Morgunblaðið - 31.05.2016, Blaðsíða 2

2 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 31. MAÍ 2016
Mikil umræða hefur skapast í kjölfar
ummæla sem Guðni Th. Jóhannes-
son forsetaframbjóðandi sagðist
aldrei hafa látið falla en voru til um-
ræðu í sjónvarpsþættinum Eyjunni
á Stöð 2 á sunnudag og koma fram í
fyrirlestri frá því fyrir þremur árum.
Landhelgismálið kom til umræðu í
þættinum og spurði þáttastjórnandi
Guðna hvort hann hefði ekki kallað
almenning fávísan. Lengra komst
hann ekki þar sem Guðni sagði að
þessi ummæli hefði hann aldrei látið
falla. „Það er ósatt,“ sagði Guðni í
þrígang. Davíð Oddsson, sem var
einnig gestur í þættinum, benti
Guðna þá á að fyrirlesturinn væri að
finna á netinu.
Guðni sagðist
hins vegar aldrei
nokkurn tímann
hafa sagt að fávís
almenningur
gæti komið sér
upp röngum
sameiginlegum
minningum þeg-
ar kæmi að
Þorskastríð-
unum. Ummælin er hins vegar að
finna í fyrirlestri sem hann hélt í Há-
skólanum á Bifröst árið 2013: „Jess,
Íslandi allt. Og spurningin vaknar:
Er fávís lýðurinn aftur að pródúsera
rangar sameiginlegar minningar?“
Yfirskrift fyrirlestrar Guðna er:
Notkun og misnotkun sögunnar –
Þorskastríðin, Icesave og ESB, upp-
töku af honum er að finna á Youtube
og þar má heyra tilvitnuð ummæli
Guðna. Í fyrirlestrinum ræddi hann
meðal annars óformlega könnun sem
hann gerði með nemendum sínum í
sagnfræði við Háskóla Íslands, en
hann bað þá um að leita eftir minn-
ingum fólks af Þorskastríðunum.
Niðurstaðan hafi verið sú að hvað
varðar sameiginlegar minningar hafi
flestir talið að Íslendingar hafi sigr-
að mun stærra land í deilu sem skipti
okkur máli.
Guðni hefur nú svarað fyrir um-
mælin og að hafa neitað af hafa látið
þau falla. Hann segir að hvernig
reynt sé að nota orð hans gegn hon-
um ágætt dæmi um það hvernig um-
ræðan breytist eftir því hvort litið sé
á hann sem fræðimann eða forseta-
frambjóðanda. Í kjölfarið hefur kom-
ið fram að Guðni velti því nú fyrir sér
hvernig það er að hverfa úr aka-
demíunni inn á allt annan vettvang.
Ekki verið að fela eitt né neitt
Á framboðssíðu Guðna, gudnith.is,
virðast skilin á milli fræðimannsins
og forsetaframbjóðandans hins veg-
ar vera skýr. Á vefnum, sem áður
hýsti efni eftir Guðna, svo sem fræði-
greinar, greinar og erindi, auk upp-
lýsinga um útgefnar bækur eftir
hann, er nú hvergi að finna slíkt efni.
Í samtali við Morgunblaðið segir
Friðjón Friðjónsson, kosningastjóri
Guðna, að við síðustu uppfærslu á
síðunni hafi tengill á sagnfræðivef
Guðna, sagnfraedingur.gudnith.is,
dottið út af forsíðu vegna plássleysis.
Nú sé tengilinn hins vegar að finna á
síðu um æviágrip Guðna. „Það hefur
ekkert verið fjarlægt af síðunni. Á
tenglinum má finna allt efni sem var
á gömlu síðunni hans Guðna, Það er
ekki verið að fela eitt eða neitt,“ seg-
ir Friðjón. erla@mbl.is
Umdeild ummæli féllu í fyrirlestri 2013
 Forsetaframbjóðandinn Guðni Th. sagðist aldrei hafa sagt almenning fávísan  Í ljós er komið að
ummælin viðhafði hann í fyrirlestri um Þorskastríðin  Fræðisíða ekki horfin, en komin á annað lén
Guðni Th.
Jóhannesson
Austfar ehf., sem annast afgreiðslu
færeysku bíla- og farþegaferjunnar
Norrænu á Seyðisfirði, hefur sagt
upp samningum við útgerðina,
Smyril line. Uppsögnin tekur gildi
eftir mánuð og þá lýkur afskiptum
Jónasar Hallgrímssonar, aðaleig-
anda Austfars, af ferjusiglingum
frá Færeyjum en hann vann með
frumkvöðlunum í Færeyjum að því
að koma þeim á fyrir 41 ári.
„Við áttum ekki aðra kosti,“ seg-
ir Jónas um samningsslitin. „Við
höfum verið með samning við
Smyril line frá árinu 1983. Þeim
hugnaðist ekki að hafa hann
óbreyttan og buðu okkur önnur
kjör. Við gátum ekki unað því og
sögðum upp. Það var gert í góðu af
okkar hálfu en það kom okkur á
óvart að þetta þyrfti að gerast.
Þetta er orðin löng saga og sam-
starfið hefur verið farsælt,“ segir
Jónas.
„Við erum ekkert að hætta. Hug-
ur okkar stendur til þess að halda
fyrirtækinu gangandi og finna önn-
ur verkefni,“ segir Jónas um fram-
haldið.
Hann var bæjarstjóri á Seyðis-
firði um tíu ára skeið og byrjaði þá
strax að þjóna ferjunni í aukastarfi.
Hann helgaði sig því alfarið 1984
þegar umsvifin voru orðin meiri.
Austfar á sölu- og skrifstofu-
aðstöðuna við Seyðisfjarðarhöfn og
hefur leigt Smyril line fragthlut-
ann. Höfnin og Seyðisfjarðarbær
eiga hafnarmannvirki og móttöku-
hús. Jónas segir að Smyril line hafi
ekki sýnt áhuga á að kaupa aðstöð-
una.
Rekstur ferjunnar hefur gengið
upp og niður á þessum áratugum
og hefur Austfar þrisvar sinnum
lagt hlutafé í útgerðina og var Jón-
as stjórnarformaður um tíu ára
skeið. Hann segir að á seinni árum
hafi komið fjársterkir aðilar inn í
fyrirtækið og það gangi nú vel.
Gamla hlutaféð hafi verið lækkað
og sé lítils virði.
Austfar og Smyril line eiga sam-
an Norrænu ferðaskrifstofuna í
Reykjavík en hún annast sölu far-
miða fyrir ferjuna samhliða al-
mennum ferðaskrifstofurekstri.
Segja upp samning-
um við Norrænu
Morgunblaðið/Pétur Kristjánsson
Norræna Færeyska ferjan hefur frá
upphafi siglt til Seyðisfjarðar.
 Jónas Hallgríms-
son hættir afskiptum
af ferjunni
Grísk jógúrt
Ofurfæða! Stútfull af góðri fitu og próteini
Lífrænar
mjólkurvörur
www.biobu.is
Morgunmatur:
Grísk jógúrt, múslí, sletta
af agave
Eftirréttur:
Grísk jógúrt, kakó, agave
chia fræ
Köld sósa:
Grísk jógúrt, handfylli rifin gúrka,
2 hvítlauksrif, salt og pipar
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 5691100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Ágúst Ingi Jónsson aij@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Sigurður Nordal vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Sunna Ósk Logadóttir netfrett@mbl.is Smartland Marta María Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/senda grein Prentun Landsprent ehf.
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Forystumenn stjórnmálaflokkanna
á þingi eru komnir í kosningaham. Í
eldhúsdagsumræðum á Alþingi í
gærkvöldi rifjuðu forystumenn rík-
isstjórnarinnar og þingmenn
stjórnarflokkanna upp þau góðu
verk sem ríkisstjórnin hefði komið í
höfn á kjörtímabilinu og væri að
vinna og sögðu frá sýn sinni á fram-
tíðina. Formenn stjórnarandstöðu-
flokkanna og þingmenn þeirra gagn-
rýndu aftur á móti stefnu
ríkisstjórnarinnar í mörgum málum
og tengsl forystumanna við aflands-
félög.
Sigurður Ingi Jóhannsson for-
sætisráðherra rifjaði upp skuldaleið-
réttinguna. „Á sama tíma og skuldir
almennings hafa lækkað hefur kaup-
máttur aukist um fjórðung á þessum
þremur árum og hefur aldrei mælst
meiri. Staða ríkissjóðs hefur stór-
lega batnað, ekki síst vegna vel
heppnaðrar áætlunar stjórnvalda
um afnám hafta og hvernig tekið var
á þrotabúum hinna föllnu banka.
Verðbólgan er innan vikmarka
Seðlabanka Íslands og atvinnuleysi
er hverfandi,“ sagði ráðherra.
Sigurður Ingi sagði að gjaldeyris-
höftin hafi verið stærsta einstaka
málið sem hangið hafi yfir hausa-
mótum þingmanna þegar ný ríkis-
stjórn var mynduð. Nú hilli undir að
hægt verði að aflétta þeim. „Gangi
áætlanir eftir verða höft horfin áður
en árið er úti. Hefði verið tekin sú
ákvörðun að ganga til kosninga í vor
hefði afnám hafta getað tafist um
allt að tvö ár. Ég tel að flestir sann-
gjarnir menn sjái að slíkt var ein-
faldlega ekki hægt að bjóða þjóð-
inni. Átta ár innan fjármagnshafta
er átta árum of mikið í nútímasam-
félagi.“
Verður minni almenn velsæld
Árni Páll Árnason, formaður
Samfylkingarinnar, sagði að ef sú
stjórnarstefna sem hér hefði verið
fylgt fengi að ríkja áfram yrði Ísland
öðruvísi eftir 10 ár: „Við munum búa
við minni almenna velsæld, meira bil
á milli ríkra og alls almennings,
lægra menntunarstig og aukna mis-
skiptinu menntunar eftir efnahag,“
sagði Árni Páll meðal annars.
Hann gerði að umtalsefni þá
breytingu sem orðið hefði með
auknu aðhaldi sem þjóðin geti veitt
ríkisstjórnum og knúið fram aðgerð-
ir og svör. Vegna fjöldamótmælanna
í apríl verði kosið í haust og for-
sætisráðherra Íslands hafi sagt af
sér. Þjóðin hafi einnig sett ríkis-
stjórninni stólinn fyrir dyrnar þegar
hún vildi draga til baka umsókn Ís-
lands um aðild að Evrópusamband-
inu. Þess vegna sé aðildarumsóknin
enn í gildi og nýr þingmeirihluti
muni geta lagt til við þjóðina að taka
aftur upp þráðinn í aðildarviðræð-
um.
Ekki nóg að fá bjartari tíma
Katrín Jakobsdóttir, formaður
Vinstri hreyfingarinnar - græns
framboðs, sagði að nú væru bjartari
tímar í efnahagsmálum þjóðarinnar
en lengi hefði verið. Það dygði ekki
til ef meginþorri almennings í land-
inu fengi ekki að njóta þeirra og
reyni á eigin skinni rangláta skipt-
ingu auðs, ranglátt kerfi sem með-
höndli ekki alla jafnt. „Afhjúpanir
Panamaskjalanna hafa sýnt okkur
með áþreifanlegum hætti misskipt-
inguna í samfélaginu, hvernig sumir
hafa fjármagn sem þeir geta nýtt
sér til að spila á öðrum leikvelli en
okkur hinum er ætlaður. Panama-
skjölin hafa afhjúpað að á Íslandi
búa tvær þjóðir,“ sagði Katrín.
Óttarr Proppé, formaður Bjartrar
framtíðar, ræddi einnig um
Panamaskjölin og sagði að þau stað-
festu að það væri dýpra siðrof í ís-
lensku samfélagi en gefið hefði verið
í skyn. „Tengsl stjórnmálamanna við
vafasama viðskiptahætti aflandsfé-
laga og það að hafa vísvitandi leynt
þeim tengslum reyndist þjóðinni
ómögulegt að kyngja. Enda er það
gjörsamlega óásættanlegt. Þetta er
hreinlega ekki heiðarlegt. Það er
ekkert skrýtið að þjóðfélagið fari á
hvolf og stjórnmálalífið sé lamað á
eftir,“ sagði Óttar.
Morgunblaðið/Styrmir Kári
Í þingsalnum Fulltrúar flokkanna töluðu í þremur umferðum við eldhúsdagsumræðurnar í gærkvöldi.
Átta ár innan hafta
er átta árum of mikið
 Andstaðan segir að Panamaskjölin afhjúpi misskiptinguna