Fréttablaðið - 28.04.2016, Qupperneq 16

Viðskipti
Hér á landi er Amazon vinsælasta
netverslunin. Viðskipti við Amazon
voru nær tvöfalt meiri en við næst-
vinsælustu netverslun landsins,
AliExpress, á fyrsta ársfjórðungi
2016. Þetta sýna tölulegar upplýs-
ingar frá Meniga sem ná til tuttugu
þúsund Íslendinga. Heildarvelta
á netverslunarmarkaði fer áfram
vaxandi og mælist meðalupphæð
sem keypt er fyrir í hvert skipti nú
5.600 krónur.
Viðskipti við AliExpress hafa þó
aukist gríðarlega milli ára, eða um
30,7 prósent. Á sama tíma hafa við-
skipti við Amazon vaxið um 7,6
prósent. Amazon er vinsælasta net-
verslunin í öllum aldurshópum en
er þó með töluvert minni hlutdeild
hjá yngsta aldurshópnum, 16-25
ára, eða 33 prósent, samanborið
við 43 prósent hlutdeild hjá 36-55
ára. Ali Express er næstvinsælasta
netverslunin hjá öllum aldurs-
hópum, með stærstu hlutdeild hjá
26-35 ára einstaklingum, eða 26
prósent. Heimkaup.is er svo þriðja
vinsælasta netverslunin hjá öllum
aldurshópum, nema þeim yngsta,
16-25 ára, þar sem Asos er með
sextán prósenta hlutdeild.
Af tíu vinsælustu netverslunum
landsins hefur Asos vaxið mest í
vinsældum milli ára, eða um 42,5
prósent. Vinsældir Forever 21 hafa
hins vegar dalað verulega, og sala
dregist saman um 30,5 prósent
milli ára.
Netverslun virðist áfram vera að
sækja í sig veðrið. Heildarvelta á
markaðnum hefur aukist um sautj-
án prósent á milli ára. Meðalsalan
hefur hins vegar minnkað um tíu
prósent milli ára og mælist nú 5.600
krónur. Fimmtán prósent fleiri eru
þó að versla á markaðnum miðað
við sama tímabil í fyrra. Fjöldi
viðskipta hefur aukist um þrjátíu
prósent á milli ára og því er ljóst
að fleiri einstaklingar eru farnir að
versla á markaðnum, og almennt
sé fólk farið að versla oftar og fyrir
lægri upphæðir í einu.
Sá aldurshópur sem eyðir mestu
í meðalsölu á netinu er 46-55 ára,
og eyðir hann að meðaltali 6.235
krónum. Sá hópur sem verslar
minnst í meðalsölu er 56-65 ára
hópurinn sem eyðir að meðaltali
4.542 krónum, eða 27 prósentum
minna.
Úrvinnsla Meniga er byggð á
tölfræðilegum samantektum sem
aldrei eru persónugreinanlegar. – sg
Amazon er vinsælasta
netverslunin hérlendis
6,2 6,3 7,3
20,7
-11,6
-14,4
-11,0
-26,9
mars til
ágúst 2014
september 2014
til febrúar 2015
mars til
ágúst 2015
júlí til des­
ember 2014
janúar til
júní 2014
janúar til
júní 2015
✿ Breytingar á lánamarkaði
n Ný sjóðsfélagalán lífeyrissjóða í milljörðum króna
n Uppgreiðslur lána Íbúðalánasjóðs í milljörðum króna

20
15
10
5
0
-5
-10
-15
-20
-25
september 2015
til febrúar 2016
júlí til des­
ember 2015Heimild: Fjármálastöðugleiki Seðlabanka Íslands 2016
Milljarðar
króna
Amazon 40,9
22,2
10,2
8,2
6,3
5,4
4,7
1,9
0,9
0,5
Aliexpress.com
Heimkaup.is
ELKO
Target
Asos
Skór.is
Ígló og Indí
ShopUSA
Forever 21
✿ Vinsælustu netverslanir notenda Meniga
Sala á fyrsta ársfjórðungi í milljónum
Heimild: Meniga
30,7%
hafa viðskipti við AliExpress
aukist um á milli ára.
Lífeyrissjóðir hafa lánað mun hærri
upphæðir til húsnæðiskaupa að
undan förnu með beinum hætti
miðað við síðustu ár. Lífeyrissjóðirnir
lánuðu nær fjórfalt meira með sjóðs-
félagalánum á fyrstu tveimur mán-
uðum ársins miðað við sama tímabil
í fyrra. Sjóðsfélagalán lífeyrissjóðanna
námu 12 milljörðum króna frá byrjun
desember til loka febrúar, hærri upp-
hæð en lánuð var út til sjóðsfélaga allt
árið 2014.
Sigríður Benediktsdóttir, fram-
kvæmdastjóri fjármálastöðug-
leikasviðs Seðlabankans, benti á í
kynningu sinni á ritinu Fjármála-
stöðugleika, sem Seðlabankinn gaf
út í síðustu viku, að tilfærsla væri að
verða milli lánveitenda á húsnæðis-
lánamarkaði. Uppgreiðslur Íbúða-
lánasjóðs hefðu aukist hratt, þær
námu tæplega 27 milljörðum króna á
síðari hluta ársins sem er nærri tvöfalt
miðað við sama tímabili árið 2014.
Nærtækasta skýringin á auknum
vinsældum sjóðsfélagalána sé að
lífeyrissjóðirnir hófu fyrir áramót
að bjóða húsnæðislán á hagstæðari
kjörum en þeir hafi boðið áður og
hagstæðari kjörum en bankarnir
bjóði upp á.
Magnús Árni Skúlason, hag-
fræðingur hjá Reykjavík Economics,
bendir á að ein ástæða þess sé að
strangari reglur gildi um bankana
en lífeyrissjóði. „Bankarnir eru undir
reglum Fjármálaeftirlitsins um eigin-
fjárbindingu og alls kyns regluverki í
því samhengi. Hins vegar eru lífeyris-
sjóðirnir það ekki. Þeir þurfa því ekki
að leggja þann kostnað ofan á lánin.“
Ásgeir Jónsson, forseti Hagfræði-
deildar Háskóla Íslands, bendir á
að lífeyrissjóðir séu með lengri fjár-
mögnun en bankarnir. Skuldbinding-
ar lífeyrissjóða til sjóðsfélaga séu ekki
greiddar út fyrr en sjóðsfélagar fari á
eftirlaun, sem sé áratugum eftir að
þeir hefji að greiða lífeyri. Bankarnir
séu hins vegar að stærstum hluta fjár-
magnaðir með óbundnum innistæð-
um, sem hægt sé að taka út hvenær
sem er. Það geri lífeyrissjóðum auð-
veldara fyrir en bönkunum að lána
út til langs tíma. Þá séu lífeyrissjóðir
nánast einu aðilarnir hér á landi sem
geti lánað fjármagn til langs tíma í
einhverjum mæli.
Áður fyrr hafi lífeyrissjóðir að
mestu leyti gert það í gegnum Íbúða-
lánasjóð. Íbúðalánasjóður hafi lánað
um 60 prósent allra íbúðalána Íslandi,
að mestu með því að gefa út skulda-
bréf sem lífeyrissjóðir keyptu. „Þann-
ig að það var í raun peningur lífeyris-
sjóðanna sem Íbúðalánasjóður var að
lána út.“ Í dag hafi hins vegar verulega
dregið úr umsvifum Íbúðalánsjóðs
og nánast sé búið að loka honum. Þá
hafi lífeyrissjóðir einnig fjármagnað
megnið af svokölluðum sértryggðum
skuldabréfaútgáfum bankanna sem
bankarnir hafa nýtt til að fjármagna
sín íbúðalán.
Ásgeir segir að svo virðist sem
stefnubreyting hafi orðið hjá lífeyris-
sjóðunum. Þeir hafi tekið ákvörðun
um að lána í aukunum mæli fé sjálfir
til íbúðakaupa í stað þess að gera það
í gegnum milliliði, þótt þeir hafi alltaf
gert það í einhverjum mæli.
Í Fjármálastöðugleika Seðla-
Lífeyrissjóðir auka umsvif á markaði
Uppgreiðslur lána hjá Íbúðalánasjóði hafa aukist verulega en lífeyrissjóðir hafa lánað margfalt meira gegnum sjóðsfélagalán. Stefnu-
breyting hefur orðið hjá lífeyrissjóðum að sögn hagfræðings. Þeir lána í auknum mæli sjálfir í stað þess að gera það í gegnum milliliði.
bankans kemur fram að skuldir
heimilanna sem hlutfall af lands-
framleiðslu hafi lækkað um 11
prósentustig á árinu 2015 og nemi
nú 83,8 prósentum af landsfram-
leiðslu. Lækkunina megi rekja til
hærri landsframleiðslu og skulda-
lækkunaraðgerða ríkisstjórnarinnar
með beinni lækkun húsnæðislána og
heimildar til nýtingar séreignarlíf-
eyrissparnaðar. Skuldahlutfallið sé
nú svipað og það var árið 1999.
Ingvar
Haraldsson
ingvar@frettabladid.is
Bankarnir eru undir
reglum Fjármála-
eftirlitsins um eiginfjárbind-
ingu og alls kyns regluverki í
því samhengi. Hins vegar eru
lífeyrissjóðirnir það ekki.
Magnús Árni Skúlason,
framkvæmdastjóri
Reykjavík Econo-
mics
2 8 . a p r í l 2 0 1 6 F I M M T U D a G U r16 F r é T T I r ∙ F r é T T a B l a ð I ð
2
8
-0
4
-2
0
1
6

0
3
:5
5
F
B
0
7
2
s
_
P
0
6
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
7
2
s
_
P
0
5
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
7
2
s
_
P
0
0
5
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
7
2
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
9
3
D
-C
6
5
4
1
9
3
D
-C
5
1
8
1
9
3
D
-C
3
D
C
1
9
3
D
-C
2
A
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
A

F
B
0
7
2
s
_
2
7
_
4
_
2
0
1
6
C
M
Y
K