Morgunblaðið - 01.06.2016, Qupperneq 18

18
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 1. JÚNÍ 2016
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Svar Rússa viðrefsiaðgerð-um Evrópu-
sambandsins
þrengir víðar að
en á Íslandi. Í
Þýskalandi er nú
rekistefna bak við tjöldin um
hvort slaka eigi á aðgerðunum
og fyrir helgi lét Frank-
Walter Steinmeier, utan-
ríkisráðherra landsins, að því
liggja að mögulegt væri að
gera það „skref fyrir skref“ ef
tækist að komast áleiðis í að
leysa úr ágreiningnum um
Úkraínu.
Angela Merkel, kanslari
Þýskalands, hefur ávallt verið
hörð á því að refsiaðgerðirnar
skuli standa þar til Rússar
uppfylli öll skilyrði sem þeim
fylgja. Sigmar Gabriel, leið-
togi samstarfsflokks hennar í
stjórn og varakanslari, hefur
hins vegar verið opnari fyrir
því að gefa eftir.
Skilyrðin snúast um að
Rússar fari eftir samkomulagi
um Úkraínu, sem kennt er við
Minsk. Merkel hefur op-
inberlega ekki breytt um kúrs
en samkvæmt þýska vikurit-
inu Der Spiegel er þegar búið
að gera áætlanir um hvernig
megi slaka á klónni.
Þessi leið er umdeild.
Stuðningsmenn segja að með
því að slaka aðeins á sýni ESB
vilja til að koma til móts við
Rússa og þá muni stjórnvöld í
Moskvu vera tilbúin að svara í
sömu mynt. Þetta sé því leið út
úr sjálfheldunni.
Aðrir segja hins vegar að
um leið og gefið verði eftir
verði Rússum færður heim
sanninn fyrir því að hægt sé að
rjúfa samstöðu ríkja Evrópu-
sambandsins og þeir muni
ganga á lagið.
Vandinn er hins vegar að
alls ekki er víst að samstaða sé
um að framlengja refsi-
aðgerðirnar.
Emmanuel Mac-
ron, ráðherra
efnahagsmála í
Frakklandi, hefur
tjáð sig í þá veru.
Austurríkismenn,
Ítalir, Spánverjar, Grikkir og
Portúgalar hafa einnig efa-
semdir. Utanríkisráðherra
Ungverjalands, Peter Szijj-
arto, sagði í liðinni viku eftir
að Sergei Lavrov, utanríkis-
ráðherra Rússlands, hafði ver-
ið í heimsókn að Ungverjar
myndu ekki sætta sig við að
refsiaðgerðirnar yrðu fram-
lengdar sjálfkrafa. Útflutn-
ingur frá Ungverjalandi til
Rússlands hefur skroppið
saman vegna viðskipta-
þvingana Rússa. Sömu sögu er
að segja af öðrum grann-
ríkjum Rússlands.
Ríki sem hafa fundið fyrir
þvingunum Rússa finna ekki
síst að því að á sama tíma hafa
Þjóðverjar haldið áfram að
leggja Nord Stream-gasleiðsl-
una yfir Eystrasaltið í sam-
vinnu við Rússa.
Helstu andstæðingar þess
að slaka á klónni eru Bretar,
Pólverjar og Eystrasaltsríkin.
Það yrði ekki heldur vel séð í
Washington, það myndi gefa
slæmt fordæmi.
Refsiaðgerðirnar á hendur
Rússum út af innlimun Krím-
skaga í Rússland og stuðningi
við uppreisnarmenn í austur-
hluta Úkraínu áttu að knýja þá
til að draga í land. Aðgerð-
irnar hafa bitnað á Rússum en
með gagnaðgerðum sínum
hefur þeim hins vegar ekki
síður tekist að skapa þrýsting.
Innlimun Krímskaga er að
verða orðinn hlutur, framtíð
austurhluta Úkraínu er áfram
upp í loft. Allt bendir til að úr-
slit í störukeppninni séu að
ráðast og í ESB verði menn
fyrri til að depla augunum.
Þrýst á að slaka á
refsiaðgerðum við
Rússa án þess að
þeir uppfylli skilyrði}
Veikleikamerki
Eins og lesa máí frétt á bls. 6
í blaðinu í dag hef-
ur tæpur sólar-
hringur, eða sem
nemur þremur
vinnudögum, farið
í að ræða „fundarstjórn“ á
yfirstandandi þingi.
Svandís Svavarsdóttir nýtur
þess vafasama heiðurs að leiða
þessar leiðu umræður með
góðu forskoti á næsta mann,
Össur Skarphéðinsson.
Þó að þingmenn VG og Sam-
fylkingar séu áberandi í efstu
sætum þessa umræðulista
eiga fleiri flokkar fulltrúa þar.
Sá málefnalegi
þingmaður Helgi
Hrafn Gunnarsson
hefur til að mynda
gert það gott í um-
ræðum um „fund-
arstjórn“, án efa í
góðum tilgangi einum og vita-
skuld aðeins til að greiða fyrir
þingstörfum.
Nú þegar þingmenn komast
í sumarfrí mættu þeir sem
verma efstu sætin á þessum
ómálefnalega málþófs- og
nöldurlista velta því fyrir sér
hvort tíma þingsins og virð-
ingu er ekki betur varið í ann-
að en þetta innantóma þras.
Virðing þingsins
eykst ekki við
innantómt þras
þingmanna }
Umræður um „fundarstjórn“ É
g var eitt sinn sem oftar að róta í
gömlu dóti hjá Fríðu frænku
fyrir mörgum árum þegar ég
rakst á stokk með gömlum ljós-
myndum, lítil portrett límd á
karton í stærðinni 9 x 6 cm. Þegar ég svo var
að fletta í gegnum myndirnar rakst ég á eina
af þremur börnum og þar á meðal eitt með
svip sem mér fannst ég kannast við.
Þegar ég skoðaði myndina betur kom í ljós
að hún var tekin af H. Einarssyni á Akureyri
og ofan við myndina hafði einhver skrifað:
„Börn Steingríms læknis Akureyri“. Börnin á
myndinni voru semsé Anna amma mín í miðj-
unni, sennilega á öðru árinu þegar myndin var
tekin, líklega 1912, en sinn hvorum megin við
hana voru bræður hennar Baldur og Bragi.
Það kemur þér væntanlega ekki á óvart, les-
andi góður, að það gladdi mig mjög að rekast á þessa litlu
mynd sem ég keypti snimmhendis, enda örfáar myndir til
af ættmennum mínum frá þeim tíma og hver mynd því
dýrgripur.
Örlítið fleiri myndir eru til af foreldrum mínum litlum
og reytingur af myndum af mér og systkinum mínum frá
því við liggjum ber á gæruskinni og fram á unglingsár. Af
börnum mínum eru aftur á móti til hundruð mynda og af
barnabörnunum? Þúsundir mynda og verða eflaust tug-
þúsundir áður en yfir lýkur.
Nú vill svo til að mér finnst það hreint afbragð að eiga
svo margar myndir af barnabörnunum og þær
mættu skipta hundruðum þúsundum mín vegna.
Ég er því ekki að barma mér yfir grúanum, en
þessar hugleiðingar spruttu af fréttum frá
Google um daginn, þar sem fram kom að mynda-
geymsla fyrirtækisins, sem opin er hverjum sem
vill, geymir nú 13,7 petabæti af myndum, 13.700
terabæti, ef það gerir auðveldara að sjá magnið
fyrir sér (gætið að því að Google rekur bara eina
þjónustu af mörgum og ekki þá stærstu).
Mér þykir líklegt að obbinn af myndunum sé
fjölskyldumyndir og þá aðallega myndir af börn-
um og barnabörnum. Eftir því sem
Google-bændur segja tæki það 424 ár að fletta í
gegnum þær myndir, en ekki fylgir sögunni hve
hratt er flett.
Það er þó nokkuð ljóst að fæstar myndirnar
mun nokkurn tímann bera fyrir augu eiganda
þeirra eða nokkurs manns yfirleitt. (Þess má geta í þessu
samhengi að ljósmyndararnir hafa merkt tvo milljarða
myndanna og þá kemur í ljós að í safninu eru 24 milljarðar
sjálfsmynda.)
Það er viðbúið að manni fallist hendur þegar maður átt-
ar sig á því að í stafræna fjölskyldualbúminu eru fleiri
myndir en ævin endist til að skoða, en kannski erum við
ekki að taka myndir til þess að skoða þær, heldur til að
staðfesta augnablikið, sjá viðfangið á skjánum áður en
smellt er af og setja þannig punktinn aftan við atburðinn.
arnim@mbl.is
Árni
Matthíasson
Pistill
Myndasafnið mikla
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjóri:
Davíð Oddsson
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Ritstjóri og framkvæmdastjóri:
Haraldur Johannessen
SVIÐSLJÓS
Þórunn Kristjánsdóttir
thorunn@mbl.is
Norðurljósin halda áframað laða ferðamenn tillandsins. Ferðamönnumfjölgaði um 30% í
norðurljósaferðum á 1. fjórðungi árs-
ins, samkvæmt upplýsingum frá fyr-
irtækjum í rekstri hópferðabíla, sem
Samtök ferðaþjónustunnar tóku
saman. Þetta er í takt við aukinn
fjölda ferðamanna á þessum árstíma
en þeim hefur
fjölgað hlutfalls-
lega meira á 1.
fjórðungi ársins
en á öðrum árs-
tímum.
Í apríl fjölgaði
þeim um 35% bor-
ið saman við sama
tíma í fyrra. Gisti-
nóttum á 1. árs-
fjórðungi fjölgaði
einnig um 35% en meðaldvalarlengd
er samt styst á þessum tíma eða
þrjár nætur en þær eru að meðaltali
fimm á þeim fjórða.
Í könnunum Ferðamálastofu kem-
ur fram að veturinn 2004/2005
greiddu rúmlega 14% erlendra
ferðamanna fyrir norðurljósaferðir,
veturinn 2014/2015 var þetta hlutfall
komið upp í 42%.
„Norðurljósin draga vagninn í
vetrarferðum til landsins. Við seljum
leitina að norðurljósunum en ekki
norðurljósin sjálf. Við getum aldrei
ábyrgst að norðurljósin sjáist. Það
þarf ákveðin veðurskilyrði til að þau
sjáist, hagstætt skýja- og veðurfar
þarf að vera fyrir hendi,“ segir Þórir
Garðarsson, stjórnarformaður Gray
Line. Fjölgun í norðurljósaferðir fyr-
irtækisins hefur verið yfir 30% milli
ára en fyrirtækið hefur boðið upp á
slíkar ferðir frá haustinu 2001.
Í stærstu norðurljósaferðinni eitt
kvöld í vetur fóru um 1.600 manns
með 25 til 30 rútum sem dreifðust á
þrjá brottfarartíma. Af þessum far-
þegum voru líklega um 1.000 í frírri
ferð en þeir sem kaupa norðurljósa-
ferð hjá Gray Line geta komið aftur,
í allt að tvö ár eftir að ferðin er keypt,
ef norðurljósin sjást ekki í fyrstu
ferð.
Stöku sinnum geta þær aðstæður
skapast að engin skilyrði fyrir norð-
urljósaferðir hafi verið í nokkra daga
í röð eða að fólk hefur ekki séð
norðurljós í ferðunum, en þá getur
safnast upp í ferðirnar. Ein norður-
ljósaferð getur tekið allt upp í fimm
klukkutíma og kostar hún 6.400
krónur.
Ekki hefur reynst erfitt að manna
ferðirnar með starfsfólki, að sögn
Þóris, en hjá fyrirtækinu starfa um
300 manns og er það með um 70 bíla.
Fyrirtækið hefur vaxið ört undan-
farið í samræmi við fjölgun ferða-
manna og þurfa ferðaþjónustufyrir-
tæki að vera sveigjanleg til að laga
sig að breytilegum markaði.
Óánægja breyst í ánægju
Þórir bendir á að margt hafi
breyst á þessum 15 árum sem fyrir-
tækið hefur boðið upp á norðurljósa-
ferðir.
„Þegar við byrjuðum var meira
kvartað en í dag þó að fjöldinn í ferð-
unum hafi allt að 100-faldast. Þetta
má þakka aukinni þekkingu. Leið-
sögumenn þekkja norðurljósin betur
og geta skýrt fyrirbærið vel fyrir
ferðamönnum, en þeir vita einnig
meira að hverju þeir ganga. Annað
sem hefur breyst mikið er ljós-
myndatæknin. Þegar við byrjuðum
var erfitt að ná myndum af þeim. Í
dag nemur stafræna tæknin norður-
ljósin miklu betur en augað greinir,“
segir Þórir og vísar til fallegra
mynda af norðurljósunum sem heilla.
Spánverjum fjölgar
Enginn munur er á aldurs-
samsetningu þeirra sem fara í ferð-
irnar. Ferðamennirnir eru frá 20 ára
aldri og upp úr. Áhugi fólks á norður-
ljósum einskorðast heldur ekki við
einn menningarheim umfram annan
en löngum hafa Asíubúar verið
spenntir fyrir að sjá þetta náttúru-
undur. „Það skemmtilega er að fleiri
markaðir hafa tekið við sér eins og
t.d. Spánverjar,“ segir Þórir.
30% fjölgun í norður-
ljósaferðir í vetur
Ferðamenn á 1. ársfjórðungi
Fjölgun ferðamanna
Breyting á ársfjórðungi frá fyrra ári
Meðaltalsbreyting 2011-2015 á ársfjórðungi frá fyrra ári
Fjöldi ferðamanna
Fjöldi ferðamanna Fjöldi gistinátta Útgjöld innanlands
Heimild: Hagstofa Íslands og Ferðamálastofa
40
35
30
25
20
15
10
5
0
40
35
30
25
20
15
10
5
0
Fjöldi gistinátta Farþegar í norðurljósaferðir, hópferðabílar
1. ársfjórðungur 2016
1. ársfjórðungur 2. ársfjórðungur 3. ársfjórðungur 4. ársfjórðungur
(%)
(%)
Þórir Garðarsson