Dagblaðið Vísir - DV - 21.08.2015, Qupperneq 10

Helgarblað 21.–24. ágúst 201510 Fréttir
M
ikil umræða hefur skapast
um ójafnt kynjahlutfall í
kvikmyndagerð en mark-
mið námskeiðisins er að
takast á við vandann á
frumstigi,“ segir Dögg Mósesdótt-
ir, kvikmyndagerðarkona og ann-
ar aðstandenda sumarnámskeiðs
í kvikmyndun, fyrir stelpur á fram-
haldsskólaaldri, sem ber yfirskriftina
Stelpur skjóta.
Síðustu misseri hefur mikið verið
rætt um hvort setja skuli kynjakvóta
á úthlutanir úr Kvikmyndasjóði. Leik-
stjórinn Baltasar Kormákur hefur
meðal annars talað fyrir því að hlutur
kvenna verði aukinn í íslenskri kvik-
myndagerð, framlög til sjóðsins verði
meiri og aukningin fari til kvennanna.
Bæði Dögg og Laufey Guð-
jónsdóttir, forstöðumaður Kvik-
myndamiðstöðvar, telja umræðuna
nauðsynlega en slá þó báðar varnagla
við kynjakvóta sem eina úrræðinu við
ástandinu. Ekki sé síður mikilvægt að
hvetja stelpur á mikilvægum mótun-
arárum til að segja sögur sínar í gegn-
um kvikmyndun og íhuga þannig
kvikmyndagerð sem framtíðarstarf.
Stelpur fái áhuga á kvikmynda-
gerð
„Við viljum efla stelpur á þessum aldri
þannig að þær fái áhuga á kvikmynda-
gerð og finni fyrir því að þær tilheyri
þessum heimi, sem þær virðast oft
ekki gera,“ segir Dögg.
Síðustu vikur hafa átján stelpur
unnið hörðum höndum við að vinna
að gerð stuttmynda á námskeiðinu
sem sýndar verða við hátíðlega athöfn
á kvikmyndahátíðinni RIFF.
„Hugmyndin er sprottin út frá
skýrslu menntamálaráðuneytisins þar
sem fram kom að strákar í framhalds-
skólum séu yfirgnæfandi meirihluti
í kvikmyndaklúbbum,“ segir Dögg
og bætir því við að þegar skoðuð eru
myndbönd sem gerð eru af krökkum í
nemendafélögum framhaldsskóla séu
það yfirleitt strákar sem að gerð þeirra
standa og þau verði í kjölfarið fremur
karllæg.
„Stelpurnar eru hafðar með í
myndunum til að styðja við hlutverk
strákanna og það sendir slæm skila-
boð, oft frekar kynferðisleg.“
Karlarnir hleypi konum að
„Það þarf að hvetja stelpur og ungar
konur til að vera með. Stelpur geta
verið viðkvæmir listamenn og því
getur maður þurft að nálgast þær
með öðrum hætti. Konur þurfa meiri
hvatningu en karlarnir,“ segir Dögg.
„Það má segja að konur hafi ver-
ið hálfgerðar boðflennur í þessum
heimi enda hafa þær verið í minni-
hluta. Því er mikilvægt að hafa kven-
fyrirmyndir. Skilaboð kvikmyndasam-
félagsins eru þau að konur eru ekkert
mjög sýnilegar í þessum heimi og því
eiga konur erfiðara með að spegla sig í
honum.“ Það mikilvægasta sé að kon-
ur fái hvatningu og karlarnir hleypi
þeim að.
Kynjakvóti væri neyðarúrræði
„Það er jákvætt hve mikið hefur ver-
ið rætt um stöðu mála en hins vegar
finnst mér kynjakvóti vera algjört
neyðarúrræði. Við erum öll sammála
um að það þurfi að verða einhverj-
ar breytingar, hvor sem það yrði með
kynkvóta eða einhverri aðgerðaáætl-
un, eitthvað þarfa allavega að gera. Þá
er ekki síður mikilvægt að búa til hvata
fyrir stelpur til að taka þátt, þar á með-
al með námskeiðum á borð við Stelp-
ur skjóta.“
Fáar konur sækja um styrki
„Kvikmyndamiðstöð glímir við þann
vanda að fá færri umsóknir frá konum
en körlum. Vandamálið er því ekki að
verkefni karla séu valin fram yfir verk
kvenna,“ segir Laufey. Hlutfallslega
séu fleiri konur en karlar sem fá styrk
frá Kvikmyndamiðstöð miðað við um-
sóknir.
„Vandinn er ekki bara körlunum
að kenna, konur hafa ekki verið nógu
framsæknar.“
Hún segir að ef til kynjakvóta
kæmi í kvikmyndagerð yrði hrist upp
í ákveðinni vanahugsun. „Kynjakvóti
er hins vegar ekki eina leiðin held-
ur er það möguleiki sem hægt væri
að skoða. Það sem er ekki síður mik-
ilvægt er að konur séu hvattar áfram.
Hvatningin þarf að koma bæði inn-
an og utan frá geiranum. Til dæmis úr
skólakerfinu eða námskeiðum.“
Stelpur skjóta mikilvægt fram-
tak
Verkefni á borð við Stelpur skjóta séu
því nauðsynleg til að breyta núverandi
ástandi. „Stelpur skjóta er mjög þarft
verkefni og uppbyggilegt. Það verður
að ýta stelpum út í kvikmyndagerð.
Einhvers staðar myndast þetta ójafn-
vægi.“
Hún segir þó nokkrar konur hafa
haslað sér völl í kvikmyndagerð fyr-
ir nokkrum áratugum síðan. „Síð-
an kom ákveðið hlé og loks núna eru
konur farnar að sækja í sig veðrið aft-
ur, fara í leikstjóranám eins og Dögg til
dæmis. Það eru margir góðir sprotar í
bransanum og þar mun konum von-
andi fjölga áfram,“ segir Laufey. Kvik-
myndamiðstöð styrkir einungis þá
sem hafa kvikmyndagerð að atvinnu.
„Stelpur skjóta er mikilvægt fram-
tak á vandanum.“ n
„Það verður að ýta stelpum
út í kvikmyndagerð“
n Kynjakvóti í kvikmyndagerð neyðarúrræði n Takast á við vandann á frumstigi„Vandinn er ekki
bara körlunum að
kenna, konur hafa ekki
verið nógu framsæknar.
Birna Guðmundsdóttir
birna@dv.is
Dögg Mósesdóttir
Heldur sumarnámskeið fyrir
stelpur í kvikmyndagerð.
MynD ÞorMar ViGnir GunnarSSon
Stelpur vinna að gerð
kvikmyndar Myndirnar verða
sýndar við hátíðlega athöfn á
kvikmyndahátíðinni RIFF.
Hvatning
nauðsynleg
Konur þurfa að
vera framsæknari
þegar kemur að
kvikmyndagerð.