Fréttablaðið - 02.05.2015, Síða 18

2. maí 2015 LAUGARDAGURSKOÐUN GUNNAR
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is ÞRÓUNARSTJÓRI: Tinni Sveinsson tinni@365.is HELGARBLAÐ: Erla Björg Gunnarsdóttir erla@frettabladid.is MENNING: Magnús Guðmundsson magnus@frettabladid.is
LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚTLITSHÖNNUN: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI: Sævar Freyr
Þráinsson ÚTGEFANDI OG AÐALRITSTJÓRI: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRAR:
Andri Ólafsson andri@365.is, Hrund Þórsdóttir hrund@stod2.is, Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is.
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er
hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í
stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. ISSN 1670-3871
MÍN SKOÐUN: JÓN GNARR
En nú er komið að kaflaskilum í sögu íslenska bjánapoppsins. Það byrjaði með falli kántrí-
kóngsins. Skömmu síðar gerðist
Gylfi Ægisson einn helsti talsmað-
ur hommahatara á Íslandi. Varla
líður sá dagur að hann sé ekki í fjöl-
miðlum að tjá sig um eitthvert það
heimskulegasta og þröngsýnasta
þvaður sem boðið er uppá í umræðu
í dag. Hann fullyrðir til dæmis að
samkynhneigð og barnagirnd séu af
sama meiði. Það veit hver heilvita
maður að svo er ekki.
Hallbjörn var til dæmis enginn
hommi. Ekki frekar en Gylfi er
hommi þótt hann liti á sér skegg-
ið. Mörgum gæti þótt það homma-
legt en það gerir Gylfa samt ekki
að homma. Og þarsem Gylfi er
virtur bjánapoppari hefur honum
tekist að draga fleiri reiða og
ruglaða vitleysinga með sér. Nú
er Leoncie búin að slást í hópinn.
Og í stað þess að gleðja og upp-
örva með vitleysunni í sér reyna
þau nú að skemma og meiða. Og
ég vona að engir samkynhneigð-
ir unglingar taki þetta nærri
sér. En ég hef ákveðið að hætta
að hlusta á bjánapopp. Einsog
margir fleiri ætla ég að reyna að
gleyma öllu um Hallbjörn Hjart-
arson. Ég er búinn að henda jóla-
plötunni hans Gylfa í ruslið og
mun aldrei koma nálægt neinu
af hans lögum á einn eða annan
hátt. Heldur ekki Leoncie. Mér
finnst þau ekki lengur bjána-
popparar heldur bara bjánar.
Bjánapoppið er dautt. Þetta er
ekki fyndið lengur.
Bjánapoppið er dautt
Ein besta bjánapoppplata sem út hefur komið á Íslandi er Hamfarir með Gunnari
Jökli. Ég spilaði Gunnar Jökul í
útvarpinu og náði að gera lögin
Kaffið mitt og Hundurinn minn
nokkuð vinsæl. Ég hitti Gunnar og
hann var mér mjög þakklátur. Ég
hélt mikið uppá Hallbjörn Hjartar-
son og heimsótti hann jafnvel og
tók við hann viðtöl í útvarpi.
Ég var dyggur hlustandi
Útvarps Kántríbæjar alltaf þegar
ég keyrði milli Reykjavíkur og
Akureyrar.
Gylfi Ægisson hefur átt sér-
stakan sess í mínu lífi. Mörg
af lögum hans hafa fylgt mér í
gegnum lífið og ég hef sungið
þau upphátt við ýmsar aðstæður.
Jólaplatan Gylfi og Gerður hefur
verið hluti af jólahaldi á mínu
heimili í mörg ár. Lagið Jóla-
sveinn á leið í land hefur mark-
að komu jólanna og þegar Gylfi
Ægisson spilar Heimsumból á
Casio-skemmtara fyllist heimilið
af hátíðarbrag. Diskurinn hefur
verið hluti af jólaskrautinu eins-
og Christmas vacation-myndin.
Ég hef líka haft gaman af Leon-
cie, jafnvel þegar hún úthúðar
öðrum tónlistar mönnum, alhæfir
um íslenskt samfélag eða heldur
því enn og aftur fram að Björk
hafi meira og minna stolið öllum
sínum lögum frá henni. Ég hef
fyrirgefið henni þetta um leið og
ég heyri frá henni nýtt lag.
Hamfarir
Ég hef lengi verið aðdá-andi ákveðinnar tegundar íslenskrar tónlistar og hef
sankað að mér upptökum og disk-
um með hinum ýmsu tónlistar-
mönnum. Ég veit ekki alveg hvað
þessi tónlist kallast eða hvort um
eiginlega tónlistarstefnu er að
ræða. Kannski mætti kalla þessa
tónlist naívíska tónlist.
Ég kalla þetta bara bjánapopp.
Oftast er þetta tónlist sem gerð
er og gefin út af töluverðum
metnaði en litlum efnum og oftar
en ekki af töluverðri fljótfærni.
Eitt helsta skilyrðið fyrir því að
bjánapopp geti kallast bjána-
popp er að það sé ekki gefið út
sem slíkt heldur af fullri alvöru.
Þetta eru gjarnan lög og textar
sem samdir eru meira af vilja en
getu og í einhverju hugsunarleysi
og fljótfærni
og yfirleit t
af tónlistar-
mönnum sem
ofmeta eigin
getu þannig að
útkoman verð-
ur klaufaleg,
hlægileg og
krúttleg. Oftar
en ekki beita tónlistarmenn-
irnir fyrir sig börnum eins og
þegar Einar S. Ólafsson söng hið
hressilega lag Ég vil ganga minn
veg sem samið var af móður
hans.
Flestir kannast við þetta lag
enda er það eitt þekktasta bjána-
popplag Íslandssögunnar. Í því
sameinast allt sem lag þarf að
hafa til að bera til að geta kallast
alvöru bjánapopp. Laglínan er
einföld og taktföst og textinn er
kjánalegur og næstum því óskilj-
anlegur. Til að fullkomna verkið
er barn látið syngja lagið. Flest-
ir sem heyra lagið geta ekki var-
ist brosi. Maður getur ekki alveg
útskýrt hvaða hughrif það vekur
en það er sannarlega bjánapopp.
Eitt af aðalsmerkjum bjána-
poppsins er hressleiki og lífs-
gleði og frekar einföld og barna-
leg afstaða til lífsins almennt.
Lögin eru oftast einföld og gríp-
andi og textarnir leggja áherslu
á jákvæðni og gleði. Og sá andi
svífur yfir vötnum í sjálfri upp-
tökunni. Þar er ekki verið að
hafa áhyggjur af vandvirkni eða
metnaði heldur er fyrsta og eina
upptaka látin duga svo hægt sé
að demba verkinu í sölu og beint
til aðdáenda.
Bjánapopp
Þ
ótt ekki sé með nokkrum rétti hægt að saka þing-
menn Pírata um stefnuleysi hefur þingflokkur
þeirra óneitanlega að sumu leyti haft frítt spil. Í því
liggur styrkur þeirra. Það hafa þingmenn flokksins
nýtt sér með vel ígrundaðri afstöðu til einstakra
mála. Það kunna kjósendur að meta ef marka má kannanir
undanfarið. Samkvæmt nýjustu könnunum eru þeir stærsti
flokkurinn með um 30 prósenta fylgi.
Stefnuskrár stjórnmála-
flokka í kosningum hafa lítið
gildi. Flokkar hafa alla tíð
leyft sér að leggja á tæpasta
vað með vilyrði og loforð, sem
hljóma vel í kosningaslag.
Fjölmiðlun hefur aftur á
móti breyst. Yfirlýsingar eru
hermdar uppá stjórnmálamenn
þegar orð og gjörðir fara ekki saman. Netið gerir öllum kleift
að kveða sér hljóðs og það gleymir engu. Það setur stjórnmál-
unum skorður.
Tækifærin til umbóta eru meiri en nokkru sinni. Kjarninn í
boðskap Pírata byggist á þessu. Þau kunna skil á tækninni og
vita að orðagjálfrið, sem alltaf hefur fylgt pólitíkinni, verður
afhjúpað fyrr eða síðar. Netið, sem engu gleymir, þvingar
þannig langþráðri siðbót uppá stjórnmálin. Orð, sem falla í
hita leiksins, eru kyrfilega skjalfest. Það hefur orðið núver-
andi ráðherrum fótakefli.
Rígbundnar stefnuskrár, sem líta vel út á blaði, en enginn
ætlar sér neitt með, eiga ekki uppá pallborðið lengur. Píratar
burðast ekki með slíkt. Að hluta vegna þess að þau eru nýtt
afl. En líka vegna þess, að þau skynja nútímann. Þau hafa
unnið sér traust með því að hlusta vel og tefla fram góðum
rökum í einstökum málum. Enginn hefur talað skýrar en þau
með nýrri stjórnarskrá – og gegn hugmyndum um forvirkar
rannsóknarheimildir og vopnaburð lögreglu svo dæmi séu
nefnd.
Píratar gerðu ekki ráð fyrir að standa frammi fyrir þeirri
ábyrgð, sem kjósendur virðast reiðubúnir að fela þeim. Í
þeirri stöðu er freistandi að leita til reynslujaxlanna, sem
eru í kringum þau, mynda einhvers konar bandalag. En þeim
liggur ekkert á.
Píratar hafa komið til dyranna eins og þau eru klædd. Ef
þau halda því áfram verður erfitt að finna á þeim höggstað.
Þau kunna aðferðirnar til að hafa kjósendur með í ráðum –
ekki bara á fundum. Þingmenn flokksins og borgarfulltrúi
munu vera í skipulögðu sambandi við sitt bakland alla daga.
Þau þurfa engan fundarsal, bara nettengingu.
Auðvitað eru veikleikar í málflutningi Pírata. Helst hefur
verið bent á, að höfundarréttarmál á netinu þvælist fyrir
þeim. En það eru margslungin mál, sem varla verða til lykta
leidd á Alþingi Íslendinga. Þau snerta alla heimsbyggðina.
Þrátt fyrir alla vondu siðina í pólitíkinni er sómafólk á
Alþingi. Píratar verða ekki í vandræðum með að finna sér
samstarfsfólk verði þeim falið hlutverk í landsstjórninni. En
þau þurfa að tryggja, að þeirra boðskapur um ný vinnubrögð
fái framgang – að tæknin þvingi siðbót uppá stjórnmálin hratt
og örugglega.
Fylgið streymir til Pírata:
Píratar á siglingu
Kristín
Þorsteinsdóttir
kristin@frettabladid.is