Fréttablaðið - 20.01.2021, Síða 16

Ba n k a s ýsla r í k i si n s mun kanna hvort hag-kvæmt sé að greiða hluta af umfram eigin fé Íslandsbanka, sem nemur samtals um 57,6
milljörðum króna, til hluthafa fyrir
sölu bankans. Þættir eins og fjár-
mögnun hluta af arðgreiðslunni, og
væntingar um þróun lánasafnsins
takmarka þó arðgreiðslugetuna.
Þetta kemur fram í kynningu sem
Bankasýsla ríkisins hélt fyrir fjár-
laganefnd Alþingis í síðustu viku.
„Það geta verið veigamikil rök
nýrra f járfesta að eignast hlut
í banka, sem hefur jafnmikið
umfram eigið fé og Íslandsbanki.
Af þeim sökum mun Bankasýsla
ríkisins meta það ásamt ráðgjöfum
sínum á hversu háum hlutafjár-
margfaldara umfram eigið fé er
verðmetið af hugsanlegum fjár-
festum,“ segir í kynningunni.
Stjórnvöld stefna að því að selja
um 25 prósenta hlut í Íslandsbanka.
Áætlað er að ferlið takið að lágmarki
fimm mánuði og er eingöngu horft
til skráningar á markaði hérlendis.
Algengasti verðmatsmælikvarðinn
á hlutabréfum í evrópskum bönkum
er svokallaður hlutafjármargfaldari,
það er markaðsvirði sem margfeldi
af bókfærðu virði undirliggjandi
eigin fjár. Eftir því sem væntingar
markaðarins um framtíðararðsemi
eigin fjár eru meiri, á þeim mun hærri
hlutafjármargfaldara eru hlutabréf í
bönkum metin.
Ef verðmat á umfram eigin fé
er nálægt margfeldinu 1,0 gæti
verið betra, samkvæmt kynningu
Bankasýslunnar, að greiða ekki út
sérstakan arð til að stuðla að bættri
eftirspurn.
„Fræðilega séð ætti ríkið að fá
100 aura fyrir hverja krónu sem
bankinn er með í umfram eigið
fé,“ segir Jón Gunnar Jónsson, for-
stjóri Bankasýslunnar, í samtali
við Markaðinn. Þannig myndi ekki
skipta ríkissjóð máli, út frá mark-
miðinu um að hámarka endur-
heimtur af eignarhlutnum, hvenær
umfram eigið fé yrði greitt út.
Ef verðmat á umfram eigin fé er
aftur á móti lægra en 1,0 gæti verið
betra, samkvæmt kynningunni, að
greiða út sérstakan arð fyrir sölu.
Jón Gunnar ítrekar að það sé á
forræði stjórna en ekki hluthafa að
leggja til arðgreiðslur. Stjórn banka
geti ráðstafað umfram eigin fé með
þrenns konar hætti.
„Stjórnin getur ákveðið að við-
halda umfram eigin fénu til að hafa
svigrúm fyrir útlánavöxt. Sama
gildir ef bankinn sér fram á frekari
varúðarniðurfærslur á lánasafn-
inu. Í þriðja lagi er hægt að greiða
umfram eigið fé sem arð til hlut-
hafa,“ útskýrir Jón Gunnar.
Víkjandi lán er hindrun
Samkvæmt kynningu Bankasýsl-
unnar er umfram almennt eigið
fé Íslandsbanka nú 57,6 milljarðar
króna en það er fræðilegt hámark
arðgreiðslugetu Íslandsbanka.
Stofnunin bendir á að ríkissjóður
fái arð í hlutfalli við eignarhlut sinn
í bankanum og þannig sé ekki verið
„að gefa“ umfram eigið fé bankans.
Ef stjórn bankans tæki ákvörðun
um arðgreiðslu til hluthafa væri
hins vegar mjög ólíklegt að svig-
rúmið yrði nýtt til fulls. Bankasýsl-
an bendir á að 17,1 milljarð þyrfti
að fjármagna með útgáfu á víkjandi
skuldabréfi. Vaxtakostnaður við
slíkt skuldabréf liggur á bilinu 8-9
prósent og vaxtagreiðslur koma
ekki til frádráttar við útreikning á
tekjuskatti.
„Fjármagnskostnaður slíkra
skuldabréfa er því umfram arð-
semiskröfu ríkisins á eigið fé í
bankanum, segir í kynningunni en
krafan er 5,75 prósent.
Einnig gæti þurft að draga frá
samtals 21,5 milljarða króna á
grundvelli varúðarsjónarmiða.
Bankasýslan bendir á að skuld-
bindingar um lánafyrirgreiðslur
geti krafist þess að bankinn við-
haldi 9,7 milljörðum. Þá þarf bank-
inn að viðhalda 7,1 milljarði til að
ná markmiði sínu um svokallaðan
stjórnendaauka, það er eiginfjár-
auka umfram kröfur eftirlits-
yfirvalda sem bankarnir setja sér
sjálfir, og 4,7 milljarða til að geta
mætt mögulegri hækkun á sveiflu-
jöfnunarauka.
Eftir stendur þá svigrúm upp
á 19 milljarða króna af umfram
eigin fé. Sú upphæð tekur þó ekki
tillit til almennrar arðgreiðslu en
á grundvelli breytinga á tilmælum
Seðlabanka Íslands vegna arð-
greiðslna er viðbúið að Íslands-
banki geti greitt 3 til 4 milljarða
króna í reglulegan arð sem væri
óháður sölu. Þá tekur upphæðin
ekki tillit til mögulegrar virðis-
rýrnunar á útlánum eða frekari
útlánavaxtar.
Skoða ráðstöfun eigin fjár fyrir sölu
Bankasýslan metur hvort hagkvæmt sé að greiða út hluta af umframfé Íslandsbanka fyrir sölu. Veltur á verðmati fjárfesta á umfram
eigin fénu sem nemur allt að 57,6 milljörðum. Umfram eigið fé getur einnig nýst til að mæta frekari virðisrýrnun eða útlánavexti.
Þorsteinn Friðrik
Halldórsson
tfh@frettabladid.is
Stjórnvöld horfa til þess að selja eignarhlutinn með almennu útboði á næstu fimm mánuðum. FRÉTTABLAÐIÐ/EYÞÓR
Aðrir valkostir ekki jafn hagstæðir
Bankasýslan hafði lagt mat
á aðra valkosti en sölu, til að
mynda samruna við annað fjár-
málafyrirtæki eða sölu rekstrar-
eininga Íslandsbanka, í skýrslu
frá mars á síðasta ári. Niður-
staða stofnunarinnar um að
slíkar ráðstafanir væru ekki jafn
hagstæðar og sala á eignarhlut í
bankanum er óbreytt.
„Með samruna við Arion banka
myndi ríkissjóður eignast hluti í
þeim banka, en ekki afla reiðu-
fjár sem unnt væri að nota til að
greiða niður skuldir eða ráðast í
arðbærar innviðafjárfestingar,“
segir í kynningunni.
Þá er bent á að ágreiningur
gæti komið upp um hversu
stóran hlut ríkissjóður ætti
að eiga í sameinuðum banka
og allar greiningar á sam-
þjöppun á fjármálamarkaði
leiði í ljós að Samkeppniseftir-
litið myndi aldrei samþykkja
samrunann. Samkeppni myndi
minnka til muna. Niðurstaða
Bankasýslunnar var sú að sá
sparnaður sem yrði í rekstrar-
kostnaði sameiginlegs banka
yrði nægjanlegur til að réttlæta
aukna samþjöppun og röskun á
fjármálastöðugleika.
Eftir sölu Íslandsbanka á
Borgun á bankinn ekki hluti í
veigamiklum dótturfélögum
sem teljast utan kjarnastarf-
semi.
„Þar sem sala á eignum eða
rekstrareiningum yrði að öllum
líkindum til annarra fjármála-
fyrirtækja myndi samþjöppun á
markaði aukast og Samkeppnis-
eftirlitið því mögulega grípa
inn í,“ segir í kynningunni. Sala
á eignum tengdum kjarnastarf-
semi geti leitt til þess að dýrmæt
viðskiptasambönd tapist.
Fræðilegt hámark: 57,6
Óhagstæð fjármögnun: -17,1
Skuldbindingar um fyrirgreiðslur: -9,7
Hækkun stjórnendaauka: -7,1
Möguleg hækkun sveiflujöfnunarauka: -4,7
Raunhæfara hámark: 19,0
✿ Arðgreiðslugeta
Íslandsbanka
*Aðrir þættir sem hafa áhrif til frekari minnkunar á
arðgreiðslugetu eru væntingar um virðisrýrnun lána-
safns eða útlánavöxt
Fræðilega séð ætti
ríkið að fá 100 aura
fyrir hverja krónu sem
bankinn er með í umfram
eigið fé.
Jón Gunnar
Jónsson, for-
stjóri Bankasýslu
ríkisins
Eignarhaldsfélagið K acquisi-tions, stærsti eigandi Kea-hótela, tapaði 1,4 milljörðum
króna á árinu 2019 samkvæmt
nýbirtum ársreikningi félagsins.
Stóran hluta af tapi samstæðunnar,
sem rekur ellefu hótel víðs vegar
um landið, má rekja til niðurfærslu
á viðskiptavild sem nam 900 millj-
ónum króna.
Rekstrartekjur samstæðunnar á
árinu 2019 námu um 5,7 milljörðum
króna og jukust um 700 milljónir á
milli ára. Rekstrarhagnaður fyrir
afskriftir nam um 2,3 milljörðum
króna. Viðskiptavild, sem nam 5,3
milljörðum króna í byrjun árs, var
hins vegar afskrifuð um 900 millj-
ónir.
„Ekki er búið að leggja mat á
hugsanlega niðurfærslu viðskipta-
vildar á árinu 2020 vegna kórónu-
veirunnar en líklegt er að áhrif
kórónuveirunnar muni valda
nokkurri niðurfærslu,“ segir í árs-
reikningnum.
Samkvæmt efnahagsreikningi
námu eignir samstæðunnar 28.726
milljónum króna í lok ársins 2019.
Eigið fé í lok ársins var 590 milljónir
króna og eiginfjárhlutfallið um 2,1
prósent. Kea Pt, sem er á vegum
bandaríska fjárfestingafélagsins Pt
Capital Advisors, fer með 50 pró-
senta hlut, JL-Keahotel investor,
sem er á vegum bandaríska fast-
eignaþróunarfélagsins JL Proper-
ties, fer með 25 prósenta hlut eins
og Erkihvönn, sem er í eigu Andra
Gunnarssonar, Kristjáns M. Grét-
arssonar, Fannars Ólafssonar og
Þórðar Hermanns Kolbeinssonar.
Nýlega var gengið frá fjárhags-
legri endurskipulagningu Keahót-
ela, í gegnum hlutafjáraukningu
og með samningum á milli eig-
enda, lánveitenda og leigusala sem
tryggðu félaginu stöðugan rekstrar-
grundvöll vel fram á árið 2022.
Landsbankinn fer með þriðjungs-
hlut í félaginu á móti K acquisitions
eftir endurskipulagninguna.
Viðræður um endurskipulagn-
ingu reksturs Keahótela, sem er ein
stærsta hótelkeðja landsins og starf-
rækir meðal annars hina sögufrægu
Hótel Borg við Austurvöll og Hótel
Kea á Akureyri, höfðu staðið yfir
um nokkra hríð.
Niðurstaðan var samkomulag
sem batt saman hagsmuni eigenda
og annarra hagsmunaaðila, sem eru
annars vegar Landsbankinn og hins
vegar ýmis fasteignafélög. Í því fólst
að hluta skulda var breytt í hlutafé,
núverandi eigendahópur kom með
nýtt fé inn í reksturinn og leigu-
salar gerðu samkomulag um veltu-
tengdar leigugreiðslur, sem eru þó
með ákveðnu lágmarksgólfi. – tfh
Aðaleigandi Keahótela tapaði 1,4 milljörðum króna
900
milljónir króna var niður-
færsla viðskiptavildar.
2 0 . J A N Ú A R 2 0 2 1 M I Ð V I K U D A G U R4 MARKAÐURINN