Morgunblaðið - 22.12.2015, Blaðsíða 18

18 FRÉTTIRViðskipti | Atvinnulíf
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 22. DESEMBER 2015
 


   
  
   
  

 




 
  

 !"
#
 !
!##
$%#
%
"
##
!%$
&'()* (+(

 
  
,-&.&+/0 -'+(1(23& 45+(2/5

 "

# 
!
$ 
"
!
#
!%$
!
 !"
"
# #"
!#!
$%$%
 "
!$
#$!
!"$
 %#
Skannaðu kóð-
ann til að sjá
gengið eins og
það er núna á
● Jón Ríkharð
Kristjánsson,
framkvæmdastjóri
Mílu, dótturfélags
Símans, hefur selt
öll hlutabréf sín í
Símanum eða
tæpar 4 milljónir
hluta. Kaupandi
er Arion banki
sem selt hafði
Jóni, ásamt öðr-
um lykilstjórnendum Símans og dótt-
urfélaga hans, hluti í fyrirtækinu í
aðdraganda almenns útboðs á bréf-
um í því. Kaupir bankinn bréfin á
sama gengi og hann hafði selt þau
Jóni eða 2,518 krónum á hlut. Gengi
hlutabréfa í Símanum stóð í 3,48
krónum hluturinn við lokun Kaup-
hallar í gær.
Í athugasemd sem fylgdi tilkynn-
ingu um söluna nú segir meðal ann-
ars: „Jón óskaði eftir því að kaupin
gengju til baka eftir að Eftirlitsnefnd
um jafnan aðgang fjarskiptafyrir-
tækja hafði lýst efasemdum um
hvort viðskiptin samræmdust sátt
sem Síminn gerði upphaflega við
Samkeppniseftirlitið árið 2013.“
Jón Ríkharð
Kristjánsson
Láta viðskipti með
bréf í Símanum
ganga til baka
STUTTAR FRÉTTIR ...
BAKSVIÐ
Stefán E. Stefánsson
ses@mbl.is
Á síðustu tveimur árum hefur mæld
verðbólga reynst lægri en verð-
bólguspár Seðlabankans í öllum til-
vikum nema einu. Í tölum sem
greiningardeild Arion banka tók
saman að beiðni Morgunblaðsins
kemur í ljós að sé litið til meðaltals-
verðbólgu á hverjum ársfjórðungi á
árunum 2014 til 2015 reyndist hún í
öllum tilvikum töluvert lægri en
spár bankans.
Í fyrstu útgáfu Peningamála á
árinu 2014 var því spáð að verðbólga
á fyrsta ársfjórðungi þess árs myndi
mælast 2,7% en hún reyndist 2,48%.
Þá gerði sama spá ráð fyrir því að
verðbólga á fjórða ársfjórðungi yf-
irstandandi árs myndi mælast 3,5%
en hún stendur nú í 1,9% þegar síð-
asta raunmæling ársins er enn óbirt.
Sé litið til nýjustu mælingarinnar,
sem á meðfylgjandi skýringarmynd
er táknuð með dökkbláum lit, og birt
var í Peningamálum 4. nóvember
síðastliðinn, var gert ráð fyrir því að
verðbólga á síðasta fjórðungi ársins
stæði í 2,34%. Er það töluvert lægri
verðbólga en Seðlabankinn spáði í
þriðju útgáfu Peningamála sem kom
út 19. ágúst síðastliðinn en þá var
gert ráð fyrir því að verðbólgan
myndi mælast 3,8% á fjórðungnum.
Hrafn Steinarsson, sérfræðingur
við greiningardeild Arion banka,
segir að ýmsar skýringar kunni að
vera á þessu misræmi.
„Skýringin liggur einna helst í
styrkingu krónunnar þegar leið á
árið 2014 og einnig verulegri lækkun
olíuverðs á heimsmarkaði sem kom
flestum að óvörum. Innfluttar vörur
lækkuðu því í verði og drógu verð-
bólguna niður á við, bæði hraðar og í
meira mæli en gert hafði verið ráð
fyrir. Þessi þróun endurspeglaðist
síðan í ákvörðunum peningastefnu-
nefndar en stýrivextir lækkuðu um
75 punkta á síðasta ársfjórðungi
2014.“
Hrafn segir að fleiri þættir spili
þó inn í, meðal annars breytingar á
virðisaukaskattskerfinu og afnám
vörugjalda en við það hafi ýmsar
vörur lækkað í verði.
„Vormánuðirnir lituðust hins veg-
ar mikið til af kjaraviðræðum og
launahækkunum umfram það sem
verðbólgumarkmið Seðlabankans
leyfir og því hækkuðu verðbólgu-
væntingar hratt í kjölfarið. Sömu-
leiðis spáði Seðlabankinn á fyrri
hluta ársins hratt hækkandi verð-
bólgu og hóf að hækka stýrivexti í
júní á þessu ári. Þegar leið á árið
hélt þó styrking krónunnar áfram
og einnig höfum við síðustu vikur og
mánuði séð enn frekari lækkun á
hrávöruverði. Verðbólgan hefur því
ekki hækkað jafnmikið og búist var
við eftir samþykki kjarasamninga,“
segir Hrafn.
Gæti tekið að aukast hratt
Karen Áslaug Vignisdóttir, hag-
fræðingur á hagfræði- og peninga-
stefnusviði Seðlabankans, segir að
gengi krónunnar leiki stórt hlutverk
í því að halda aftur af verðbólgunni
en að mikil lækkun hrávöruverðs
hafi einnig mikil áhrif.
„Seðlabankinn spáði því í ársbyrj-
un 2014 að framleiðsluspenna tæki
að myndast á þessu ári og það hefur
gengið eftir. Hins vegar hefur hrá-
vöruverð, einkum olíuverð, lækkað
mikið og á sama tíma hefur gengi
krónunnar styrkst töluvert. Það hef-
ur vegið upp innlendu áhrifin sem
einkennst hafa af miklum kostnað-
arþrýstingi, einkum í tengslum við
kjarasamninga á þessu ári. Það er
hins vegar of snemmt að segja til um
hver áhrifin af þeim verða en verð-
bólgan gæti brotist hratt út þegar
áhrif gengis og lægra innflutnings-
verðs taka að fjara út. Við höfum
áhyggjur af því.“
Þá segir Karen áhugavert að
fylgjast með því hvaða áhrif geng-
isstyrking krónunnar hefur haft en
margt bendir til að hún skili sér með
meira afgerandi hætti inn í verðlagið
nú en oft áður. „Það kann að skýrast
af því að fyrirtæki telji gengishækk-
unina varanlegri nú en oft áður.“
Verðbólguspár Seðlabankans
hafa reynst yfir mælingum
Verðbólguspár Seðlabankans og mæld verðbólga
Heimild: Greiningardeild Arion banka og Seðlabanki Íslands
5
4
3
2
1
0
Mæld verðbólgaPeningamál 2015/4Peningamál 2014/1
Q1
2014
Q1
2015
Q1
2016
Q1
2017
Q3
2014
Q3
2015
Q3
2016
Q3
2017
Q2
2014
Q2
2015
Q2
2016
Q2
2017
Q4
2014
Q4
2015
Q4
2016
Q4
2017
 Bankinn aðeins einu sinni undir mældri verðbólgu á síðustu tveimur árum
Háskólamenntaðir 25–64 ára íbúar á
Íslandi voru á síðasta ári í fyrsta
skipti fleiri en íbúar með menntun á
framhaldsskólastigi, þegar 60.800
voru háskólamenntaðir og 59.300
voru með framhaldsskólapróf. Þetta
kemur fram í gögnum úr Vinnu-
markaðsrannsókn Hagstofunnar.
Háskólamenntaðir voru 2.000
fleiri en árið 2013 og eru 37% íbúa á
Íslandi. Í aldurshópnum höfðu
43.900 manns lokið grunnmenntun,
þ.e. styttra námi en framhaldsskóla-
stigi, sem er 27% íbúa og hafði fækk-
að um 1.500 manns frá fyrra ári.
Atvinnuþátttaka eykst og atvinnu-
leysi minnkar með aukinni menntun
en 94% þeirra sem höfðu háskóla-
menntun í aldurshópnum 25–64 ára
voru á vinnumarkaði á síðasta ári. Að
sama skapi voru 90% íbúa með fram-
haldsmenntun á vinnumarkaði og
80% þeirra sem höfðu lokið grunn-
menntun.
Atvinnuleysi var 3,6% meðal há-
skólamenntaðra í fyrra, 4% meðal
fólks með menntun á framhalds-
skólastigi og 4,7% meðal þeirra sem
höfðu lokið grunnmenntun.
Yngra fólk hefur almennt meiri
menntun en þeir sem eldri eru. Á síð-
asta ári höfðu 24% í aldurshópnum
30-49 ára lokið grunnmenntun og
42% lokið háskólaprófi. Í aldurs-
hópnum 65-74 ára höfðu hins vegar
46% grunnmenntun og 19% lokið há-
skólaprófi.
Rannsóknin sýnir að það eru fleiri
á höfuðborgarsvæðinu sem hafa lok-
ið háskólaprófi en á landsbyggðinni.
Á höfuðborgarsvæðinu höfðu 44%
háskólamenntun og 24% á lands-
byggðinni.
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Menntun Rannsóknin sýnir að
yngra fólk er með meiri menntun.
Enn fjölgar há-
skólamenntuðum
 Atvinnuleysi
3,6% hjá háskóla-
menntuðum í fyrra
...með nútíma
svalalokunum
og sólstofum
Skútuvogur 10b, 104 Reykjavík, sími 517 1417, glerogbrautir.is
Opið alla virka daga frá 9-17 og á föstudögum frá 9-16
• Svalalokanir
• Glerveggir
• Gler
• Felliveggir
• Garðskálar
• Handrið
Við færumþér logn & blíðu