Morgunblaðið - 26.11.2020, Qupperneq 122

legt að taka fram eitt-
hvað af jólaskrauti
og ljósum. Þá hef
ég gjarnan
skreytt fallega
lifandi grein
með jólatrés-
skrauti og not-
ið hennar síð-
ustu dagana á
aðventunni.
Hugmyndin er
stolin og stílfærð
en tréð er nokkrar
lifandi greinar sem
heita á norsku „troll-
hassel“. Greinarnar eru
skemmtilega kræklóttar og
það er nóg pláss fyrir skraut. Á
þetta tré valdi ég skraut sem er stíl-
hreint í hvítu og silfri. Ég notaði skraut sem hefur persónulega merkingu
fyrir mig; englavængi fyrir dóttur mína, hjarta fyrir ástina, kúlur sem ég
prjónaði sjálf, Georg Jensen-skraut frá móður minni og pappírsstjörnur
frá jólamarkaðnum á safninu. Mér finnst notalegt að horfa á tréð á dimm-
um desemberkvöldum og ylja mér við góðar minningar.“
Hvernig er í Noregi um þessar mundir?
„Í Noregi erum við upptekin af kórónuveirunni og varúðarráðstöfunum
eins og heimurinn allur. Það setur sitt mark á allt samfélagið og undanfari
jólanna verður öðruvísi í ár. Allt er rólegra og minna félagslíf eins og gef-
ur að skilja. Við í safnageiranum finnum mikið fyrir þessu; engir erlendir
ferðamenn, lítið um skólaheimsóknir og ýmsar nauðsynlegar takmark-
anir sem setja okkur skorður í starfseminni. Annars reynir fólk að lifa
sem eðlilegustu lífi. Útivera er stór hluti af hversdagslífinu hér. Göngu-
ferðir og skíðaferðir í skóginum eru jafnsjálfsagðar hér og sundferðir eru
á Íslandi. Sem betur fer er óhætt og hollt að nota skóginn á þessum tím-
um.“
Brynja segir gaman að vera í Noregi um jólin og að Norðmenn séu
skiplagðir um jólin.
„Fólk í Noregi skipuleggur frekar snemma hvar það verður og með
hverjum um jólin. Hjá ömmu og afa, heima eða í bústaðnum og þess hátt-
ar.“
Íslandsferð á óskalistanum
Hvað gerir þú aldrei á jólunum?
„Ég fer aldrei á jólatónleika.“
Hver er besta jólagjöfin að þínu mati?
„Besta jólagjöfin er að geta verið í fríi og notið rólegra daga með fólki
sem manni finnst vænt um. Bestu pakkarnir eru þeir sem segja eitthvað
um gefandann, persónulegar gjafir sem hafa merkingu umfram sjálfan
hlutinn.“
Er eitthvað á óskalistanum þínum?
„Í ár væri það helst Íslandsferð án sóttkvíar og vesens.
Ég sem er ekki upptekin af nútíma jólasiðum setti fyrir nokkrum árum
upp sýningu á jólum til forna. Rannsakaði upphaf jóalsiða allt aftur á
bronsöld og víkingaöld, og hvernig þeir þróuðust í siðina sem við þekkjum
í dag. Jólabjór og jólasveinar eiga sem dæmi mjög skemmtilegt og æva-
gamalt upphaf.“
B rynja Björk Birgisdóttir er safnstjóri á Sverresborg sem ereitt af stærri söfnum í Þrándheimi í Noregi.„Sverresborg er útiminjasafn, borgarminjasafn og þvífylgir líka Sjóminjasafnið í Þrándheimi og rústir mið-aldakastalans. Við erum með heilmikla jóladagskrá og stór-
an jólamarkað svo það er í nógu að snúast þessa dagana.“
Hvað hefurðu verið lengi búsett í Noregi?
„Ég flutti fyrst til Þrándheims árið 1994. Ég flutti svo aftur heim á móti
straumnum árið 2011. Ég fékk fljótt heimþrá aftur til Noregs og sneri aft-
ur hingað árið 2016. Íslenskir vinir mínir vilja meina að ég sé agalega
norsk og norskir vinir líta á mig sem Norðmann með íslensku ívafi.“
Ætlar að vera með dóttur sinni á jólunum
Hvernig eru hin dæmigerðu jól hjá þér?
„Jólin hjá mér eru ódæmigerð má segja. Ég hef gert mér far um að
mynda ekki fastar jólahefðir undanfarin ár. Ég hef gert það sem mig hef-
ur langað til það árið. Eftir að yngri dóttir mín lést eftir langa baráttu við
krabbamein og eldri dóttir mín flutti að heiman hef ég haldið alls konar
jól. Með vinafólki á lúxushóteli í París, hjá vinkonu í norskum smábæ og
nú síðast í sumarbústað í Skorradal. Í ár stendur til að halda jól hjá dóttur
minni, tengdasyni og litlu ömmustelpunni minni sem búa í Tromsø í Norð-
ur-Noregi. Eina dæmigerða hefðin í nokkur ár hefur
verið að eyða einni helgi á aðventunni hjá dóttur
minni, þá bökum við og gerum eitthvað jólalegt sam-
an. Nú þegar hún er komin með fjölskyldu býst ég við
að það myndist aftur fastari hefðir með ömmu-
hlutverkinu.“
Brynja segir Norðmenn nota jólareykelsi á aðvent-
unni, svokallað kóngareykelsi.
„Sú lykt er orðin ómissandi hjá mér á aðventunni.
Svo er pinnakjöt, þurrkuð og söltuð lambarif borin
fram með rófustöppu og kartöflum, fastur liður á jóla-
matseðlinum.“
Hvað gera Norðmenn öðruvísi en við Íslendingar?
„Norsku jólin eru að miklu leyti lík þeim íslensku.
Ég er vön að segja að það sé lítill menningarmunur á
okkar helstu siðum og venjum, aðeins litbrigði. Jólin
eru hringd inn klukkan fimm á aðfangadag. Fjöl-
skyldur og gjarnan stórfjölskyldan borða saman og
taka upp gjafir eins og á Íslandi. Jólaboð eru á jóla-
dag, jólamessur, jólatónlist og samvera er líkt og við
þekkjum á Íslandi.“
Fallegt jólatré með minningum
Brynja er með fallegt jólatré á jólunum.
„Ég er ein af þeim sem verða að hafa lifandi tré og
alls ekki of snemma í desember. Þegar ég hef ekki
verið heima yfir sjálfa jólahátíðina hef ég valið að setja
ekki upp hefðbundið grenitré, en finnst samt huggu-
„Hef haldið alls konar jól“
Brynja Björk Birgisdóttir safnstjóri
heldur ódæmigerð jól að eigin sögn. Hún
hefur gert sér far um að mynda ekki fastar
jólahefðir undanfarin ár. Eftir að yngri
dóttir hennar lést eftir langa baráttu við
krabbamein og eldri dóttir hennar flutti að
heiman hefur hún haldið alls konar jól.
Elínrós Líndal | elinros@mbl.is
Brynja Björk í
Ralph Lauren í
París árið 2017.
Sverresborg-
safnið komið í
jólabúning.
Brynja Björk er með
fallegt jólatré úr
greinum sem hún
skreytir um jólin.
122 JÓLABLAÐ MORGUNBLAÐSINS 26. NÓVEMBER 2020
Lauftré á Íslandi hefur verið uppseld í no
en er nú komin í annari prentun, með fjö
nýrra tegunda, nýjum myndum og aukn
upplýsingum um eldri tegundir.
Verð kr. 5.500,-
Bókaflokkurinn Við ræktum fæst í öllum helstu bókabúðum
og á heimasíðu ok