Fréttablaðið - 02.05.2015, Qupperneq 36

2. maí 2015 LAUGARDAGUR| HELGIN | 36
Fyrir hálfu ári felldu skosk-ir kjósendur tillögu um að lýsa yfir sjálfstæði Skotlands. Úrslitin voru afgerandi, þótt meiri-hlutinn hafi reyndar ekki
verið mjög stór: 55 prósent höfnuðu
aðskilnaði við Breta, en þau 45 pró-
sent sem vildu aðskilnað þurftu að
láta í minni pokann.
Aðskilnaðurinn hafði áratug-
um saman verið helsta baráttumál
Skoska þjóðarflokksins. Leiðtogi
flokksins, Alex Salmond, lét það því
verða sitt fyrsta verk að segja af sér
eftir að úrslitin voru ljós.
Flokkurinn hefur samt engan
veginn lagt upp laupana. Honum er
spáð stórsigri í bresku þingkosning-
unum, sem haldnar verða á fimmtu-
daginn kemur. Svo afgerandi sigri
raunar að nánast allir þingmenn
Skotlands á breska þinginu, 59 tals-
ins, verða félagar í Skoska þjóðar-
flokknum standist þessar spár.
Verkamannaflokknum og Frjáls-
lynda flokknum er aðeins spáð
einum fulltrúa hvorum, en breski
Íhaldsflokkurinn fengi ekki einn
einasta þingmann frá Skotlandi.
Kemst í lykilstöðu
Þetta þýðir líka að Nicola Stur-
geon, arftaki Salmonds á leiðtoga-
stól Skoska þjóðarflokksins, verð-
ur væntanlega í lykilstöðu þegar
kemur að stjórnarmyndun.
Engar líkur virðast á því að
Íhaldsflokkurinn eða Verkamanna-
flokkurinn nái hreinum meirihluta,
og ekki er heldur að sjá að Frjáls-
lyndir demókratar fái nægan þing-
styrk til að tveggja flokka sam-
steypustjórn þeirra með hvort
heldur sem er Íhaldsflokknum eða
Verkamannaflokknum geti náð
þingmeirihluta.
Þá kemur í fyrsta sinn til kasta
minni flokka á borð við Skoska þjóð-
arflokkinn. Og ef marka má skoð-
anakannanirnar virðist varla öðrum
flokkum til að dreifa.
Gegn íhaldinu
Sturgeon hefur sjálf tekið skýra
afstöðu gegn Íhaldsflokknum: „Ég
mun starfa með Verkamannaflokkn-
um, með Leanne, með Natalie, þann-
ig að í sameiningu getum við losnað
við íhaldið,“ sagði hún á kosninga-
fundi nýverið. Leanne er Leanne
Wood, leiðtogi Plaid Cymru, sem
er stærsti flokkurinn í Wales, en
Nata lie er Natalie Bennett, leiðtogi
Græningjaflokksins í Bretlandi.
Ed Miliband, leiðtogi Verka-
mannaflokksins, hefur hins vegar
tekið ákaflega dræmt í þetta til-
boð. „Ég ætla ekki að gera neina
samninga við Skoska þjóðarflokk-
inn,“ sagði hann í sjónvarpsviðtali
nýverið.
Hann á hins vegar ekki margra
kosta völ. Vilji hann mynda ríkis-
stjórn kemst hann varla fram hjá
Nicolu Sturgeon.
Hefur haldið vel á spilunum
Sturgeon hefur tekist að halda vel á
spilunum eftir tapið í haust, þegar
aðskilnaði frá Bretlandi var hafn-
að. Flokknum er spáð nærri helm-
ingi atkvæða, sem er nokkrum
prósentum meira en þeir sem kusu
með sjálfstæðinu.
Sturgeon er vinsæl, skelegg
og með því að taka afstöðu gegn
Sturgeon stefnir í lykilstöðu
Þótt Skotar hafi í haust fellt helsta baráttumál Skoska þjóðarflokksins í þjóðaratkvæðagreiðslu um aðskilnað frá Bretlandi
þá stefnir allt í að flokkurinn hreppi nánast öll þingsæti Skota á breska þinginu í þingkosningunum næsta fimmtudag.
Breska Íhaldsflokknum er spáð nokkru
fylgistapi frá síðustu kosningum, enda hefur
ríkisstjórnin skapað sér óvinsældir með
sparnaðar- og niðurskurðaraðgerðum á
krepputímum. Flokknum er þó spáð 33 til 35
prósentum atkvæða og stefnir
jafnvel í að verða heldur betur
staddur en Verkamannaflokk-
urinn.
Það dugar honum þó
skammt, því slæm staða samstarfsflokksins
þýðir að stjórnarmeirihlutinn með Frjálslynda
flokknum á varla minnstu möguleika á því
að lifa af þessar kosningar. David Cameron
hefur samt dregið upp nokkur loforð, eins og
nýjasta útspilið um að engar skattahækkanir
verði á öllu næsta kjörtímabili fái hann að
ráða.
DAVID CAMERON Leiðtogi Íhaldsflokksins hefur
síðan 2010 verið forsætisráðherra í samsteypu-
stjórn með Frjálslynda flokknum. NORDICPHOTOS/AFP
ÚRSLIT 2010 SPÁ 2015
% Þingsæti % Þingsæti
Íhaldsflokkurinn 37,0 307 33,7 280
Verkamannaflokkurinn 29,7 258 31,9 275
Frjálslyndir demókratar 23,6 57 10,1 17
Breski sjálfstæðisflokkurinn 3,2 0 13,3 1
Græningjar 1,0 1 5,3 1
Skoski þjóðarflokkurinn 1,7 3 4,2 55
Plaid Cymru 0,6 3 0,6 3
Aðrir 3,4% og 0 þingsæti 1,1 0
Norður-Írland alls* 18 18
*Ath. þingsæti frá Norður-Írlandi hafa þarna ekki verið sundurliðuð á flokka.
Heimild: Electoral Calculus (www.electoralcalculus.co.uk), byggt á skoðanakönnunum tímabilið 12. apríl til 29. apríl.
Staða flokkanna
ÓVINSÆL NIÐURSKURÐARSTJÓRN
Frjálslynda flokknum er spáð fylgishruni eftir
fimm ár í stjórn með Íhaldsflokki Davids
Cameron. Flokkurinn hefur áratugum saman
haft stöðu „þriðja flokksins“ í breskum
stjórnmálum, og náð að komast í ríkisstjórn
með annaðhvort Íhaldsflokkn-
um eða Verkamannaflokknum
þegar hvorugur þeirra nær
hreinum meirihluta.
Fyrir fimm árum var hann
í nokkurri uppsveiflu og hefur aldrei fengið
minna en 17 prósent atkvæða en gæti farið
alveg niður í tíu prósent í þetta skiptið. Nú
síðustu dagana hefur Nick Clegg, leiðtogi
Frjálslyndra, snúist gegn David Cameron og
sakað hann um blekkingaleik vegna áforma
um að skera enn frekar niður í velferðar-
málum.
FER ILLA ÚT ÚR STJÓRNARSAMSTARFINU
NICK CLEGG Leiðtogi Frjálslynda flokksins
stendur illa að vígi eftir fimm ár í samsteypu-
stjórn með Íhaldsflokknum. NORDICPHOTOS/AFP
CAMERON
Leiðtogi síðan
2005
CLEGG
Leiðtogi síðan
2007
Guðsteinn
Bjarnason
gudsteinn@frettabladid.is
Kosið er um 650 þingsæti í neðri deild breska þingsins.
➜ Kosið í Bretlandi 7. maí
KOSNINGASTEMNING Nicola Sturgeon og Alex Salmond hvort sínum megin við ákafan stuðningsmann flokksins á kosningafundi í Inverurie í Aberdeenshire nýverið. Kosningarnar verða svo 7. maí.
533
ÞINGMENN FRÁ
ENGLANDI
59
ÞINGMENN FRÁ
SKOTLANDI
40
ÞINGMENN FRÁ
WALES
18
ÞINGMENN FRÁ
NORÐUR- ÍRLANDI