Vinnan - 01.12.1951, Side 17

Samuel Gompers,
stofnandi og fyrsti
forseti A. F. L.
þeirra, lífi og afkomu fólksins, aðbúnaði á vinnu-
stöðum, menntunar- og menningarskilyrðum,
húsakosti og ótal fleira, er gaf okkur réttar mynd-
ir af lífskjörum þeim, er hinn almenni maður býr
við í Bandaríkjunum.
Þá heimsóttum við skrifstofur verkalýðssam-
bandanna A. F. L. og C. I. O., og stofnanir þeirra.
M. a. komum við í hina miklu útvarpsstöð A. F. L.,
og flutti Finnur Jónsson þar útvarpsfyrirlestur.
Svo að segja daglega hlýddum við á fyrirlestra
í Roosevelt College, er ýmsir menntamenn og
verkalýðsleiðtogar fluttu um félagsmálefni, lífs-
afkomu, vinnuskilyrði og launakjör í Bandaríkj-
unum.
Fjölda merkra stofnana og safna skoðuðum
við þar í borg. Má þar til nefna hin miklu slátur-
hús Swifts, sem fræg eru hér á landi úr bók Uptons
Sinclair — Á refilstigum — stærstu kauphöll
veraldarinnar — The Board of Trade — hið merka
vísinda- og iðnaðarsafn — Museum of Science
and Industry — hið stórmerka náttúrugripasafn
Chicagoborgar — Chicago Natural History
Museum — safn úr sögu Chicagobargar — Chicago
Historical Society — og alþýðubókasafnið —
Chicago Public Library, svo að eitthvað sé nefnt.
Þjóðhátíðardaginn 17. júní vorum við á útisam-
komu Islendinga í Chicago og var þar margt manna
saman komið. Síðar um daginn vorum við heima
hjá Árna Helgasyni, ræðismanni íslands í Chicago,
og nutum þar ánægjulegra stunda.
Að lokinni dvöl okkar í Chicago heimsóttum
við þessar borgir:
Knoxville. Skoðuðum við þar hin miklu raf-
orkuver í Tennessee Valley, sem eru þau stærstu
í heimi sinnar tegundar.
Einnig skoðuðum við kjarnorkusafn Bandaríkj-
anna í Oak Ridge, heimsóttum verkalýðsfélög og
kynntum okkur starfsemi þeirra. T. d. sátum við
fund í verkalýðsfélagi í Maryville, en félag þetta
var eitt þeirra mörgu, er vinur okkar Dean Clowes
hafði stofnað, og höfðum við mikla ánægju af að
sitja fund þennan, sem fram fór með ágætum, en
var þó um margt á aðra lund, en við eigum að
venjast. Enn fremur kynntum við okkur búrekst-
ur og búskaparhætti bændanna, er þarna yrkja
hina frjósömu mold Tennessee-dalsins.
Hér varð heitast á okkur eða 95 stig á Farenheit
í skugganum.
Port Huron, landamæraborgin við Fljótið bláa.
Þar dvöldumst við fjóra daga og kynntum okkur
einkum sumarskóla C. I. O., fyrir forustumenn
verkalýðsfélaganna, sem starfaði við mikla aðsókn
um þessar mundir. En þarna voru nú um 300
verkalýðsleiðtogar. Kynntumst við þarna mörgu
af fólki þessu, sem komið var víðs vegar að, og
fengum upplýsingar um störf þess og kjör.
Kenosha, lítil vinaleg borg. Aðalatvinna íbú-
anna er í Nash-bílaverksmiðjunum og Simmons
verksmiðjunum, er framleiða einkum húsbúnað
fyrir sjúkrahús.
Við fengum tækifæri til að kynnast starfrækslu
þessarar verksmiðju, og tók okkur fimm klukku-
stundir að fara í gegnum hana og fylgjast með
starfseminni allt frá því, að brotajárnið, sem not-
að var til framleiðslunnar, fór í bræðsluofnana,
og til þess er framleiðslan, sem einkum eru sjúkra-
rúm, var tilbúin til afgreiðslu.
Þá skoðuðum við þarna öfluga prentsmiðju, er
verkalýðsfélögin eiga, og kynntum okkur blaða-
útgáfu þeirra, sem þarna er í stórum stíl.
A. F. L. og C. I. O. hafa þarp'a sameigjinlega
skrifstofu og blaðaútgáfu.
Einnig heimsóttum við verkamannafjölskyldur
á heimili þeirra, kynntum okkur kjör þeirra og
afkomu. Þá heimsóttum við einnig bændur í ná-
grenni borgarinnar og kynntum okkur búskapar-
háttu þeirra og lífskjör.
Madison, háskólaborgin fagra við vötnin fjögur.
Dvöldumst við þar í fimm daga við sumarskóla
verkamanna, sem rekinn er af háskólanum.
Verkalýðsleiðtogarnir, sem þarna voru saman
komnir, konur og karlar, voru bæði af hinum
hvíta og svarta kynstofni, sömuleiðis prófessor-
VINNAN 7