Fréttablaðið - 01.07.2020, Blaðsíða 28

Ef við lítum á
heildarveltu sem
hlutfall af markaðsvirði, þá
erum við á svipuðum stað
og hin Norðurlöndin.
Magnús Harðar-son tók við sem forstjóri Nas-daq Iceland í október síðast-liðnum. Hann
hefur starfað hjá Nasdaq á Íslandi
frá árinu 2002 og var staðgengill for-
stjóra frá árinu 2011, en Páll bróðir
Magnúsar gegndi forstjórastarf-
inu á árunum 2011-2019. Magnús
segir að sú efnahagskrísa sem nú
ríður yfir heiminn komi við Ísland
á annan hátt en síðast: „Við erum
ekki sér á báti eins og árið 2008, við
höfum meira og minna fylgt sveifl-
unum erlendis,“ segir hann og bætir
því við að velta í Kauphöllinni hafi
haldist þokkaleg í gegnum verstu
krísuna.
„Þegar faraldurinn kemur inn af
fullum þunga þá hörfa f lestir við-
skiptavakar af hlutabréfamarkaði
eins og þeir geta. Þeir segja ekki upp
vaktinni, heldur nýta sér ákvæði í
samningum til að draga sig út.
Þeir nýta sér ákvæði rétt upp úr
miðjum mars og verðbil kaup- og
sölutilboða jókst töluvert. Það dró
úr virkni markaðarins. Núna eru
hlutirnir hins vegar komnir aftur
í meira og minna samt horf,“ segir
Magnús.
Umfang lífeyrissjóða
Fjárfestar og aðrir markaðsaðilar
nefna reglulega að velta á íslensk-
um verðbréfamarkaði, einkum í
hlutabréfum, þurfi að vera meiri
svo að verðmyndun sé betri. Bent
hefur verið á að risavaxin hlutdeild
íslenskra lífeyrissjóða í skráðum
félögum, kunni þar að eiga hlut
að máli. Fjárfestingastefna líf-
eyrissjóðanna, sem byggist upp
á langtímastöðutökum í félögum
hefur þar nokkuð að segja. „Líf-
eyrissjóðirnir okkar eru öflugir og
ekkert nema gott um það að segja.
Þeir starfa auðvitað innan ákveðins
lagaramma og fjárfestingum þeirra
eru settar ákveðnar skorður. En það
getur samt ekki verið heilbrigt að
það séu svona fáir ákvörðunarað-
ilar á verðbréfamarkaði. Með
umfangi þeirra á markaði eru mikil
völd sem safnast á fárra hendur.
Þetta er ekki bara spurning um
markaðinn, heldur líka mögulega
samkeppnissjónarmið og vald-
dreifingu. Það er gott að hafa sterka
lífeyrissjóði en þeir eru alltumlykj-
andi á skráðum markaði á Íslandi,“
segir forstjórinn.
Hin hliðin á umfangi lífeyris-
sjóða á markaði, er takmörkuð
bein þátttaka einstaklinga á hluta-
bréfamarkaði. „Töluverður hluti
af launum fólks fer inn í lífeyris-
sparnað og í einhverjum tilfellum
er ekki mikill afgangur af launum
til að ráðstafa í fjárfestingar. Þess
vegna höfum við bent á að það gæti
verið snjallt að fólk fái að ráðstafa
séreignasparnaði inn á sérstaka
fjárfestingareikninga, sem yrðu
helgaðir skráðum verðbréfum,“
segir Magnús.
„Ef við lítum á heildarveltu sem
hlutfall af markaðsvirði, þá erum
við á svipuðum stað og hin Norður-
löndin. Hins vegar er það svo að
hlutfall stórra viðskipta milli tveggja
aðila sem eiga sér stað í gegnum
síma, frekar en í gegnum tilboðshlið-
arnar á markaðnum, er hærra hér en
á hinum Norðurlöndunum.“
MSCI breytir miklu
Nokkur tíðindi voru í síðustu viku
þegar tilkynnt var að Ísland yrði
tekið inn í vaxtarvísitölu MSCI, en
fyrirtækið er einn stærsti útgefandi
vísitalna á heimsvísu. Hlutabréfa-
verð tók kipp upp á við í kjölfarið,
en vænst er jákvæðra áhrifa vegna
þessa á hlutabréfaverð hérlendis.
Ýmsir verðbréfasjóðir erlendis fjár-
festa í samræmi við samsetningu
vísitölunnar og því gæti innf læði
erlends fjármagns átt sér stað á
markaðinn hérlendis, vegna þess-
arar breytingar.
„Stærsti sjóður sem ég veit af sem
fjárfestir í samræmi við vaxtarvísi-
Umfang lífeyrissjóða
hamlar verðmyndun
Umfang og stærð lífeyrissjóða á hlutabréfamarkaði hamlar eðlilegri verð-
myndun á markaði. Takmörkuð þátttaka einstaklinga á hlutabréfamarkaði
markast að hluta til af skattalegum hvötum til annars konar fjárfestinga.
Velta á íslenskum hlutabréfamarkaði, sem hlutfall af markaðsvirði skráðra
félaga, er sambærileg á Íslandi og hinum Norðurlöndunum. 
Magnús Harðarson, forstjóri Kauphallarinnar, segir að bæta þurfi lagalegt umhverfi og svigrúm markaðsaðila til verðbréfalána. Slíkt sé mikilvægt fyrir eðlilega verðmyndun á markaði og stuðli að betri eignastýringu.
tölu MSCI, er í rekstri Blackrock
og er um 50 milljarðar að stærð.
Það myndi þá þýða innf læði upp
á 2-3 milljarða króna. Ég held hins
vegar að þessi f lokkun Íslands inni
í vísitölunni muni laða að ýmsa
aðra fjárfesta en vísitölusjóði og
hin óbeinu áhrif verði meiri. Það
er auðvitað ekki hægt að áætla
það með raunhæfum hætti, en það
kæmi mér á óvart ef það væri undir
nokkrum tugum milljarða króna,“
segir Magnús.
Ísland á meira inni
Hann telur þó að íslenski markaður-
inn eigi töluvert inni þegar kemur að
hlutdeild í erlendum vísitölum: „Ég
tel að við höfum komið inn í vísitölu
MSCI á of lágu þrepi. Við erum með
gæði sem ættu að setja okkur í næsta
gæðaf lokk fyrir ofan. Ástæðuna
fyrir því að við förum inn í þessa 0% 0%
10% 10%
20% 20%
30% 30%
40% 40%
50% 50%
60% 60%
70% 70%
80% 80%
90% 90% Heimild: Nasdaq Iceland
2019 jan–feb 2020
✿ Heildarvelta
sem hlutfall af samanlögðu markaðsvirði skráðra félaga
Sv
íþ
jó
ð
Sv
íþ
jó
ð
Ís
la
nd

Ís
la
nd

Fi
nn
la
nd

Fi
nn
la
nd

D
an
m
ör
k
D
an
m
ör
k
vísitölu á þessu stigi nú, tel ég að sé
sú að við erum nýkomin út úr gjald-
eyrishöftum, það eru ekki nema 12
ár síðan þeim var komið á og þau
voru bara nýlega afnumin að fullu.
MSCI hafði áður vísað í áhyggjur
erlendra fjárfesta gagnvart höft-
unum. Við höfðum auðvitað farið
yfir hina sterku stöðu hagkerfisins;
sterka skuldastöðu hvernig sem það
er brotið upp, góðan gjaldeyrisforða
og svo framvegis. Svo má auðvitað
nefna að stærsta útflutningsgreinin,
ferðaþjónustan, stöðvaðist algjör-
lega í apríl og enginn talaði um
gjaldeyrishöft. Seðlabankinn greip
meira að segja inn í markaðinn í
maí til að koma í veg fyrir að krónan
styrktist of mikið. Þetta eykur trú-
verðugleika markaðarins mikið.“
Skráningar banka mikilvægar
Magnús nefnir að stækkun mark-
aðarins með skráningu fyrirtækja
Þórður
Gunnarsson
thg@frettabladid.is
1 . J Ú L Í 2 0 2 0 M I Ð V I K U D A G U R8 MARKAÐURINN