Morgunblaðið - 18.12.2021, Qupperneq 26

26 FRÉTTIR
Erlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 18. DESEMBER 2021
Kenningar um norræna menn sem
fyrstu ábúendur Færeyja á 9. öld riða
til falls eftir að rannsakendur á veg-
um Columbia-háskólans í New York,
með dr. William D’Andrea og dr.
Lorelei Curtin í broddi fylkingar,
birtu niðurstöður rannsókna sinna á
jarðvegssýnum frá Austurey í grein í
tímaritinu Communications Earth &
Environment í fyrradag.
Eftir því sem þau D’Andrea og
Curtin komast næst finnast mann-
vistarleifar frá árinu 500 eða þar um
bil í sýnunum, sem þau fjalla um, þótt
þar sé reyndar um erfðaefni úr
sauðfé að ræða, eldfornar leifar af úr-
gangi dýranna, en útilokað er vitan-
lega að sauðfé hafi ratað til Færeyja
hjálparlaust og kveður Curtin upp-
götvunina „nagla í líkkistu“ kenninga
um að Færeyjar hafi fyrst verið
numdar á 9. öld.
Eyja hinna blessuðu
„Við vitum enn sem komið er ekki
hvaða fólk þarna var á ferð eða hvers
vegna það kaus að fara til Færeyja.
Margs konar upplýsingar hníga þó í
þá átt að þarna hafi verið á ferð fólk
frá Bretlandseyjum,“ segir D’Andrea
í samtali við breska ríkisútvarpið
BBC. Upplýsingarnar, sem hann
nefnir, eru meðal annars keltnesk ör-
nefni auk sagna af írska dýrlingnum
Brendan sæfara, Bréanainn de Clon-
fert á frumtungu Íra, sem á að hafa
komið við í Færeyjum á 6. öld og gef-
ið einhverri þeirra nafnið Eyja hinna
blessuðu, sem talið hefur verið benda
til þess, að Brendan hafi hitt þar fyrir
munka eða annað trúfólk.
Þá er saga landa hans, munksins
Dicuilusar, einnig þekkt, en eftir
hann liggur landfræðiritið De mens-
ura orbis terrae frá fyrri hluta 9. ald-
ar, þar sem segir að Færeyjar hafi
verið í ábúð í 100 ár hið minnsta.
Séu niðurstöður D’Andrea og
Curtin áreiðanlegar má þó gera því
skóna að fólk hafi verið í Færeyjum
mun fyrr en hingað til hefur verið tal-
ið, hvort sem þar voru á ferð írskir
munkar eða aðrir sæfarar.
Fólk í Færeyj-
um árið 500?
- Erfðaefni sauðfjár ný vísbending
Morgunblaðið/Ómar
Færeyjar Tinganes í Þórshöfn.
Voru eyjarnar numdar árið 500?
Atli Steinn Guðmundsson
atlisteinn@mbl.is
Margt bendir til þess að þróun nýsmita í Sví-
þjóð vegna Ómíkron-afbrigðis kórónuveirunn-
ar nálgist ástandið í Danmörku á næstu vikum.
Þetta segir Magnus Gisslén, prófessor í smit-
sjúkdómafræðum við Háskólann í Gautaborg
og yfirlæknir smitsjúkdómadeildar Sahl-
grenska-háskólasjúkrahússins, við sænska
ríkisútvarpið SVT.
Nýsmit í Svíþjóð eru enn töluvert færri en
hjá nágrannaþjóðinni Dönum, voru 4.022 á
miðvikudaginn með 2.957 smit sem sjö daga
meðaltal samanborið við 9.999 sama dag í Dan-
mörku með sjö daga meðaltalið 7.583, en smit-
um fjölgaði í Danmörku verulega milli daga og
urðu þau 11.194 í fyrradag.
Dreifir sér á ógnarhraða
Spáir Gisslén því, að Svíar muni sjá „veru-
lega fjölgun smita“ á næstunni, Ómíkron-af-
brigðið dreifi sér á ógnarhraða í samfélaginu
og þær hertu sóttvarnareglur, sem sænsk
stjórnvöld boðuðu fyrr í mánuðinum, hafi ein-
faldlega ekki mikið að segja.
„Smitdreifingin eykst hröðum skrefum með
nýja afbrigðinu og hluti þeirra, sem smitast,
kemur til með að þurfa að leggjast inn á
sjúkrahús,“ segir prófessorinn.
Úrslitatilraun til að hemja faraldurinn
Bendir hann einnig á stöðuna í nágranna-
löndunum Danmörku og Noregi, en stjórnvöld
hvorra tveggju hafa nú brugðið á það ráð að
loka stórum hlutum samfélagsins einu sinni
enn í úrslitatilraun til að hemja faraldur er
brátt hefur geisað í tvö ár.
SVT sagði enn fremur frá því í gær, að grein-
ing á frárennslisvatni, sem Konunglegi
tækniháskólinn, KTH, og Landbúnaðarháskóli
Svíþjóðar, SLU, hefði staðið fyrir í tólf sænsk-
um sveitarfélögum, sýndi að magn veiru í frá-
rennslisvatninu hefði aukist síðan um miðjan
nóvember. Í síðustu viku var aukningin mest í
Stokkhólmi og Malmö, en sjónarmun minni í
þessari viku þótt kúrfan fyrir alla mælingar-
staði sé að meðaltali á uppleið.
Boðar svipaða þróun og í Danmörku
- Magnus Gisslén, prófessor og yfirlæknir í Svíþjóð, telur sænskar sóttvarnareglur stoða lítt
Pílagrímar á Kúbu votta dýrlingnum Lazarusi, eða Babalu
Aye eins og hann heitir samkvæmt þeirra trúarbókstaf, virð-
ingu sína við El Rincon-kirkjuna í einu úthverfa Havana í
fyrradag, en athöfnin er árlegur viðburður um miðjan desem-
ber og sækja hana jafnan tugir þúsunda. Átrúendur koma þá
til kirkjunnar með hestvögnum frá bænum Santiago de las
Vegas og uppfylla loforð, sem þeir hafa gefið dýrlingnum.
Þessi hefur kannski lofað að hætta í vindlunum en orðið hált á
því svellinu.
AFP
Flykkjast til El Rincon-kirkjunnar á Kúbu
- heimili, hönnun, tíska
og samkvæmislífið
Lífstílsvefurinn okkar
- fylgt landsmönnum í 10 ár
SMARTLAND
MÖRTUMARÍU
Vertu með
á nótunum