Bændablaðið - 17.11.2016, Qupperneq 10

10 Bændablaðið | Fimmtudagur 17. nóvember 2016
Fréttir
Eldsvoði varð í útihúsum bæjarins
Fögruhlíðar á Héraði mánudaginn
14. nóvember síðastliðinn. Bærinn
stendur vestan megin Jöklu við
Hlíðarveg sem liggur yfir Hellisheiði
til Vopnafjarðar. Ellefu kálfar
köfnuðu í reyk, en kindurnar, sem
eru á fimmta hundrað, sluppu þar
sem allt sauðfé var úti á grænum
túnum þegar fjárhúsin brunnu.
Að auki brann gömul hlaða, en
slökkvilið stóð vaktina fram á nótt
til að forða því að eldglæður bærust
í nálægar stæður af heyrúllum sem
standa rétt hjá útihúsum.
Tíðin aldrei betri
Að sögn Viggós Más Eiríkssonar,
bónda í Fögruhlíð, var það furðuleg
tilviljun að fé var úti á grænum túnum,
þegar eldurinn braust út. „Tíðarfarið
hér hefur verið ótrúlega gott, í raun
besta haust sem komið hefur hér, svo
lengi sem elstu menn muna.
Við eigum góða nágranna og
vini sem hafa hjálpað okkur og
erum búin að fá skjól hjá þeim fyrir
féð. Við viljum koma þakklæti á
framfæri til þeirra allra,“ sagði
Viggó á þriðjudaginn síðastliðinn,
en hann var þá í óða önn að ganga
frá bárujárni og öðru lauslegu úr
rústunum í gryfjur, áður en hvessa
tæki á Norðausturlandinu.
„Rúllurnar eru heilar og sáu
slökkviliðsmenn um að halda þeim
blautum á meðan neistaflugið gekk
yfir þær þegar vindáttin breyttist,“
segir Viggó.
Almennt ólag á eldvörnum
Í viðtali við Ríkisútvarpið segir
Baldur Pálsson, slökkviliðsstjóri
hjá Brunavörnum á Austurlandi,
að eldvarnir í landbúnaði séu ekki
í lagi.
Hann segir að gera þurfi átak á
landinu öllu, enda séu 70–80 prósent
af gripahúsum á landinu einangruð
með frauðplasti, sem aldrei hefur
verið leyft. Því sé það óskaplegt ef
kviknar í slíkum húsum.
Eldsupptök eru ókunn og
rannsakar lögreglan tildrögin.
/smh
Eldvarnir í landbúnaði ekki í lagi að sögn slökkviliðsstjóra:
Útihús brunnu og ellefu
kálfar köfnuðu
– Allar kindurnar í Fögruhlíð voru úti á grænum túnum
Lögreglan hefur áhyggjur af eftirvögnum og landbúnaðartækjum:
Vegfarendum ógnað vegna
ólöglegs ljósabúnaðar
– segir ástæðu til að minna menn á lögboðna ljósanotkun
Í ljósi mikillar aukningar á umferð
síðustu ára vegna fjölgunar
ferðamanna hefur lögreglan
áhyggjur af ljósanotkun á
eftirvögnum og landbúnaðar-
tækjum í umferðinni.
Lögreglustjórinn á Suðurlandi
segir að brögð séu að því að
eftirvagnar og önnur landbúnaðartæki
séu algerlega ljóslaus og skapa
þar af leiðandi talsverða hættu í
umferðinni.
Þá ber sérstaklega að nefna
heimasmíðaða heyvagna (gamla
baggavagna). Einnig má nefna
stóra rúlluflutningavagna sem eru
komnir yfir 6 metra að lengd og
þurfa þar af leiðandi hliðarljós. Til
eru nokkur dæmi þess á starfssvæði
lögreglustjórans á Suðurlandi
að umferðaróhöpp hafi orðið
vegna slælegrar ljósanotkunar á
eftirvögnum dráttarvéla. Þá hefur
lögregla einnig orðið vör við að
bændur noti vinnuljós aftan á
dráttarvélunum til að bæta úr ljósleysi
á eftirvagni. Það getur skapað mikla
hættu fyrir umferð sem kemur aftan
að vélinni. Í umferðarlögum frá 1987
nr. 50 segir í 32. gr. „Við akstur
vélknúins ökutækis skulu lögboðin
ljós eða önnur viðurkennd ökuljós
vera tendruð“. Þá segir í sömu
grein:
„Ljós má eigi nota þannig að
valdið geti öðrum glýju“.
Umferð um þjóðvegi landsins
hefur aukist verulega á síðustu
árum og mikil fjöldi ökumanna eru
erlendir ferðamenn með mismikla
reynslu í umferðinni. Því er enn meiri
ásæða til að minna menn á lögboðna
ljósanotkun. Auðvelt er að nálgast
ljósabúnað af ýmsum gerðum í
verslunum.
Lögreglan á Suðurlandi vill hvetja
bændur og aðra þá sem eru með
eftirvagna til að bæta úr þessu hið
fyrsta. Bent er á reglugerð um gerð
og búnað ökutækja nr. 822, en þar er
útlistað um áskilin og leyfð ljósker.
Reiknað er með að sáð hafi
verið yfir 400.000 hekturum af
haustkorni í Noregi þetta haustið
og er það nýtt met þar í landi.
Árið 2016 mun lifa lengi í
minnum kornbænda því það er eitt
af bestu hveitiuppskeruárunum þar
í landi. Þrír fjórðu hlutar af hveitinu
er selt til manneldis og mun það
brauð sem Norðmenn borða næsta
árið innihalda allt að 75 prósent af
norsku hveiti.
Á þessu ári hafa gæði hveitisins
verið mjög góð en kornið hefur
tiltölulega hátt prótíninnihald.
Um miðjan október voru reiknuð
um 130 þúsund tonn af hveiti hjá
öllum kornkaupendum í Noregi
en um 74 prósent af því er nothæft
til manneldis. Það sem skýrir að
hluta þessi góðu hveitigæði á
þessu ári er aukinn hluti vorhveitis
og sérstaklega ný tegund þar í
flokki sem nefnist Mirakel og er
ræktuð í miklu magni. Mirakel er
í fyrsta flokki og er sérstaklega
gott í bakstur. Reiknað er með að
kornuppskera í Noregi á þessu
ári nái 1,2 milljónum tonna og er
hún jöfn og góð yfir allt landið,
það er að segja, ekkert eitt svæði
sker sig sérstaklega úr varðandi
gæði og magn. Út frá sölutölum
hefur í haust verið sáð um 74
prósentum af hausthveiti, um 19
prósent af rúgi og um 7 prósent af
rúghveiti. Enn er Ellvis vinsælasta
hausthveititegundin í Noregi. /ehg
Norskir bændur stefna á met í kornræktinni:
Sá í yfir 400.000 hektara
af haustkorni þetta árið
Sterk staða krónunnar undanfarin
misseri hefur skilað sér illa til
neytenda í formi lægra vöruverðs
á mörgum innfluttum vörum.
Gengi krónunnar hefur styrkst
um 12% síðan í október 2015 og
um 18% ef litið er tvö ár aftur í
tímann, til haustsins 2014.
Þetta hefur þær afleiðingar
að talsvert ódýrara er orðið fyrir
verslanir og þjónustuaðila að flytja
inn vörur.
Gengið hefur styrkst
Í frétt á heimasíðu Alþýðusambands
Íslands segir að gengisstyrkingin
virðist skila sér með misjöfnum hætti
og dæmi eru um að innfluttar vörur
hafi hækkað eða lækkað lítið í verði
þrátt fyrir umtalsverða styrkingu
krónunnar.
Lækkun á virðisaukaskatts
Auk gengisstyrkingar var almennur
virðisaukaskattur lækkaður úr
25,5% í 24% í upphafi árs 2015 og
vörugjöld afnumin m.a. af stórum
heimilistækjum, sjónvörpum,
bílavarahlutum og byggingavörum.
Við upphaf árs 2016 voru svo
tollar afnumdir af fötum og skóm.
Verðlækkun ætti því að eiga sér stað
á þessum mörkuðum af tvennum
ástæðum, sökum sterkara gengis
og afnámi gjalda.
Vörugjöld afnumin
Stór heimilistæki hafa lækkað
um 17% síðan í október 2014 og
má því gera ráð fyrir að þar hafi
afnám vörugjalda haft áhrif, sömu
sögu má segja um bílavarahluti
og sjónvörp. Sé hins vegar litið
á vöruflokkinn Viðhald efni
sem inniheldur margs konar
byggingarvörur kemur mjög á
óvart að verð á þessum vörum
hefur hækkað um 1,5% á síðustu
tveimur árum. Þar voru vörugjöld
afnumin í upphafi árs 2015 sem
ætti eitt og sér að skila sér í lægra
vöruverði líkt og hjá hinum
vöruflokkunum, ásamt því sem
18% gengisstyrking ætti að hafa
einhver áhrif.
Verð á fötum og skóm hefur
lækkað um 5,6% síðan í október
2015. Tollar af fötum og skóm
voru afnumdir í upphafi árs
2016 en áætlað var að það afnám
eitt og sér ætti að skila 7 til 8%
verðlækkun á þessum vöruflokki
auk áhrifa af sterkara gengi. Ljóst
er að sú verðlækkun hefur ekki
skilað sér til neytenda.
Húsgögn og lítil heimilisraftæki
hafa hækkað í verði á undanförnu
ári um 2%. Ástæður þessa eru
óljósar en þar sem hér er fyrst og
fremst um innfluttar vörur að ræða
mætti ætla að mikil gengisstyrking
hefði átt að skila sér í lægra verði
til neytenda.
Neytendur eiga inni verðlækkun
Niðurstaðan er sú að neytendur
virðast víða eiga inni verðlækkun
á innfluttum vörum. /VH
Jörðin Flaga í Svalbarðshreppi er til leigu
Jörðin Flaga í Svalbarðshreppi Norðausturlandi er laus til ábúðar.
Á jörðinni hefur verið stundaður sauðfjárbúskapur og hrossarækt,
en jörðin býður upp á ýmsa möguleika. Ríflega 200 ærgildi fylgja
jörðinni. Tún og ræktarlönd eru um 18 ha og ræktunarmöguleikar
góðir. Leigutími er frá 1. Janúar 2017 en getur verið samkomu-
lagsatriði. Eigandi jarðar er Svalbarðshreppur.
Nánari upplýsingar fást á skrifstofu Ráðgjafarmiðstöðvar Land-
búnaðarins á Húsavík í síma 516 5036 og á netfanginu msj@rml.is.
Útihúsin brenna í Fögruhlíð. Mynd / Ásgeir Páll Baldursson
Ökumaður þessa bíls var án efa heppinn með að
sleppa lifandi eftir að hafa mætt dráttarvél með
illa búnum heimasmíðuðum heyvagni í umdæmi
lögreglustjórands á Suðurlandi á síðasta ári.
Bíllinn var hreinlega ristur upp eins og sardínudós.
Mynd / Lögreglan á Suðurlandi
Neytendamál:
Sterk króna og afnám tolla
skilar sér EKKI til neytenda