Fréttablaðið - 02.05.2015, Qupperneq 24

2. maí 2015 LAUGARDAGUR| HELGIN | 24
Það var erfitt skref þegar ég byrjaði að opna mig um þetta. Það var svo mikil skömm sem fylgdi því. Okkur var kennt að tala ekki um þetta og
tjá ekki skoðanir okkar. En ég er
hætt að vera hrædd,“ segir Hulda
Fríða Berndsen sem tilheyrði til
margra ára söfnuði Votta Jehóva.
Þar segist hún hafa upplifað ýmis-
legt misjafnt, meðal annars vald-
níðslu og heilaþvott.
Upphaflega gekk Hulda til liðs
við söfnuðinn um miðjan áttunda
áratug síðustu aldar en þá hafði
þáverandi eiginmaður henn-
ar verið meðlimur um nokkurt
skeið. Þau voru rekin úr söfnuð-
inum í upphafi níunda áratug-
arins í kjölfar skilnaðar en hún
byrjaði aftur árið 1986. „Ég sást
í bíl með manni. Það var ekkert í
gangi á milli mín og þessa manns
en þeir héldu það. Í kjölfarið var
ég rekin,“ útskýrir Hulda.
Hart dæmd
Undanfarin ár hefur hún unnið að
því að gera upp fortíð sína. Meðal
annars ásamt syni sínum, rithöf-
undinum Mikael Torfasyni, sem
er að skrifa bók um æskuár sín
og sögu foreldra sinna í eigin upp-
gjöri við fortíðina. Æskuár þar
sem hann barðist við veikindi og
vegna trúar foreldranna þurftu
læknarnir líka að heyja baráttu
við þau til þess að bjarga lífi hans.
Við gerð bókarinnar tók Mikael
viðtöl við móður sína. „Þetta var
erfitt en gott. Það var gott að gera
þetta upp,“ segir hún er hún tekur
á móti blaðamanni á heimili sínu.
Þeir sem þekkja Huldu vita að
hún er lífleg og hress og hrókur
alls fagnaðar. Undir niðri er þó
brotin sjálfsmynd sem mótaðist
af miklu leyti af erfiðri æsku.
Eftir að hafa hrakist úr söfnuð-
inum í upphafi níunda áratugar-
ins hóf Hulda nýtt líf. Foreldarn-
ir ungu skiptu með sér forræði
barnanna, faðirinn hafði hjá sér
tvo syni þeirra og Hulda ól upp
yngstu dóttur þeirra. „Það var
erfitt að setja frá sér börnin og ég
var hart dæmd fyrir það á þeim
tíma,“ segir hún alvarleg.
Skilnaðurinn við barnsföðurinn
var Huldu erfiður. „Ég var orðin
vön sársauka, þetta er svona eins
og barn sem hefur alltaf verið
veikt, það þekkir ekkert annað.
Þannig var ég og ég fór þetta á
hnefanum. Ég var ómenntuð og
hafði verið heimavinnandi með
börnin. Ég vildi standa á eigin
fótum.“
Stöðug hræðsla
Og það gekk í nokkur ár. „Ég kem
úr brotnu umhverfi og var stöð-
ugt hrædd. Það var í mér svo
mikil hræðsla við allt. Ég lifði
alltaf með ótta og stöðugan kvíða
en gerði mér ekki grein fyrir því
fyrr en ég var orðin fullorðin.“
Árið 1986 hófst seinni saga
hennar innan safnaðar Votta
Jehóva. Leiðtogafundur Ronalds
Reagan, forseta Bandaríkjanna,
og Mikhaíls Gorbatsjev, leið-
toga Sovétríkjanna, í Höfða var
yfirvofandi. „Þarna gerðist eitt-
hvað inni í mér, það var eins og
ég hefði fengið eldingu í hausinn
og ég varð óstjórnlega hrædd. Ég
ÓHRÆDD Hulda var lengi vel hrædd um að tala um reynslu sína innan safnaðarins vegna þess að henni hafði verið kennt þar að ræða ekki um þessa hluti. Það var stórt
skref að stíga að byrja að tala um það sem hún upplifði þar. FRÉTTABLAÐIÐ/VALLI
Viktoría
Hermannsdóttir
viktoria@frettabladid.is
Ég vildi ekki deyja í
Harmageddon og var
vitskert af hræðslu, ég hélt
að þetta væri lausnin.
Það mátti enginn yrða
á mig eða tala við mig. Ég
man hvað þetta var niður-
lægjandi og mér leið illa.
Þetta er auðvitað ofboðslegt
ofbeldi.
LO
K
SIN
S LA
U
S V
IÐ

H
R
Æ
Ð
SLU
N
A

Hulda Fríða
Berndsen var um
árabil meðlimur í
söfnuði Votta Jehóva
en hætti í söfnuðinum
í annað sinn þegar
ætlast var til af henni
að hún myndi afneita
dóttur sinni vegna
þess að hún væri
samkynhneigð.
var viss um að heimurinn væri
að farast og ég væri að missa af
lestinni. Austrið og vestrið voru
að semja frið og ég var sannfærð
um að það væri komið að þessu,“
segir hún og vísar þar í hið fræga
Harmageddon sem trú vottanna
byggist að miklu leyti á. Þegar
Harmageddon kemur fara þeir
útvöldu og lifa í paradís en aðrir
farast.
Þjökuð af hræðslu, sem hún
lærði síðar að var alvarlegt kvíða-
kast, keyrði hún til bróður síns,
öldungs innan Votta, í Keflavík.
Systkinin voru ekki í miklu sam-
bandi þar sem Hulda hafði verið
rekin úr söfnuðinum, en sam-
kvæmt reglum ber þeim sem eru
innan safnaðarins að hætta sam-
skiptum við þá sem gerðir hafa
verið brottrækir. „Ég fer til hans
miður mín og bið hann að hjálpa
mér.“
Bróðir hennar hafði samband
við öldung í bænum sem sam-
þykkti að hitta Huldu. „Ég fór og
hitti hann og hann sagði mér að ég
mætti mæta á samkomur til þess
að sýna að ég iðrist. Ég lofaði öllu
fögru og iðraðist niður í duftið.
Ég vildi ekki deyja í Harmagedd-
on og var vitskert af hræðslu, ég
hélt að þetta væri lausnin.“
Enginn mátti yrða á hana
Huldu voru sett ströng skilyrði.
„Ég átti að mæta á allar sam-
komur, mátti ekki setjast fyrr en
allir voru sestir, átti að sitja aft-
ast og fara út áður en samkom-
urnar voru búnar. Það mátti eng-
inn yrða á mig eða tala við mig.
Ég man hvað þetta var niðurlægj-
andi og mér leið illa. Þetta er auð-
vitað ofboðslegt ofbeldi. En ég
fór þessa leið og ég sagði engum
frá því nema litlu stelpunni minni
sem var tíu ára. Við vorum með
þetta leyndarmál saman, ég og
hún, sem var náttúrulega mikil
byrði fyrir hana.“