Hinsegin dagar í Reykjavík - ágú. 2016, Blaðsíða 17

Hinsegin dagar í Reykjavík - ágú. 2016, Blaðsíða 17
heildsölu og það fannst okkur sniðugt. Á fundinum var sambýliskona mín, Stella Hauksdóttir, kosin talskona félagsins og tók sæti í húsráði Kvennahússins fyrir hönd félagsins. Á stofnfundinum veltum við fyrir okkur hvort við ættum að hafa félagaskrá en það þótti ekki æskilegt því margar voru ekki komnar svo langt í að opinbera kynhneigð sína að þær vildu vera á slíkri skrá þótt þær tækju þátt í því sem við vorum að gera. Ári seinna voru 20 komnar á félagaskrá og fengu fréttabréf sem ég sá um útgáfu á. Kjarninn í félaginu var konur sem þekktust vel og svo buðu þær öðrum sem þær þekktu. Við auglýstum viðburði okkar líka í Þjóðviljanum. Þetta var svona hringur sem stækkaði og stækkaði. Svo var auðvitað símaráðgjöf í Samtökunum sem hópur sjálfboðaliða sinnti og var ég í þeim hópi um tíma. Stundum hittum við konur á kaffihúsi sem höfðu hringt í ráðgjafasímann og langaði að ræða málin betur. Sumar þeirra stigu skrefið áfram; aðrar sáum við aldrei aftur. Baráttan og sýnileikinn Ég byrjaði með Stellu þegar ég kom út árið 1984. Sonur minn var þá sex ára og sonur hennar tólf ára. Þau fluttu til okkar frá Vestmannaeyjum og á heimili okkar varð fljótlega mikill gestagangur. Mörgum fannst spennandi að fá að koma inn á heimili þar sem tvær konur bjuggu saman með börn og voru eins og venjuleg fjölskylda. Við vorum staðfesting á því að þetta væri hægt og það gaf mörgum von. Við bjuggum á Lindargötunni, í næsta nágrenni við hús Samtakanna ’78, svo það var stutt að fara. Skólafélagar strákanna lærðu líka að það væri hægt að eiga tvær mömmur enda vorum við ekkert að fela og krakkarnir voru velkomnir á heimilið. Sonur minn sagði einhvern tíma í blaðaviðtali að heimilið hefði verið eins og félagsmiðstöð. Hann ólst upp við að hitta nýtt fólk og fannst það bara skemmtilegt. Stundum voru líka útlendir gestir því þegar Kvennahúsið var við lýði leituðu erlendar lesbíur þangað til að komast í kynni við lesbíur á Íslandi. Ég man eftir nokkrum sem komu til okkar og fengu jafnvel að gista. Við Stella fórum í viðtal í Mannlífi árið 1987 ásamt fleiri lesbíum og það vakti mikla athygli. Þetta var í fyrsta skipti sem lesbíur voru framan á tímariti og blaðið seldist vel. Reyndar hafði birst viðtal við Láru Marteinsdóttur og Lilju Steingrímsdóttur í Helgarpóstinum árið 1983 og það var fyrsta opinbera viðtalið við lesbíur á Íslandi. Greinin í Mannlífi var virkilega vel unnin; þar var kafli um sögu lesbía ásamt viðtölunum. Ég heyrði konur segja eftir það hvað það hefði verið mikilvægt fyrir þær að lesa þetta blað og sjá að það væru í alvöru til lesbíur og að það væri mögulegt að lifa opnu lífi. Voru dæmi um að konur væru reknar út af heimilum sínum þegar þær komu út? Ég veit það nú ekki en þetta var löng og ströng barátta og mörgum fannst erfitt að segja foreldrum sínum frá eða koma út á vinnustað sínum. Fólk gat átt á hættu að vera rekið úr vinnu eða sagt upp húsnæði fyrir það eitt að opinbera kynhneigð sína. Sem dæmi um tíðarandann má líka nefna að orðin hommi og lesbía máttu ekki heyrast í Ríkisútvarpinu og málfarsráðunautar reyndu að búa til orð sem sæmdi þeirri virðulegu stofnun. Mig minnir að það hafi verið orðið kynhverfur og að orðið kynvís hafi verið notað um gagnkynhneigð. Stundum rekst ég á þessi orð enn í gömlum þýðingum í sjónvarpi. Pólitísk áhrif Tilvera Íslensk-lesbíska var bundin herberginu í Kvennahúsinu. Þegar íslenskar konur ákváðu að kaupa húsin á Vesturgötu 3, sem þær skírðu Hlaðvarpann, lokaði Kvennahúsið á Hótel Vík og starfsemi kvennahreyfingarinnar fluttist í Hlaðvarpann. Kvennalistinn flutti reyndar á Laugaveg 17 ásamt tímaritinu GREININ Í MANNLÍFI VAR VIRKILEGA VEL UNNIN; ÞAR VAR KAFLI UM SÖGU LESBÍA ÁSAMT VIÐTÖLUNUM. ÉG HEYRÐI KONUR SEGJA EFTIR ÞAÐ HVAÐ ÞAÐ HEFÐI VERIÐ MIKILVÆGT FYRIR ÞÆR AÐ LESA ÞETTA BLAÐ OG SJÁ AÐ ÞAÐ VÆRU Í ALVÖRU TIL LESBÍUR OG AÐ ÞAÐ VÆRI MÖGULEGT AÐ LIFA OPNU LÍFI. Veru og við Stella vorum virkar þar. Sama ár og Íslensk-lesbíska var stofnað lagði Kristín Kvaran, þingkona Bandalags jafnaðarmanna, ásamt fleirum fram þingsályktunartillögu um afnám misréttis gagnvart samkynhneigðu fólki. Sú tillaga dagaði uppi í félagsmálanefnd en í desember 1991 lagði Ingibjörg Sólrún Gísladóttir ásamt fleiri þingmönnum fram þingsályktunartillögu um skipun nefndar til að kanna stöðu samkynhneigðs fólks. Samþykkt þeirrar tillögu 19. maí 1992 olli straumhvörfum í réttindabaráttunni en þar lýsti Alþingi yfir vilja sínum til að tryggja að misrétti gagnvart samkynhneigðum ætti sér ekki stað hér á landi. Árið 1988 fór stór hópur íslenskra kvenna á norrænu kvennaráðstefnuna Nordisk Forum í Ósló og þar á meðal voru nokkrar úr okkar hópi. Þá nýttum við meðal annars tækifærið og hlýddum á danska konu segja frá starfi sínu við að hjálpa lesbíum að verða barnshafandi. Fjöldi barna hafði orðið til með hennar aðstoð en hún notaði gjarnan kampavínsglas til að flytja sæði á milli. Þetta var alveg nýtt fyrir okkur og við létum okkur dreyma um að íslenskar lesbíur gætu eignast börn í framtíðinni, eins og raunin hefur orðið. Hvað varð um félagið þegar það hafði engan samastað? Það lagðist bara niður en kjarninn hélt áfram að starfa innan Samtakanna. Árið 1989 varð Lana Kolbrún Eddudóttir formaður, fyrst kvenna, og síðan tóku fleiri konur við, Guðrún Gísladóttir og Margrét Pála Ólafsdóttir. Málefni kvenna urðu þar með sýnilegri en samt þótti ástæða til þess nokkrum árum seinna að stofna sérstakan kvennahóp, KMK (Konur með konum), sem hélt uppi svipuðu félagsstarfi og Íslensk-lesbíska gerði áður. Trúarhópurinn Árið 1991 fór ég að kynna mér kvennaguðfræði, sem er femínísk guðfræði á forsendum kvenna, og ég var ein af stofnendum Kvennakirkjunnar árið 1993. Sú reynsla hvatti mig til að vinna í trúnni á forsendum samkynhneigðar sem er í raun sama hugsunin og í kvennaguðfræði, það er að finna að Guð elskar okkur eins og hún skapaði okkur. Við megum vera eins og við erum og eigum ekki að láta mótaðar hugmyndir um kyn eða kynhneigð kúga okkur. Af sama meiði er frelsunarguðfræði svartra og annarra minnihlutahópa. Árið 1993 var Haukur F. Hannesson, sem hafði búið í Svíþjóð, búsettur hér á landi og hann hóaði saman áhugasömu fólki sem stofnaði Trúarhóp Samtakanna ’78. Við héldum helgistundir í húsnæði Samtakanna eða í kirkjum og 17
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Hinsegin dagar í Reykjavík

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hinsegin dagar í Reykjavík
https://timarit.is/publication/1512

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.