Bæjarins besta - 19.01.2000, Qupperneq 11

Einar Gylfi Jónsson sálfræðingur skrifar
• •
Ogurkvóti
Hvers vegna útivistarreglur?
Börn og unglingar þurfa
lágmarkssvefn og hvíld. Þau
stunda nám sem krefst ein-
beitingar og úthalds. Þó að
svefnþörf sé einstaklings-
bundin er óhætt að fullyrða,
að öll börn á grunnskólaaldri
þurfaaðlágmarki áttaklukku-
stunda svefn, langflest mun
nteira. En börn og unglingar
þurfa ekki aðeins lágmarks-
svefntíma, heldur þurfa þau
einnig reglulegan svefntíma.
Það er afar slæmt að snúa
sólarhringnum við um helgar
og vera svo alla vikuna að
jafna sig á þeirri röskun. Þetta
rugl með svefntímann er mik-
ilvæg skýring þess, að ungl-
ingar hafa margir hverjir til-
hneigingu til að leggja sig á
daginn.
Þá upphefst hins vegar víta-
hringur. Sá sem er búinn að
sofaeinatil þrjár klukkustund-
ir um miðjan daginn er ekki
vitund syfjaður kl. 11 að
kvöldi, vakir fram eftir nóttu,
fer vansvefta á fætur næsta
morgun, leggur sig aftur um
miðjan daginn og þannig koll
af kolli. Sem sagt: Það er hollt
og gott, ekki síst fyrir börn og
unglinga, að svefninn sé
reglulegur og að sem minnst
röskun verði á svefntíma um
helgar.
En það er líka önnur ástæða
fyrir því að það er skynsam-
legt að halda útivistarreglurn-
ar. Langar útivistir auka líkur
á að ýmislegt fari úrskeiðis í
lífi unglinga. Það er beint sam-
hengi milli langra útivista og
tóbaksreykinga, áfengis-
neyslu, neyslu ólöglegra
vímuefna, afbrota og slakrar
frammistöðu í skóla, svo eitt-
hvað sé nefnt. Það sem fer
úrskeiðis í lífi unglinga gerir
það venjulega eftir að lög-
bundnum útivistartíma lýkur.
Astæðurnar liggja í augunt
uppi. Unglingar sem eru úti
langt fram eftir unt helgar eru
sjaldnast undir tryggri hand-
leiðslu fullorðinna. Ymsir nei-
kvæðir þættir í unglinga-
menningunni eiga því óheftan
aðgang að þeim, t.d. neysla
áfengis og annarra vímuefna.
En hafa unglingar ekki þörf
fy rir að vera utan veggj a hei m-
ilisins? Vissulega. Þeir þurfa
að hafa tækifæri til að um-
gangast jafningja sína, sýna
sig og sjá aðra. Það er hins
vegar ekkert sem segir, að þeir
þurfi að svala þessari félags-
legu þörf fram eftir nóttu urn
helgar, eða að það þurfi að
gerast á skipulagslausu rölti
um bæjarfélagið.
Ef unglingar vilja hittast í
heimahúsum er mikilvægt að
aðstæður séu tryggar, t.d. að
ísfólkið á ísafirði skrifar
Allir þurfa
klapp á bakið
Neikvæðar raddir heyrast
víða og þá sérstaklega hér
vestra. Ekki aðeins í sambandi
við atvinnuástandið eða fólks-
flóttann, heldur spannar þessi
neikvæðni allt - menningar-
atburði, félagslíf og íþróttir.
Þelta verður að stöðva. Ef við
viljunt reyna að bæta ástandið
hér, þá verðum við að byrja á
okkur sjálfunt.
Þessi grein er skrifuð vegna
þess að fólk hér í bæ hefur
verið of fljótt að dæma og
verið neikvætt í garð KFI. I
vetur hefur strákunum í meist-
araflokki ekki gengið eins vel
og við viljum, en gefur það
einhvern rétt til að rakka þá
niður? Þetta eru strákar sent
leggja ntikið á sig, flestir vinna
fulla vinnu og eru jafnframt
að þjálfa og æfa. Einnig eru
sumir þeirra nteð fjölskyldu
sem þeir þurfa líka að sinna.
Það koma tímar hjá öllurn,
þegar ekki er allt eins og allra
best verður á kosið. Þá, og
sérstaklega þá, þurfum við
einhvern góðan bakhjarl sem
stendur með okkur, hjálpar
okkur og stappar í okkur stál-
inu. Þetta er einmitt það sem
KFI þarf núna og það er verk-
efni okkar allra.
Við höfurn hal't hér íþrótta-
félög sem hafa átt og eiga
sum hver ennþá góða íþrótta-
ntenn, en þegar illa árar hjá
þeim er algengt að fólk labbi í
burtu. íþróttafélögin hér á
Vestfjörðum eiga fullt af ungu
og efnilegu fólki og við, al-
menningur, eigum að styðja
við bakið á því. Þetta unga
fólk er okkar framtíð og þá
erum við alls ekki bara að tala
um körfuboltann, heldur einn-
ig sundið, fótboltann, hand-
boltann, skíðin og yfirleitt allt
það jákvæða sent ungir og
efnilegir krakkar eru að fást
við. Hættum að brjóta niður
og byrjunt á því að byggja
enn frekar upp íþróttastarf hér
í bæ.
Við segjum Áfrant KFI! en
viljum einnig nota tækifærið
og óska öllu íþróttafólki gæfu
og gengis á nýrri öld.
- ísfólkið.
Auglýsingar
og áskrift
Sími
456 4560
Einar Gylfi Jónsson.
einhver fullorðinn sé innan
seilingar og geti gripið inn í
ef þurfa þykir. Sent sagt: Ver-
um tilbúin að koma til móts
við óskir unglinganna okkar
um að vera í hópi jafnaldra,
en tryggjum jafnframt að við
vitum hvar þeir eru og að
ábyrgur fullorðinn aðili sé
þeim til halds og trausts.
Við þurfum að taka höndunt
saman um að útivistir ungl-
inga séu innan skynsamlegs
rantma. Þeir foreldrar sem
kjósa að gefa eftir og leyfa
unglingnum sínum langarúti-
vistir, verða að hafa það hug-
fast, að með því eru þeir að
gera öðrum foreldrunt erfitt
fyrir. Það er nefnilega stað-
reynd, að foreldrar sem láta
langar útivistir viðgangast,
réttlæta það gjarnan með að
þau geti ekki ein staðið á móti
öllunt hinum foreldrunum
sem leyfa langar útivistir.
Nú stendur Vá-Vest-hópur-
inn að sérstöku útivistarátaki
í samstarfi við fyrirtæki á
norðanverðunt Vestfjörðum.
Þetta er m.a. gert með því að
senda segulmottur með úti-
vistarreglum til allra barna-
fjölskyldna á svæðinu. Von-
andi rnunu þessar mottur
prýða alla ísskápa um norðan-
verða Vestfirði og stuðla að
því að vestfirskir unglingar
„haldi sig á mottunni" í úti-
vistum.
Höfundur er sálfrœðingur og
deildarstjóri forvamadeildar
SÁÁ.
ÍSAFJARÐARBÆR
AUGLÝSING
■■■■ Með samþykki bæjarstjórnar ísa-
fjarðarbæjar þann 6. janúar sl. neytti
Isafjarðarbær forkaupsréttar að Fund-
vís IS 881, skipaskrárnúmer 2304 á
grundvelli 11. greinar laga nr. 38/
1990 um stjórn fiskveiða.
Samkvæmt 4. málsgrein 11. greinar
laga nr. 38/1990 gefur ísafjarðarbær
útgerðaraðilum, semheimilisfesti eiga
í sveitarfélaginu, kost á að gera tilboð
í skipið.
Tilboðsgögn fást afhent á skrifstofu
ísafjarðarbæjar í Stjórnsýsluhúsinu,
Hafnarstræti 1, Isafirði. Tilboðum skal
skila á sama stað eigi síðar en mánu-
daginn 24. janúar nk. kl. 12:00 á há-
degi.
Bœjarstjórinn í Isafjarðarbœ.
HUNDAEIGENDUR í ÍSAFJARÐARBÆ
Dagana 20. og 21. janúar nk. verður
héraðsdýralæknir með hina árlegu
hundahreinsun. Eigendur mæti með
hunda sína á stofu héraðsdýralæknis
að Urðarvegi 16, Isafirði á milli kl.
17:00 og 22:00.
Gjaldfyrirhundahreinsunerinnifalið
í hundaleyfisgjaldi. Þeir sem eiga
ógreidd hundaleyfisgjöld fyrir árið
1999 eða eldri, eru vinsamlegast beðn-
ir að gera skil nú þegar.
Þeir sem hugsanlega eru með óskráða
hunda, vinsamlegahafið samband við
Ihundaeftirlitsmann Isafjarðarbæjarnú
þegar.
Hundaeftirlitsmaðurísafjarðarbœjar.
Að sönnu standa
Vestfirðingar frammi
fyrir stöðugri byggða-
röskun. Flótti fólks af
Vestfjörðum ógnar
búsetu hér. Velferð
íslendinga síðustu tvo
áratugi líðandi aldar,
einkum þann tíunda, er
bersýnilega svo mikil, að
ungt fólk að þrítugsaldri
hefur enga aðra sýn á
lífið en peninga. Efna-
hagssjónarhornið ræður
ríkjum. Aðspurt um
æskilegar framtíðar-
horfur svarar ungt fólk æ
oftar, að það ætli að
verða ríkt. Hugsjónir
sýnast vera á hverfanda
hveli. Þó er skylt að hafa
í huga að eldri kynslóðir
hafa gjarnan haft aðra
sýn á lífið en þær yngri.
Samt heldur lífið áfram
og leiðir af sér margt
gott. Sú er að minnsta
kosti raunin sé litið yfir
liðna tíð.
Ungt fólk nú nýtur
betri lífsskilyrða, mennt-
unar, heilbrigðisþjónustu
og tækifæra til allra
hluta en nokkru sinni
fyrr á Islandi. Þeir sem
nýta sér þessi dýrmætu
tækifæri eiga kost á því
að ná langt. Sem fyrr er
fyllsta ástæða til að ætla,
að ástundun og iðjusemi
greiði ungu fólki veg að
markinu. Ella má búast
við því, að tækifærin
glutrist niður. Mörg
dæmi eru þess að ung-
menni leiðist á villigötur
og sökkvi sér í fen eitur-
lyfja og ólifnaðar. Þaðan
er stutt í glæpi, ofbeldi
og önnur alvarleg afbrot.
Fjölmiðlar eru fullir
frásagna slíkra hörm-
unga, sem sprottnar eru
af mannlegum hvötum
þegar þær lúta lægst.
í asa nútímans virðist
því miður gleymast, að
líf Islendinga er ekki
bundið við það eitt að
kaupa og selja hlutabréf,
án tillits til velferðar
íbúanna. Einstakir hópar
verða útundan, öryrkjar,
sem sjá sig knúna til að
standa í málaferlum við
ríkið svo þeir megi ná
„rétti“ sínum, og at-
vinnulausir og sjúkir,
ásamt öðrum, sem telja
sig bera skarðan hlut frá
borði. Fyrir hundrað
árum, jafnvel fimmtíu
árum hefðu kynslóðirnar,
sem skiluðu Islandi til
þeirrar stórkostlegu
velmegunar, er nú ríkir,
hneykslast á ungu fólki
án hugsjóna. En hver
maður er barn síns tíma.
Sumt af því sem nú er
talið réttur manns hefði
verið álitið frekja. Sumir
sent nú leita réttar síns
hefðu verið taldir til
sveitarómaga. Svo mikil
er framförin.
Stækkun Reykjavíkur
og nágrennis hefur orðið
til þess að tengslin við
landsbyggðina hafa
trosnað og slitnað. Líf
,,úti á landi“ er ekki
verðugur kostur. „Þeir
geta átt sig.“ Enn er þó
ekki kvóti á búsetu og
fjölbreytni mannlífs
nauðsynleg.
• •
Ogurstund
Kvótakerfið hentar vel
markaði peninganna.
Reyndar hentar það að
mati margra vel sem
stjórntæki ftskveiða. A
fundi í Stjórnsýslu-
Skoðanir
Stakkur skrifar
húsinu, á sunndaginn
var, töluðu rnargir og
lýstu áhyggjum sínum.
Oft hafa slíkir fundir
Vestfirðinga lfkst meir
skemmtunum en um-
ræðum. Minna var hlegið
en oft áður. Kjarninn í
umræðunni var að mega
ekki veiða. Kvótinn er
horfinn. Setning laga um
kvóta er verk manna eins
og sala kvóta frá Vest-
fjörðum. Ekki hefur
verið athugað nægilega
hvers vegna kvóti hefur
verið seldur frá í svo
stórum stfl. Því verður
ekki breytt.
Nú er svo komið, að
barist er upp á líf og
dauða. Verði ekki snúið
af braut fólksfækkunar
mun byggð á Vestfjörð-
urn hnigna enn. Kannski
þykir einhverjum
hagfræðingum það
fýsilegur kostur. Enn trúa
margir því, að það sé
ókostur. Alvaran hvíldi
yfir fundinum. Ljóst er
að grípa verður til
aðgerða. Ibúar á Vest-
fjörðum eiga rétt, vilja
búa hér og geta vart
hugsað sér búsetu í
stórborginni með þeim
ógurlegu vandamálum er
fylgja mannlífi þar, þótt
sem betur fer snerti þau
aðeins minnihluta fólks.
Fer réttur minnihluta
eftir búsetu? Hver verða
viðbrögð á þessari
ögurstundu? Tækifæri til
nýsköpunar munu ekki
leysa atvinnumál án þess
að sú atvinnugrein sem
fyrir er fái þrifist. Nú er
beðið viðbragða. Sveit-
arstjórnir duga ekki
einar. Meira þarf til. Nú
er þörf sérfræðinga
heima og heiman til að
skoða, meta og ftnna
lausnir.
- Stakkur.
MIÐVIKUDAGUR 19. JANÚAR 2000
11