Fréttablaðið - 29.11.2019, Qupperneq 68

KONA MEÐ OFUR-
KRAFTA NOTAR ÞÁ
ÖÐRU VÍSI EN KARL MEÐ
OFURKRAFTA OG HÚN LÆRIR
FLJÓTT AÐ VERA EKKI AÐ FLÍKA
ÞEIM.
Hið myndræna hefur ratað í bækurnar, segir Steinunn G. Helgadóttir. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON BRINK
Skáldsagan Sterkasta kona í heimi eftir Steinunni G. Helgadóttur fjallar um systkinin Gunnhildi og Eið sem eru mjög samrýmd en fara ólíkar leiðir í lífinu.
Eiður verður friðsamur hugsjóna­
maður en Gunnhildur, sem býr yfir
líkamlegum ofurkröftum, verður
vinsæll líksnyrtir.
Spurð af hverju hún hafi ákveðið
að skrifa bók um konu sem býr yfir
líkamlegum ofurstyrk segir Stein­
unn: „Ég hef alltaf verið spennt fyrir
öllum sem gera eitthvað sem á að
vera ómögulegt. Á tímabili var ég
mjög upptekin af Houdini en svo
sá ég heimildarmyndina um Reyni
sterka Leósson og skildi hvað þessi
karl var lítið spennandi í saman­
burði við Reyni. Um kvöldið skrifaði
ég fyrstu setninguna í bókinni og
ákvað að söguhetjan yrði kona. Það
breytti öllu, því kona með ofurkrafta
notar þá öðru vísi en karl með ofur­
krafta og hún lærir fljótt að vera ekki
að flíka þeim.
Gunnhildur og Eiður alast upp
við fremur erfiðar aðstæður og eru
aðskilin þegar móðir þeirra deyr.
Umhverfið ætlast til að þau séu á
ákveðinn hátt en hvorugt passar
í þau form. Hann, þessi friðarins
maður sem hann er, verður for­
sprakki í tætingslegum hópi að­
gerða sinna, fyrst og fremst kannski
vegna þess að hann er mjög vel máli
farinn og lítur vel út. Hún verður
líksnyrtir vegna þess að hún vill
að allar sögur endi vel. Það er sama
hvað hefur gengið á í lífi þeirra ein­
staklinga sem hún snyrtir, hún sér til
þess að endirinn verður góður.“
Flökkusögur dagsins
Í bókinni kynnist lesandinn sögu
þeirra látnu einstaklinga sem Gunn­
hildur snyrtir. „Þær sögur hugsa ég
sem flökkusögur dagsins í dag en ýki
þær nokkuð. Það dembast yfir okkur
fréttir og upplýsingar af öllu tagi og
maður reynir að skoða málin betur
en kemst sjaldan til botns í þeim,
það getur verið erfitt að sjá hvað er
satt og hvað er lygi. Allt er svo mikið
á yfirborðinu og oft verður maður
bara að láta sér nægja að hafa gaman
af því sem flýtur þar.“
Í bókinni blandar Steinunn
Hinn góði endir sögupersónu
Ný skáldsaga Steinunnar G. Helgadóttur er Sterkasta kona í
heimi. Blandar saman léttleika og harmi í sögu um systkini.
Kolbrún
Bergþórsdóttir
kolbrunb@frettabladid.is
saman léttleika og því harmræna.
„Svona er lífið og það er erfitt að lýsa
því öðru vísi,“ segir hún og bætir
við: „Talandi um Houdini, þá virðist
líf hans hvorki hafa verið neitt sér­
staklega fyndið né harmrænt og
því óttalega ómerkilegt miðað við
líf Reynis sterka þar sem við höfum
grískan harmleik í gúmmískóm og
lopapeysu. Þar er alvöru harmur en
það er samt margt fyndið í þeirri
sögu.“
Myndræn sýn
Steinunn, sem er bæði rithöf­
undur og myndlistarkona, er spurð
hvort hin myndræna sýn hljóti
ekki að endurspeglast í bókum
hennar. „Jú, og ég átta mig æ betur
á því. Facebook rifjar stundum upp
gömul verk sem ég hef gert í mynd­
list og þá sé ég að þar hef ég verið að
vinna mikið með orð og setningar,
stundum klætt heilu rýmin með
þeim og látið sýningargestum eftir
að skapa myndirnar innra með sér.
Hið myndræna hefur svo ratað í
bækurnar og er þar sterkur þáttur.“
Bækur Guðrúnar frá Lundi njóta enn vinsælda meðal þjóðarinnar.
Nú á dögunum kom út mappa með plakötum af kápum sígildra íslenskra bóka á
vegum útgáfunnar Crymogeu. Sögur
á vegg, eins og mappan heitir, inni­
heldur átta bókarkápur í stærðinni
A4 sem henta til að setja í ramma eða
hengja vafningalaust á vegg. Ein af
kápunum er af Dalalífi Guðrúnar frá
Lundi. Dalalíf var fyrsta útgefna verk
Guðrúnar og kom út árið 1946 þegar
Guðrún var 59 ára. Á næstu árum
kom út eitt bindi á ári uns þau urðu
fimm. Öll bindin skarta sömu kápu­
mynd. Þeir sem haldið hafa nafni
Guðrúnar á lofti, erfingjar hennar
og fræðimenn, hafa hins vegar ekki
verið vissir um hver höfundur þess­
arar myndar er. Ákveðið var hins
vegar að hafa kápuna á Dalalífi með
í pakkanum í von um að það yrði til
að varpa ljósi á málin.
Eftir umfjöllun í fjölmiðlum þar
sem skorað var á þá sem hefðu vitn­
eskju um málið að setja sig í sam­
band við útgáfuna kom lausnin á
gátunni smám saman í ljós. Um
miðjan 5. áratuginn voru tveir upp­
rennandi listamenn, báðir fæddir
og uppaldir á Sauðárkróki, komnir
til Reykjavíkur til að af la sér
menntunar, þeir Hannes Pétursson
skáld og Jóhannes Geir listmálari.
Hannes hefur staðfest að Jóhannes
Geir hafi sagt sér þá að hann hefði
málað myndina framan á Dalalífi.
Bróðir Jóhannesar, Stefán Jónsson,
auglýsingateiknari og arkitekt, rak
teiknistofu í Reykjavík um þetta
leyti og Jóhannes fékk
stundum verkefni
hjá bróður sínum
og segir Hannes að
þannig haf i þetta
komið til.
J ó h a n n e s G e i r
fæddist 1927 og lést
2003. Hann var aðeins
19 ára þegar hann gerði
kápumyndina og
hafði vart hafið
formlegt list­
nám en sama
ár og Dalalíf
kom út, 1946,
h ó f h a n n
nám í Hand­
íða­ og mynd­
listaskólanum. Jóhannes Geir var
einkum kunnur á seinni árum fyrir
málverk sín af atburðum Sturl­
ungu. Er augljós svipur með þeim
verkum og Dalalífskápunni. – kb
Stórskáldið kom með lausnina
Hannes hefur staðfest að
Jóhannes Geir hafi sagt sér
þá að hann hefði málað
myndina framan á Dalalífi.
Hannes Pétursson skáld.
2 9 . N Ó V E M B E R 2 0 1 9 F Ö S T U D A G U R54 M E N N I N G ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
2
9
-1
1
-2
0
1
9
0
5
:3
5
F
B
0
9
6
s
_
P
0
7
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
9
6
s
_
P
0
6
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
9
6
s
_
P
0
2
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
9
6
s
_
P
0
2
9
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
tio
n
P
la
te
re
m
a
k
e
: 2
4
5
F
-3
1
C
4
2
4
5
F
-3
0
8
8
2
4
5
F
-2
F
4
C
2
4
5
F
-2
E
1
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
0
9
6
s
_
2
8
_
1
1
_
2
0
1
C
M
Y
K