Fréttablaðið - 02.11.2016, Blaðsíða 30

Markaðsherferð fyrir kakó
Nýsköpun
Starfsmenn tæma poka af kakóbaunum í súkkulaðiverksmiðju í Abidjan á Fílabeinsströndinni. Ný markaðsherferð fyrir kakó á Fílabeinsströnd-
inni hófst þann 1. október. Kaffi- og kakóráðið (CCC) tilkynnti nýverið um hækkun launa í kakóiðnaði. Nú fá bændur 10 prósentum meira fyrir
hvert kíló af kakó eða um 1.100 CFA franka sem eru rétt rúmlega 200 krónur. Fréttablaðið/EPa
Síðan heimskreppan skall á 2008
hefur hnattræna hagkerfið í raun-
inni verið í verðhjöðnunargildru
og í mörgum þróuðum hagkerfum
höfum við á síðustu tveimur árum
séð afdráttarlausa verðhjöðnun og
í flestum löndum hefur verðbólgan
stöðugt verið undir opinberum
verðbólgumarkmiðum (oft 2%).
Ég hef verið mjög gagnrýninn á
peningamálastefnuna í flestum þró-
uðum hagkerfum heimsins síðan
2008 og öfugt við algenga gagnrýni
á seðlabanka þá tel ég að þeir hafi
ekki gert nóg til að draga úr verð-
hjöðnunarþrýstingi. Seðlabankar og
álitsgjafar telja gjarnan að losað hafi
verið mikið um peningastefnuna.
En þetta er strangt til tekið ekki rétt.
Í fyrsta lagi eru vextir mjög slæmur
mælikvarði á stefnuviðhorf í pen-
ingamálum. Við ættum frekar að
hugsa um stefnuviðhorfin með hlið-
sjón af peningaframboði miðað við
peningaeftirspurn. Þótt til dæmis
seðlabanki Bandaríkjanna hafi
aukið grunnféð þá hefur eftirspurn
eftir fé einnig aukist. Þetta stafar af
því að neytendur og fjárfestar óttast
verðhjöðnun og halda þess vegna
meiri peningum í bönkunum en
þeir hefðu gert ef þeir hefðu búist
við að seðlabankar stæðu við verð-
bólgumarkmið sín í stað þess að fara
undir þau. Auk þess neyða strangar
fjármálareglur nú um stundir banka
og lífeyrissjóði til að hafa meira
handbært fé og svokallaðar öruggar
eignir en fyrir kreppuna. Þetta veld-
ur verðhjöðnun þar sem það veldur
tilbúinni peningaeftirspurn.
Þegar allt kemur til alls hafa pen-
ingamarkaðsskilyrði EKKI verið
verðbólguvaldandi í heiminum
síðan 2008 og þess vegna höfum við
séð verðhjöðnunarþrýsting byggj-
ast upp. En nú eru merki um að við
séum loksins að byrja að fjarlægjast
verðhjöðnunargildruna.
Verðbólga er enn undir tveimur
prósentum í flestum stóru þróuðu
hagkerfunum í heiminum, en
síðustu tvo mánuði höfum við séð
hægfara aukningu bæði á raunveru-
legri verðbólgu og, það sem meira
máli skiptir, í verðbólguvæntingum
– sem þýðir að fjárfestar og neyt-
endur gætu verið farnir að halda að
seðlabankar geti komið verðbólg-
unni upp í væntingastig sitt.
Mikið af þessu getur reyndar
verið heppni og heppnin felst í því
að flestir mikilvægustu seðlabank-
arnir í heiminum – það sem ég kalla
peningastórveldin – hafa linað
tökin á peningamálastefnunni á
þessu ári. Þannig heldur seðlabanki
Evrópu áfram með magnbundna
íhlutun sína og Brexit-atkvæða-
greiðslan í Bretlandi hræddi seðla-
banka Englands til að losa um pen-
ingastefnu sína, og í Bandaríkjunum
hefur seðlabanki Bandaríkjanna,
eftir óróann á mörkuðunum í upp-
hafi árs, dregið verulega úr áætlun
sinni um að hækka stýrivexti fjórum
sinnum á þessu ári. Enn fremur
hefur seðlabanki Japans ítrekað lof-
orð sitt um að ná tveggja prósenta
verðbólgumarkmiði sínu. Og loks,
og það sem er kannski mikilvægast,
hefur alþýðubankinn í Kína síðasta
árið tekið upp stefnu sem felur í
sér „skríðandi gengissig“ renminbi
sem hefur greinilega dregið úr verð-
hjöðnunarþrýstingi í Kína.
Sú staðreynd að nú virðist draga
úr verðhjöðnunarþrýstingi er
sennilega líka ástæðan fyrir því að
síðustu vikur höfum við séð ávöxt-
un skuldabréfa á heimsmarkaði fara
hækkandi. Að því sögðu er engin
ástæða til að ætla að verðbólga fari
úr böndunum á næstunni og við
ættum að minnast þess að flestir
stóru seðlabankarnir í heiminum
eru nú undir verðbólgumarkmið-
um sínum og verðbólguvæntingar
eru enn mjög lágar í sögulegu sam-
hengi.
Þess vegna er það mikilvægt að til
dæmis seðlabanki Evrópu og seðla-
banki Bandaríkjanna verði ekki of
spenntir yfir þessari smávægilegu
hækkun á verðbólguvæntingum og
grípi ekki til ótímabærra aðgerða til
að herða peningamarkaðsskilyrði.
Það er því persónuleg skoðun mín
að seðlabanki Bandaríkjanna ætti
ekki að hækka stýrivexti í desember
eins og nú eru merki um. Ótímabær
stýrivaxtahækkun gæti vakið verð-
hjöðnunardrauginn aftur til lífsins.
Verðhjöðnunargildran er að
fjarlægjast hagkerfi heimsins
Lars Christensen
alþjóðahagfræðingur
Fyrir skömmu hitti ég gamlan starfs-
félaga, sem er ekki í frásögur færandi
að öðru leyti en því að hann fór að
rekja raunir systur sinnar við sölu
fasteignar nýverið. Málið var komið í
hnút og hver benti á annan. Þú ert lög-
giltur fasteignasali, ekki rétt? spurði
hann mig. Var ekki verið að breyta
lögunum? Jú, mikið rétt, lögum um
fasteignasala var breytt á liðnu ári og
nú eiga löggiltir fasteignasalar að sjá
um viðskiptin frá upphafi til enda.
Í þessu dæmi höfðu nokkrir aðilar
komið að sölunni, bæði fasteigna-
salar og aðstoðarmenn þeirra. Þeir
höfðu séð um að skoða fasteignina,
taka við tilboðum og vera í sam-
skiptum við kaupanda og seljanda
fram að því að kaupin tókust með
samþykki kauptilboðs. Eftir það fór
málið í hendur annarra fasteignasala
innan fasteignasölunnar sem falið var
að sjá um frágang kaupsamnings og
uppgjör kaupverðsins. Vandamálið
var að þegar ágreiningur kom upp
og kaupandinn hélt eftir greiðslu þá
var það hlutverk þeirra sem ganga
frá kaupsamningnum að reyna að
leysa úr þeim ágreiningi. Þessir fast-
eignasalar höfðu þó ekki skoðað né
sýnt eignina eða verið í samskiptum
við aðila um kaupin, fram að því að
komið var að frágangi kaupsamnings
og afsals.
Eins og vandamálinu var lýst fyrir
mér þá olli þessi staða því að þeir
fasteignasalar sem falið var að gera
upp viðskiptin gátu litla aðstoð eða
ráðgjöf veitt um lausn deilunnar þar
sem þeir höfðu t.d. ekki skoðað fast-
eignina sjálfir og voru lítið inni í því
ferli sem á undan hafði gengið. Lítil
aðstoð hafði því fengist við að ná sátt
um lausn málsins og deilan komin í
ágreining fyrir dómstólum.
Því miður er þessi saga ekkert eins-
dæmi og út frá þessari raunasögu
félaga míns má draga þann lærdóm að
heppilegast sé að sölunni sé fylgt eftir
af sama fasteignasalanum frá upphafi
til enda. Hann eða hún er þá betur í
stakk búinn til að grípa inn í ef vanda-
mál koma upp og vinna að farsælli
lausn þeirra. Reynsla fasteignasalans
skiptir þar miklu máli, svo í upphafi
skal endinn skoða.
Hver selur eignina þína?
Hin hliðin
Sigríður Hrund
Guðmundsdóttir
löggiltur fasteignasali
og MBA
Fasteignakaup
Eins og aðrir fæ ég hugmyndir
á hverjum degi um allt milli
himins og jarðar, eins og t.d. að
endurraða í skápana í eldhúsinu
eða hvernig best er að leysa úr
ákveðnu verkefni. Einstaka sinn-
um læðist „snilldarhugmynd“ að
manni. Slíkar hugmyndir þarfn-
ast mikillar áræðni og orku við
að hrinda í framkvæmd og reyn-
ist það yfirleitt erfiðasti hjallinn.
Í tvö skipti hef ég bægt skyn-
seminni frá til að elta þann
draum að koma „snilldarhug-
mynd“ í framkvæmd.
Fyrra skiptið var árið 2000. Á
meðan aðrir veltu fyrir sér hvern-
ig tölvukerfi heimsins myndu
bregðast við árþúsundaskiptum,
sátum við fjögur heima í stofu
að skrifa viðskiptaáætlun um
hvernig við gætum breytt heim-
inum með betri leitarvél fyrir
íslenskan markað. Þá var ekkert
sprotaumhverfi, viðskiptahraðl-
ar eða Tækniþróunarsjóður en í
staðinn bönkuðum við upp á hjá
stórfyrirtæki í bænum og fengum
fund með forstjóra sem stuttu
síðar ákvað að kannski væri eitt-
hvert vit í þessum ungmennum.
Nokkrum mánuðum síðar
sprakk netbólan og viðskipta-
módelið okkar. Þrátt fyrir að
upphafleg markmið næðust ekki
þá komum við mörgum nýstár-
legum verkefnum í framkvæmd.
Eftir sátum við reynslunni ríkari
og fórum hvert í sína áttina. Ég
tók að mér að koma á fót þjón-
ustuveri fyrir tölvuleikinn EVE
Online sem þá var í þróun, þróa
Sjónvarp og Ljósnet Símans svo
eitthvað sé nefnt.
Sextán árum síðar kallar
„snilldarhugmynd“ aftur á mig
og í þetta skipti er það félagi
minn Pétur Orri Sæmundsen
sem smitar mig af ólæknandi
þörf fyrir að koma Vizido út í
heiminn. Vizido, www.vizido.
com, er app sem hjálpar les-
blindum að muna og vinna
með öðrum í kringum vídeó og
myndir. Við trúum því að Vizido
muni einnig nýtast öllum sem
vilja einfalda og nýstárlega leið
til að fanga eitthvað til að muna
með snjallsímanum.
Það eru ótrúlegar framfarir
sem hafa orðið á sprotaum-
hverfinu á þessum sextán árum.
Með stuðningi við sprota með
Tækniþróunarsjóði, viðskipta-
hröðlum, Icelandic Startups,
Samtökum sprotafyrirtækja og
sprotafjárfestingarsjóðum hefur
jarðvegurinn aldrei verið betri
fyrir góðar hugmyndir. Hugvit er
nefnilega óþrjótandi uppspretta
sem vex og dafnar með hverju
verkefninu.
Framtíð barna okkar er björt ef
við höldum áfram að gera hugviti
hátt undir höfði og leyfum fleiri
„snilldarhugmyndum“ að verða
að veruleika.
Snilldar-
hugmyndin
Erlendur Steinn
Guðnason
stofnandi Vizido og
formaður Samtaka
sprotafyrirtækja
2 . n ó v e m b e r 2 0 1 6 m I Ð v I K U D A G U r10 markaðuriNN
0
2
-1
1
-2
0
1
6
0
4
:1
9
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
9
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
tio
n
P
la
te
re
m
a
k
e
: 1
B
2
6
-5
8
9
C
1
B
2
6
-5
7
6
0
1
B
2
6
-5
6
2
4
1
B
2
6
-5
4
E
8
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
6
B

F
B
0
4
8
s
_
1
_
1
1
_
2
0
1
6
C
M
Y
K