þó eingöngu á lana- búnaðinum (en ekki á fiskiveiðunum), og hentti samsvarar aptur sem mótvægi framför sú, sem orðið hefir í iðnaðar- og verzlunaratvinnu. Annars ber þess að minnast, að hinar ýmsu breytingar, er gerðar hafa verið á flokkaskipuninni, verða - eins og þegar hefir veriö drepið á áður — þess valdandi, að samanbtiröur á fólkstölunum verðttr á reiki. Landbúnaðurinn framfleyt.ir sem stendnr ekki fleiri mönnum á Islandi en í byrjun aldarinnar1, öllu frernur nokkru færri, og þar sem landsbúum hefir á öldinni fjölgað um 66%, er landbúnaðurinn nú orðinn töluvert atkvæðaminni að tiltölu, þó hann enn sje helzti atvinnuvegurinn. I byrjutt aldarinttar framfleyttu unt 85% af landsbúum sjer á land- búnaði, en nú ekki nema rúmlega helmingurinn. Gagnstætt því hafa fiskiveiðarnar, sem kalla mátti að ekkert kvæði að áður, smámsaman aukist og orðið ab mjög mikilvægri atvinnugrein: 1801 var þessi atvinnuvegur rekinn af einum % % af landsbúttm, en 1901 af rúmlega fjórðungi þeirra. Næst eptir lattdbúnað og fiskiveiðar er h a n d v e r k o g i ð u a ð u r mikilvægasti atvinnuflokkurinn, þó hann ekki framfleyti nema 5% % af þjóðinni (í Danmörku 28%). — 1) Hve mikinn hluta þeirra manna, sem taldir eru 1801 sem hjti, her að heimfæra til land- húnaðarins, verður ekki ákveðið nema eptir álitum.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228

x

Landshagsskýrslur fyrir Ísland

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Landshagsskýrslur fyrir Ísland
https://timarit.is/publication/509

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.