Morgunblaðið - 31.05.2016, Blaðsíða 34

34
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 31. MAÍ 2016
Vöruhús veitingamannsins
allt á einum stað
Höfðabakka 9 | 110 Reykjavík | Sími 595 6200 | bakoisberg.is
Opið virka daga kl. 8.30-16.30
Laugavegur 59, 2. hæð • Sími 551 8258 • storkurinn.is
Opið:
Mán.-F
ös.
11-18
Lau. 12
-16
Við
eigum
líka
tiltölurnar
GRILL
Ásgeir Ingvarsson
ai@mbl.is
Þegar kemur að því að galdra fram
grillveislur má grænmetið ekki
vanta. Með steikinni þarf að hafa
gott salat, fátt sem jafnast á við
grillbakaða kartöflu og hægt að
galdra fram ótal ómótstæðilega
grænmetisrétti með gott grill við
höndina.
Framboðið af íslensku grænmeti
nær hámarki síðsumars. „Úrvalið
eykst jafnt og þétt allt fram til júlí-
september þegar allar tegundir eru
í boði,“ segir Kristín Linda Sveins-
dóttir markaðsstjóri Sölufélags
garðyrkjumanna.
Bendir Kristín á hvað framboðið
hefur aukist mikið á skömmum
tíma enda bændur metnaðarfullir
og duglegir í ræktunartilraunum
sínum. „Fyrir röskum áratug hafa
þetta kannski verið 15 tegundir
sem við gátum boðið íslenskum
neytendum upp á en erum núna
komin vel yfir 30 tegundir,“ segir
hún. „Þetta hefur haldist í hendur
við mikla vitundarvakningu úti í
samfélaginu um mikilvægi þess að
grænmeti skipi mikilvægan sess í
mataræðinu.“
Ferskt og bragðmikið
Að sögn Kristínar er íslenskt
grænmeti í algjörum sérflokki og
afurð sem landsmenn geta verið
stoltir af. Í ferskleika og bragðgæð-
um beri íslenska framleiðslan af.
„Við náum t.d. að láta tómatana
þroskast til fulls á plöntunni sem
gerir það að verkum að tómatarnir
ná til sín meiri sætu, ólíkt því sem
margir alþjóðlegir framleiðendur
þurfa að gera þegar tómatarnir eru
tíndir grænir og klára að þroskast á
leið sinni til neytenda í öðrum lönd-
um og heimsálfum. Okkar bændur
notast líka við lífrænar varnir í sín-
um gróðurhúsum. Byggt er upp
sjálfbært vistvænt kerfi og ósæki-
legum meindýrum og öðrum skað-
völdum eytt með því að hafa önnur
vinnusöm nytjadýr sem lifa beint á
skaðvöldunum sjálfum. Hreina ís-
lenska vatnið gerir einnig gæfu-
muninn og er einstök auðlind sem
við erum svo heppin að eiga nóg
af.“
Jafnvel íslenska veðurfarið skilar
bragðbetri uppskeru. „Þar sem
ekki er of hlýtt þroskast grænmetið
hægar á ökrunum og verður fyrir
vikið bragðmeira. Svalt loftslagið
þýðir líka að skordýr og aðrar
óværur eru lítið vandamál svo
bændur þurfa ekki að eitra akra
sína. Jafnvel íslenski jarðvegurinn
er eins og best verður á kosið, mjög
frjósamur og næringarríkur.“
Þegar kemur að því að setja
grænmeti á grillið eru möguleik-
arnir endalausir. Á heimasíðu Sölu-
félags garðyrkjumanna, www.is-
lenskt.is, má finna myndbönd sem
sýna áhorfendum hvernig má t.d.
útbúa fyllta sveppi, blómkál bakað í
smjöri, og jafnvel jarðarber með
hunangi og mintu. „Það er auðvitað
gott að borða jarðarberin fersk, en
hví ekki að setja nokkur ber á tein
og bera á þau hunang með söxuðu
myntulaufi? Útkoman er eftirréttur
sem er ofboðslega góður,“ segir
Kristín.
Fljótlegar kræsingar
Það er alls ekki svo flókið að gera
mjög freistandi rétti þar sem græn-
metið er uppistaðan. „Má t.d. gera
mjög ljúffenga fyllta tómata eða
paprikur með tilbúnum rjómaosti
út úr búð. Einnig má finna í vöruúr-
vali Sölufélags garðyrkjubænda
vörur eins og fyllta grillsveppi og
forsoðnar bökunarkartöflur sem
létta matseldina enn frekar.“
Kristín segir að stundum sé það
einfaldleikinn sem er bestur. „Mér
finnst mjög gott að taka stóran og
fallegan tómat og setja hann heilan
á grillið. Þar læt ég tómatinn hitna
vel þangað til sprungur fara að
myndast. Þessi heiti og braðgríki
tómatur hreinlega bráðnar á disk-
inum og verður nánast eins og að
sósu,“ segir hún. „Fyrstu kartöflur
sumarsins eru smáar og með þunnt
hýði svo ekki er þörf á að skræla
þær. Ein skemmtileg aðferð við að
elda þessar kartöflur er að setja
þær á álbakka, pensla með olíu,
rósmarín og pipar og leyfa þeim að
bakast á grillinu. Verður það að al-
gjöru sælgæti.“
Rófan slær í gegn
Af grilluðu grænmeti sem land-
inn mætti prófa nefnir Kristín
gömlu góðu rófuna. „Rófan er að
koma aftur í tísku en segja má að
hún hafi lengi verið misskilin. Róf-
an er bráðholl og hefur t.d. marg-
falt meira C-vítamín en appelsínan,
og ekki að ástæðulausu að þetta
rótargrænmeti er kallað appelsína
norðursins. En ef rófan er hituð þá
kemur fram í henni sæta, en samt
hefur hún að geyma minna af kol-
vetnum en t.d. sætar kartöflur. Ein
skemmtileg eldunaraðferð er að
skera rófuna í þunnar sneiðar,
pensla með olíu og kryddum, og
setja beint á grillið. Sneiðarnar fá á
sig fallegar grillrendur og útkoman
lungnamjúk, sæt og ljúffeng rófu-
sneið.“
Grænmetisgaldrar við grillið
 Sniðugt að prufa grillaða rófu í sumar  Hún er rík af C-vítamíni, fær sætt bragð við eldunina en inniheldur
minna af kolvetnum en sætar kartöflur  Jarðarber á teini með hunangi eru líka áhugaverður réttur.
Morgunblaðið/Eggert
Úrvals „Við náum að
láta tómatana þrosk-
ast til fulls á plöntunni
sem gerir það að verk-
um að tómatarnir ná
til sín meiri sætu,“
segir Kristín um ís-
lenska grænmetið.
Jarðarberin á grillið
Jarðarber þrædd upp á spjót
Fersk mynta söxuð smátt
Ferskt engifer rifið fínt niður
Hunang
Mynta, engifer og hunang hrært vel saman og penslað
yfir jarðarberin á grillinu.
Látið jarðarberin hitna vel í gegn á grillinu og snúið
reglulega spjótunum.
Grillaðar paprikur
Paprikur, gul, rauð og græn. Fallegt að hafa sem flesta
liti.
Hunang
Rósmarín
Paprikurnar fræhreinsaðar og skornar í flatar sneiðar.
Blandið saman hunangi og rósmaríni í skál, setjið papr-
ikurnar út í og veltið saman við.
Grillið í 1-3 mín. á hvorri hlið eða þar til paprikurnar eru
orðnar passlega mjúkar.
Grillað grænmeti á spjóti
Flúðasveppir, spergilkál, tómatar (litlir smátóm-
atar), gúrka eða kúrbítur ásamt rauðlauk þrætt
upp á spjót.
Kryddað með salti og pipar, má líka pensla með
ólífuolíu
Grillað þar til grænmetið er orðið passlega meyrt
Fylltir sveppir með Camembert
Flúðasveppir
Camembert, vel þroskaður
Ferskur graslaukur
Döðlur
Stilkurinn fjarlægður úr sveppnum.
Döðlurnar og graslaukur saxað smátt niður.
Kremjið Camembertinn vel niður með sleif og
hrærið saman döðlunum og graslauknum.
Sveppirnir fylltir vel með ostafyllingunni.
Grillað í nokkrar mínútur eða þar til osturinn er
vel bráðnaður inni í sveppunum.
Íslenskt grænmeti á grillið