Morgunblaðið - 10.08.2016, Blaðsíða 14

14 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 10. ÁGÚST 2016
SÆNSKAR
GÆÐASAGIR
Sög - verð 3.730
Með japönsku sniði, gúmíhandfang.
Ahliða hágæða sög - verð 3.860
með teflon húðuðu blaði
Greinasög - verð 3.150
Sög sem leggst saman
eins og vasahnífur
Ryoba sög - verð 6.460
Með japönsku sniði; tennt beggja
vegna, þverskera og langskera
Dozuki sög - verð 6.780
Með japönsku sniði, frábær í
fínvinnu t.d. geirneglingu
Greinasög
með harðviðarskefti
Laugavegi 29 | sími 552 4320 | www.brynja.is | verslun@brynja.is
Opið
virka
daga
frá 9-
18
lau fr
á 10-1
6
- verð 2.890
FRÉTTASKÝRING
Sigtryggur Sigtryggsson
sisi@mbl.is
Alþingi kemur saman á ný næstkom-
andi mánudag eftir sumarleyfi þings-
ins. Samkvæmt starfsáætlun mun
þingið starfa dagana 15. ágúst til 2.
september og alls eru áformaðir 13
þingfundir auk eldhúsdagsumræðna.
Þar með lýkur 145. löggjafar-
þinginu. Í lögum um þingsköp Alþing-
is segir að nýtt þing skuli koma saman
annan þriðjudag í september. Sam-
kvæmt því ætti nýtt löggjafarþing,
146. þing, að koma saman þriðjudag-
inn 13. september næstkomandi.
Forystumenn ríkisstjórnarflokk-
anna boðuðu í apríl sl. að efnt yrði til
þingkosninga í haust, u.þ.b. hálfu ári
áður en núverandi kjörtímabil rennur
út. Bjarni Benediktsson, formaður
Sjálfstæðisflokksins, hefur nefnt að til
greina komi að kjósa í lok október,
annaðhvort 22. eða 29. þess mánaðar.
Leiðtogar stjórnarandstöðunnar hafa
krafist þess opinberlega að kjördagur
verið tilkynntur strax við upphaf
þings í næstu viku. Þingrofsrétturinn
er hjá forsætisráðherranum Sigurði
Inga Jóhannssyni og hann hefur síð-
asta orðið.
Frumvarp til breytinga
„Ef kosið verður í haust er líklegast
að yfirstandandi löggjafarþing, 145.
þing, verði lengt, og sú lenging þá
miðuð við áætlaðan kjördag, hvenær
sem hann verður,“ segir Helgi Bern-
ódusson, skrifstofustjóri Alþingis.
„Að öðrum kosti yrði að setja nýtt lög-
gjafarþing 13. september, með öllu
því umstangi sem því fylgir. Þá féllu
jafnframt niður öll þingmál sem nú
liggja fyrir þinginu og ríkisstjórninni
væri skylt að leggja fram fjárlaga-
frumvarp fyrir árið 2017 skv. stjórn-
arskránni. Ég held að allir vilji hafa
þetta einfaldara. Það má því búast við
að fram komi frumvarp fyrir lok
ágústmánaðar um breytingu á þing-
sköpum til bráðabirgða þannig að
ekki þurfi að hafa þingsetningu 13.
sept. En með því frumvarpi yrði
væntanlega að ákveða í raun hver
kjördagurinn verður, hann fellur sam-
an við lok löggjafarþingsins,“ segir
Helgi.
„Hins vegar eru kosningar til Al-
þingis ekki formlega ákveðnar fyrr en
með þingrofi. Verði kosið 22. eða 29.
okt. verður það ekki formlega ákveðið
fyrr en í fyrri hluta september eða um
miðjan mánuðinn, því að ekki mega
líða meira en 45 dagar frá útgáfu
þingrofsbréfs þar til kosningar fara
fram. Þetta er allt dálítið flókið fyrir
venjulegt fólk að skilja, en svona eru
reglur stjórnarskrár og þingskapa.“
Missa ekki lengur umboðið
En hvaða áhrif hefur þingrof?
Þeirri spurningu svarar Árni Helga-
son, lögfræðingur á Vísindavefnum:
„Þingrof hefur fyrst og fremst þau
áhrif að boðað er til kosninga og þing-
störfum lýkur fljótlega eftir að til-
kynningin hefur verið lesin upp eða
gefin út. Stundum olli þingrof því að
þingmenn misstu umboð sitt fram að
kosningum. Þannig var það til dæmis
árið 1974, þegar þing var rofið 8. maí
en kosningar fóru ekki fram fyrr en
30. júní sama ár og voru þingmenn
umboðslausir þennan tíma. Því skap-
aðist nokkuð sérstakt ástand þar sem
ekki hefði verið hægt að samþykkja
lög með venjulegum hætti á þessu
tímabili. Þessu var breytt árið 1991,
þegar gerð var sú breyting á 24. gr.
stjórnarskrárinnar að þingmenn haldi
umboði sínu til kjördags. Ennfremur
kemur þar fram að áður en 45 dagar
eru liðnir frá því að tilkynnt var um
þingrofið skuli boða til kosninga. Í for-
setabréfi um þingrof kemur því dag-
setning kosninganna fram enda fellur
þá saman gildistaka þingrofs og kosn-
ing nýs þings.“
Alþingi var síðast rofið með bréfi í
mars 2009, en þá var við völd minni-
hlutastjórn Samfylkingar og Vinstri
grænna.
Þing rofið á kosningadag
Hinn 13. mars 2009 gaf Ólafur
Ragnar Grímsson út svofellt forseta-
bréf um þingrof og almennar kosn-
ingar til Alþingis: „Forseti Íslands
gjörir kunnugt: Forsætisráðherra
hefur tjáð mér að vegna þess mikla
efnahagsáfalls, sem þjóðin hefur orðið
fyrir, hafi þeir flokkar sem nú standa
að ríkisstjórninni orðið ásáttir um við
myndun hennar að efna sem fyrst til
almennra alþingiskosninga.
Samkvæmt tillögu forsætisráð-
herra og með vísan til 24. gr. stjórn-
arskrárinnar, nr. 33/1944, eins og
henni var breytt með 5. gr. stjórn-
arskipunarlaga nr. 56/1991, sbr. 21.
gr. laga um kosningar til Alþingis, nr.
24/2000, er með skírskotun til fram-
anritaðs ákveðið að þing verði rofið
25. apríl 2009 og að almennar kosn-
ingar til Alþingis fari fram sama dag.“
Hið óvenjulega við þingrofið 2009,
sem tilkynnt var 13. mars það ár, var
að Alþingi starfaði fram til 17. apríl,
þ.e. í meira en mánuð fram yfir útgáfu
þingrofsboðskapar; það hafði ekki
gerst áður. Nú var slíkt stjórnskip-
unarlega heimilt eftir 1991. Þing-
störfum var því frestað aðeins rúmri
viku fyrir kjördag 25. apríl 2009.
Til samaburðar má nefna að þing-
fundum 141. löggjafarþings 2013 var
frestað 28. mars til loka kjörtímabils
27. apríl 2013, en þann dag var kosið
til þings, og þingfundum 133. löggjaf-
arþings 2007 var frestað frá 18. mars
til loka kjörtímabils 12. maí 2007, en
þann dag fóru alþingiskosningar
fram.
„Þingrofið tekur nú gildi á kjördag
og þess vegna má segja að hugtakið
„þingrof“ sé svolítið misvísandi, það
merkir nú bara ákvörðun kjördags.
Birting þingrofs merkir ekki að þing-
störfum ljúki, Alþingi tekur sjálf-
stæða ákvörðun um það hvenær þing-
störfum lýkur fyrir áætlaðan
kjördag,“ segir Helgi Bernódusson til
útskýringar.
Yfirstandandi þing líklega lengt
 Að öðrum kosti yrði að setja nýtt löggjafarþing 13. september  Þá féllu niður öll þingmál sem nú
liggja fyrir þinginu  Vorið 2009 sat þingið meira en mánuð fram yfir útgáfu þingrofsboðskapar
Morgunblaðið/Golli
6. apríl 2016 Sigurður Ingi Jóhannsson og Bjarni Benediktsson kynna endurnýjað stjórnarsamstarf flokka sinna.
Forystumenn núverandi ríkisstjórnar hafa margoft sagt
að mikilvægt sé að ljúka brýnum málum á Alþingi áður
en gengið verði til kosninga.
Í því ljósi er fróðlegt að rifja upp hvað Jóhanna Sig-
urðardóttir forsætisráðherra sagði í umræðum um
þingrofsbréf forsetans 13. mars 2009: „Nær öll þau mál
sem ríkisstjórnin leggur áherslu á að fá afgreidd hafa
nú verið lögð fram. Fyrir liggur að stjórnmálaflokkar
hafa mismunandi sýn á hversu lengi þingið á að starfa á
þessu vori og hvaða mál séu brýnust. Ég legg áherslu á
að öll brýn mál þarf að afgreiða áður en þingi verður frestað. Þar er m.a.
um að ræða mál sem varða stuðning við heimilin í landinu og atvinnulífið
og endurreisn fjármálakerfisins, auk frumvarps til laga um breytingar á
kosningalögum og stjórnarskipunarlögum sem flutt eru af fulltrúum
fjögurra flokka. Listi yfir þau mál sem ólokið er hefur verið kynntur for-
mönnum stjórnmálaflokka og jafnframt var þeim greint frá því að ef til
vill gætu örfá mál bæst á þann lista,“ sagði Jóhanna m.a. í ræðunni.
„Öll brýn mál þarf að afgreiða“
JÓHANNA SIGURÐARDÓTTIR Í ÞINGROFSUMRÆÐUM 2009
Jóhanna
Sigurðardóttir
Engir Íslendingar eru staddir á La
Palma, einni Kanaríeyja, á vegum ís-
lenskra ferðaskrifstofa en þar hafa
miklir skógareldar geisað.
Að sögn Klöru Írisar Vigfúsdóttur,
forstöðumanns hjá ferðaskrifstofunni
Úrvali-Útsýn, hafa pakkaferðir ekki
verið seldar til La Palma og því hafa
eldarnir engin áhrif á þá Íslendinga
sem eru staddir á Kanaríeyjum um
þessar mundir.
Um 500 Íslendingar á
Gran Canaria
Um 500 Íslendingar eru staddir á
Gran Canaria á Kanaríeyjum á veg-
um Úrvals-Útsýnar og segir Klara að
ferðaskrifstofan hafi ekki orðið vör
við áhyggjur hjá þeim vegna eldanna.
Miklir skógareldar geisa á La
Palma og hafa þeir farið yfir 7% eyj-
arinnar og eyðilagt gróður. Um 2.500
manns hefur verið gert að yfirgefa
heimili sín vegna eldanna, sem hafa
orðið einum að bana.
Eldarnir brutust út í síðustu viku
og ná þeir yfir 4.800 hektara land-
svæði. Hundruð slökkviliðsmanna
hafa barist við eldhafið. Þjóðverji á
þrítugsaldri er grunaður um að bera
ábyrgð á eldinum, en hann er talinn
hafa búið í helli á eyjunni.
Íslendingar
ekki í hættu
 Miklir skógareldar geisa á La Palma
AFP
La Palma Skógareldar hafa farið
yfir 7% eyjarinnar La Palma.