Morgunblaðið - 11.05.2019, Side 10

10 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. MAÍ 2019
15-20% afsláttur
af ÖlluM AEG VÖruM OrMssOn
DAGAR
15%
afsláttur
15%
afsláttur
15%
afsláttur
ÞVOTTAVÉLAR ÞURRKARAR UPPÞVOTTAVÉLARSkoðaðu úrvalið okkar á
*SENDUM FRÍTT Í VEFVERSLUNLágmúli 8 | S: 530 2800 þú færð HeiMilstækin Hjá Okkur
SKOÐAÐU TILBOÐIN OKKAR Á
Ágúst Ingi Jónsson
aij@mbl.is
Árið 2018 var 98. ár fuglamerkinga
á Íslandi og það 87. í umsjón Ís-
lendinga. Fimmtíu og sjö merk-
ingamenn skiluðu skýrslum um
merkingu á alls 21.648 fuglum af 83
tegundum. Þetta er metfjöldi
merkingamanna og stærsta ár frá
upphafi í fjölda merktra. Mest var
merkt af auðnutittlingum, 10.945
fuglar, en næstmest af skógar-
þresti, 2844 fuglar. Ein ný tegund
var merkt á árinu og var 158. teg-
undin moldþröstur. Ein ný tegund
var endurheimt á árinu en það var
rósastari.
Þannig hefst samantekt á heima-
síðu Náttúrufræðistofnunar um
fuglamerkingar árið 2018. Frá upp-
hafi merkinga árið 1921 hafa alls
verið merktir 740.524 fuglar. Á
árinu nýmerkti Sverrir Thor-
stensen 5206 fugla og er það nýtt
Íslandsmet.
Alls var tilkynnt um 88 endur-
heimtur og álestra hérlendis á fugl-
um með erlend merki. Flestir
fuglanna, 80 talsins, voru merktir á
Bretlandseyjum, tveir í Portúgal og
N-Ameríku, einn í Hollandi, Spáni,
Rússlandi og Noregi. Nefna má að
litmerkt sandlóa sem sást á Garð-
skaga var þá komin 2.406 km frá
merkingarstað sínum á Byloteyju í
Nunavut, Kanada, sumarið 2016. Í
Vestmannaeyjum fannst nýdauður
haftyrðill í janúar 2018 en sá var
merktur á Bjarnarey í Barentshafi
í ágúst 2016.
Á sama stað 26 árum síðar
Mörg aldursmet voru slegin á
árinu. Tilkynnt var um skrofu sem
merkt var fullorðin á hreiðri í Ysta-
kletti árið 1991 og náðist aftur á
hreiðri á sama stað 2017, 26 árum
síðar. Fuglinn var þá að minnsta
kosti 28 ára gamall. Haförn sem
merktur var sem ungi á norðan-
verðu Snæfellsnesi í júlí 1993
fannst aðframkominn í V-Húna-
vatnssýslu í janúar 2018, þá 24 og
hálfs árs gamall. Honum var hjúkr-
að til lífs og sleppt aftur.
Teista sem merkt var á hreiðri í
júní 1995 var handsömuð í sömu
hreiðurholu 2018 og hefur þá verið
að minnsta kosti 27 ára og eins
mánaðar gömul.
Alls voru 138 fuglar merktir á
Íslandi sem endurheimtust í út-
löndum. Meðal þeirra var fyrsti
auðnutittlingurinn en hann náðist í
net fuglamerkingastöðvar á Skagen
í Danmörku, 1.729 km frá Akureyri
þar sem hann var merktur fyrr
sama ár.
Vetrargestur í Massachusetts
Nokkrir fuglar náðust eða sáust
mjög fjarri merkingarstað. Sem
dæmi endurheimtust þrír spóar
3.880-5.770 km frá merkingastað og
var sá sem lengst fór drepinn í
Guinea-Bissau 52 dögum eftir
merkingu. Sá var merktur sem
ófleygur ungi á Rangárvöllum í
júní 2016.
Stormmáfur sem merktur var
sem ungi við Akureyrarflugvöll
sumarið 2013 virðist vera reglu-
legur vetrargestur í Massachusetts
í Bandaríkjunum, en hann sást þar
fyrst í febrúar 2017 og aftur ári
síðar, 4.111 km frá merkingarstað.
Á Melrakkasléttu sáust nokkrar
sanderlur vorið 2018 sem merktar
voru í Máritaníu og Ghana og voru
þær komnar 5-7 þúsund km á leið
sinni til varpstöðva á A-Grænlandi.
Metár í merkingum fugla
 Fuglamerkingar hérlendis í tæpa öld  Fuglar af 158 tegundum hafa verið
merktir  Margir finnast fjarri merkingarstað  Mörg aldursmet slegin í fyrra
Í Vestmannaeyjum fannst ný-
dauður haftyrðill í janúar 2018
en sá var merktur á Bjarnarey
í Barentshafi í ágúst 2016.
Ghana
Máritanía
Massachusetts
Byloteyja
Bjarnarey
Malaga
Merktir fuglar fi nnast víða
Þrír spóar endurheimtust 3.880-5.770 km frá
merkingastað og var sá sem lengst fór drepinn
í Guinea-Bissau 52 dögum eftir merkingu. Sá var
merktur sem ófl eygur ungi á Rangárvöllum í júní 2016
Litmerkt sandlóa
sást á Garðskaga
en hún var þá
komin 2.406 km
frá merkingarstað sínum
á Byloteyju í Nunavut,
Kanada sumarið 2016.
Í Grindavík var lesið á litmerktan
sílamáf í maí 2018. Sá hafði
verið merktur í Malaga
á Spáni í desember 2014
og var kominn um 3.250
km veg til varps á Íslandi.
Á Melrakkasléttu sáust
nokkrar sanderlur vorið 2018
sem merktar voru í Máritaníu
og Ghana og voru þær komnar
5–7 þúsund km á leið sinni til
varpstöðva á A-Grænlandi.
Stormmáfur sem merktur var sem ungi
við Akureyrarfl ugvöll sumarið 2013
virðist vera reglulegur vetrargestur í
Massachusetts í Bandaríkjunum, en
hann sást þar fyrst í febrúar 2017 og aft-
ur ári síðar, 4.111 km frá merkingarstað.
21.648 fuglar af83 tegundum voru
merktir árið 2018 hér á landi. Er þetta
metfjöldi merktra fugla á einu ári.
Guinea-
Bissau
Ein tegund,
moldþröstur, var
merkt í fyrsta sinn hér
á landi árið 2018.
740.524 fuglar af158 tegund-
um hafa frá upphafi merkinga árið
1921 verið merktir.
Helmingur merktra fugla
árið 2018 var auðnu-
tittlingar, eða 10.945.
138 fuglar semvoru merktir á
Íslandi endurheimtust í
útlöndum árið 2018.
Tilkynnt var um skrofu
sem merkt var fullorðin
á hreiðri í Ystakletti árið
1991 og náðist aftur
á hreiðri á sama
stað 2017, 26 árum síðar.
Fuglinn var þá að minnsta
kosti 28 ára gamall.
Tilkynnt var um grágæs
sem merkt var sem ungi
við Blönduós árið 2000.
Hún fannst dauð á
sama stað haustið
2017, þá 17 ára
og fjögurra
mánaða.
Haförn sem merktur var
sem ungi á norðanverðu
Snæfellsnesi sumarið
1993 fannst
aðframkominn í
V-Húnavatnssýslu í
janúar 2018, þá 24
og hálfs árs gamall.
Í Hampshire á Englandi
var lesið á merki jaðrakans
sem merktur var hér á landi
að minnsta kosti tveggja
ára gamall og því var fuglinn
orðinn allavega
16 ára og
10 mánaða.
Teista sem merkt var á
hreiðri í júní 1995 var hand-
sömuð í sömu hreiðurholu
2018 og hefur
þá verið að
minnsta kosti
27 ára og eins
mánaðar gömul.
Elsti auðnutittlingurinn
var merktur á Akureyri sem
fullvaxinn í desember 2011.
Hann náðist á sama stað,
orðinn að minnsta kosti
sjö ára og sex mánaða.
Heimild:
Náttúrufræðistofnun
Kashineyja
Litmerktur dvergsvanur sást við Hvalnes í
Lóni í apríl 2012. Láðst hafði að tilkynna um
fuglinn á sínum tíma en hann reyndist merktur
sem fullvaxinn fugl í ágúst 2011 á varpstöðvum
á Kashineyju á Korovinskaya-fl óa, Nenetskya í
Rússlandi, 2.926 km frá Lóni.
Álftanes Margæsir merktar.
„Ég stend á tíma-
mótum í lífinu.
Fór að líta í speg-
il og sá að ég er
að verða miðaldra
kona. Fólk sem
ég þekki er að
verða fyrir
margskonar áföll-
um. Þetta varð til
að ýta við mér.
Ég er ein og hef
ekki fyrir neinum að sjá og tek
ákvörðun um mína framtíð á eigin
forsendum,“ segir Guðný Hrund
Karlsdóttir, sveitarstjóri Húnaþings
vestra, sem ákveðið hefur að kveðja
Hvammstanga og leita á önnur mið.
Guðný Hrund er að verða 48 ára
gömul, viðskiptafræðingur, sem
starfað hefur sem sveitarstjóri í
Húnaþingi vestra frá árinu 2014.
Hún var áður sveitarstjóri á Raufar-
höfn í fjögur ár en hefur annars
mest unnið í hugbúnaðargeiranum.
Mikilvægum verkefnum lýkur
Guðný segir að starfið á Hvamms-
tanga hafi verið afar gefandi. Segist
hún ánægð með samstarfið við sveit-
arstjórn, starfsfólk og íbúa. Unnið
hafi verið að mikilvægum verk-
efnum, meðal annars við að tryggja
starfsemi hitaveitunnar í Húnaþingi
vestra og nú hafi fengist 68 milljóna
króna styrkur úr Fjarskiptasjóði til
að leggja ljósleiðara um Vatnsnes.
Hún segist fá að fylgja þessum verk-
efnum eftir, því hún hættir ekki fyrr
en í lok ágúst, og skilji við sveitarfé-
lagið í góðri stöðu.
„Ég er búin að ná markmiðum
mínum og er að ljúka þeim verk-
efnum sem ég þarf að ljúka. Nú ætla
ég að snúa mér að einhverju öðru
sem hentar mér,“ segir Guðný og
bætir því við að það sé vissulega ljúf-
sár tilfinning að kveðja frábært sam-
félag. helgi@mbl.is
Stend á
tímamót-
um í lífinu
 Guðný hættir
sem sveitarstjóri
Guðný Hrund
Karlsdóttir
Morgunblaðið/Eggert
Hvammstangi Trillukarlar gera
klárt fyrir grásleppuveiðar.