Morgunblaðið - 18.12.2021, Page 35

MINNINGAR 35
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 18. DESEMBER 2021
✝
Sveinn Þór-
arinsson fædd-
ist í Krossdal 29.
september 1938.
Hést á Sjúkrahús-
inu á Húsavík 4.
desember 2021.
Hann var sonur
hjónanna Ingveld-
ar Guðnýjar Þór-
arinsdóttur frá
Kílakoti í sömu
sveit og Þórarins
Jóhannessonar, óðalsbónda í
Krossdal.
Sveinn var yngstur fimm al-
systkina; Jóhannes Hrafn,
fæddur 1928, dáinn 1994, Sig-
ríður, fædd 1929, dáin 1997,
Ingveldur Vilborg, fædd 1930,
dáin 1992, Þórarinn, fæddur
1932, dáinn 1988, og kjör-
systir Þórdís, fædd 1956.
Sveinn ólst upp við hefð-
bundin sveitastörf á mann-
mörgu heimili þar sem faðir
hans var einn af fyrstu land-
græðsluvörðum Íslands og
móðir hans sá um kostgang
starfsmanna og annarra í
tengslum við það. Sveinn naut
hefðbundinnar heima- og far-
kennslu þess tíma og snemma
beygðist krókurinn til veiði-
mennsku og útiveru. Strax á
fermingarárinu veiddi hann
minningar úr Landgræðslunni
undir handleiðslu Sveins.
Krossdalsheimilið var alltaf
fullt af áhugafólki og starfs-
mönnum Landgræðslunnar á
sumrin, bæði í tengslum við
girðingavinnu, áburðarflug,
melskurð og sáningar og hafði
Helga atvinnu af matseld og
gistisölu á vegum stofnunar-
innar.
Börn Sveins og Helgu eru:
1) Ólöf matráður, búsett í Sví-
þjóð, f. 24.10. 1962, gift Matt-
híasi Guðmundssyni rafvirkja.
Börn: Sveinn Björnsson, lát-
inn, Guðný Jónsdóttir, Sal-
björg og Björgvin. 2) Ingveld-
ur Guðný, grunnskólakennari
í Fljótshlíð, f. 7.9. 1965, gift
Þorsteini Guðjónssyni bónda.
Börn: Guðjón, Helgi, Sveinn
Víkingur, Þórný, Guðný Ósk,
Jade Jóhanna og Ísabella Ósk.
3) Þórarinn búfræðingur, bú-
settur í Krossdal, f. 8.8. 1969,
kvæntur Regina Bailing
Sveinsson. Börn: Úlfur Sarap-
hat og Sveinn Saraphat.
Sveinn var mikill fjölskyldu-
maður og átti einkar gott með
að umgangast alla aldurshópa,
hann var frændrækinn og var
alltaf margt um manninn á
sumrin í Krossdal þegar ætt-
ingjar og vinir komu saman.
Útför Sveins fer fram frá
Garðskirkju í Kelduhverfi í
dag, 18. desember 2021,
klukkan 14. Streymt er frá at-
höfninni á facebook-síðu kirkj-
unnar.
https://www.mbl.is/andlat
rjúpur og þá svo
mikið að hann gat
keypt sér sófasett
fyrir andvirðið.
Sveinn var sér-
lega fengsæll og
heppinn veiðimað-
ur.
Hinn 4. júlí
1964 kvæntist
Sveinn Helgu
Kristjönu Ólafs-
dóttur frá Húsa-
vík, f. 9. desember 1944, d. 9.
janúar 2017. Helga var dóttir
hjónanna Ásgerðar Júl-
íusdóttur og Ólafs Jóns Að-
alsteinssonar hafnarvarðar á
Húsavík. Sveinn og Helga
hófu búskap í Krossdal ásamt
foreldrum Sveins og byggðu
sitt hús í Krossdal ári síðar.
Krossdalur er mikil hlunn-
indajörð með silungsá og
miklu fuglalífi og reyndist
veiðimennskan því vel við að
draga björg í bú. Þau Helga
bjuggu alla sína tíð í Krossdal
með sauðfé og Sveinn tók síð-
an við Landgræðsluvarð-
arstarfinu af föður sínum og
var hans aðalatvinna alla tíð.
Hann naut sín vel í girðing-
arvinnu og uppgræðslu með
vinnuflokk og er óhætt að
segja að margir eigi góðar
Sveinn í Krossdal er geng-
inn og við kveðjum einstakan
vin, samstarfsmann og félaga,
en bjartar minningar um ynd-
islegan mann munu lifa áfram í
huga okkar Oddnýjar. Margs
er að minnast þegar litið er yf-
ir farinn veg, sextíu ára sam-
skipta við þau sómahjón Svein
og Helgu. Þau hjónin voru ein-
staklega gestrisin og höfðingj-
ar heim að sækja. Ég minnist
þeirra samverustunda og sam-
starfs með virðingu og gleði.
Sveinn var gæddur miklum
mannkostum, góðum gáfum,
velviljaður og vinfastur, hug-
sjónamaður og sannur Íslend-
ingur. Hann kom til dyranna
nákvæmlega eins og hann var
klæddur og tjáði skoðanir sín-
ar umbúðalaust. Hann hafði
ríka réttlætiskennd og var
samur við háa sem lága og frá
honum stafaði innri hlýja.
Kjarkur og orka geislaði af
honum. Líf og störf Sveins
tengdust landgræðslu með af-
gerandi hætti. Leiðir okkar
lágu fyrst saman sumarið 1959
er ég dvaldi í Krossdal sem
vikapiltur við mælingar sand-
græðslugirðinga. Hann var þá
löngu byrjaður að vinna við
sandgræðsluna með föður sín-
um. Mér hefur verið sagt að
nafni minn hafi verið afar
bráðger og einhverjum árum
áður þegar Sandgræðslan átti
gamlan Chevrolet-hertrukk, er
var notaður við verkefnin á
söndunum, þá hafi sveitungar
vitað hver var á ferðinni þegar
þeir mættu trukknum og eng-
inn sást við stýrið þótt nafni
stæði þar og stýrði honum eins
og herforingi.
Það hefur löngum verið
gæfa Landgræðslunnar að
hafa í þjónustu sinni ósérhlífna
starfsmenn. Þar hefur verið að
verki sú framvarðasveit sem
ótrauð axlaði erfiði og baráttu
við óblíð náttúruöfl og lagði
grunn að betra og fegurra Ís-
landi. Í þessum hópi var
Sveinn meðal hinna fremstu.
Það var mikið lán fyrir land-
græðslustarfið í Þingeyjar-
sýslum þegar Sveinn var ráð-
inn landgræðsluvörður árið
1970. Þar sem áður voru stór
sandsvæði og sandbyljir tíðir
eru nú víða gróskumikil og
glæsilegustu landgræðslusvæði
landsins. Vinnuafköst hans við
að reisa girðingar voru með
ólíkindum og störf hans ein-
kenndust af framsýni og vinnu-
gleði. Hann var sannur land-
græðslumaður.
Sveinn missti Helgu konu
sína árið 2017, en hún lést
langt um aldur fram. Nafni átti
við erfið veikindi að stríða að
undanförnu og börnin hans
Ólöf, Ingveldur og Þórarinn
sinntu honum og hjúkruðu af
fórnfýsi og alúð. Einhverju
sinni, þegar hann var orðinn
langt leiddur, heyrði Ólöf hann
segja stundarhátt: „Ha, máttu
ekki vera að því að taka á móti
mér Helga mín?“ Það bráði
síðan af kappanum í nokkra
daga, áður en hann kvaddi.
Að leiðarlokum er mér efst í
huga þakklæti fyrir áralanga
vináttu og heilladrjúgt sam-
starf og samskipti sem aldrei
bar skugga á. Sveinn var einn
minnisstæðasti persónuleiki
sem ég hef kynnst. Mér var
heiður að fá að starfa með hon-
um og eiga við hann samskipti
um áratugaskeið. Öll voru þau
á einn veg, hann var traustur
félagi og vinur, hreinn og
beinn.
Börn, fjölskyldur, ættingjar
og vinir kveðja nú mikilhæfan
mann. Ég bið þeim Guðs bless-
unar og votta þeim mína
dýpstu samúð. Megi almættið,
sem leiðir okkur og alla þá er
hjarta þitt sló fyrir, leiða þig í
sólina kæri vinur.
Sveinn Runólfsson, fyrr-
verandi landgræðslustjóri.
Ég vil minnast Sveins föð-
urbróður míns í nokkrum orð-
um. Hann bjó alla tíð í Kross-
dal svo að ég kynntist honum
vel og frá fyrstu tíð í heim-
sóknum til afa og ömmu var
hann mikill uppáhaldsfrændi.
Eftir að afi, Þórarinn Jóhann-
esson, féll frá árið 1970, gerð-
ist Sveinn hægri hönd Guð-
nýjar ömmu og var mjög kært
með þeim mæðginum. Sveinn
var skapgóður og hláturmild-
ur. Hann hafði gaman af
skemmtilegum sögum og var
sjálfur frábær sögumaður og
sauð oft smitandi hláturinn
niðri í honum þegar hann sagði
frá. Okkur krökkunum þótti
gaman þegar hann stríddi okk-
ur því hann gerði það góðlát-
lega og væntumþykjan skein í
gegn. Það var beinlínis eftir-
sóknarvert að fá athygli frá
Sveini. Alltaf tóku Helga og
Sveinn vel á móti mér og fjöl-
skyldu minni og eftir að Helga
dó taldi Sveinn ekki eftir sér
að steikja handa okkur silung
sem bragðaðist alveg ljómandi
vel eins og hann hefði orðað
það. Blessuð sé minning elsku
frænda.
Guðný Þórarinsdóttir.
Frændi minn góður, Sveinn
föðurbróðir í Krossdal, er fall-
inn frá. Heiðursmaðurinn
Sveinn tókst á við krabba-
meinsdrauginn í nokkur ár og
lét í minni pokann í byrjun
desember. Hann var næst-
yngstur sex systkina, barna
Ingveldar Guðnýjar Þórarins-
dóttur og Þórarins Jóhannes-
sonar í Krossdal. Aðeins Þór-
dís lifir systkini sín.
Sveinn var landgræðsluvörð-
ur í Kelduhverfi stóran hluta
og bóndi í Krossdal alla starfs-
ævi sína. Þar bjó hann ásamt
eiginkonu sinni Helgu Ólafs-
dóttur og ólu þau þar upp
börnin sín þrjú Ólöfu, Ingveldi
Guðnýju og Þórarin. Þar steig
Sveinn sín fyrstu skref, ól
manninn og var ófáanlegur
þaðan undir lokin, þó ljóst
væri að mun meiri þjónustu
væri að fá í veikindunum á
Húsavík. Þangað fór hann ekki
fyrr en innan viku áður en
hann skildi við og talaði um
það daginn áður hvort ekki
væri kominn tími til að fara
aftur austur í Krossdal. Þar
leið honum best.
Sveinn var glaðlyndur mað-
ur, þó ekki skaplaus. Það gat
fokið í hann, en jafnan stóð það
ekki lengi yfir. Hann var flug-
greindur og hlýr dugnaðar-
forkur. Frændrækinn, mann-
blendinn, áhugasamur um
þjóðmál og stjórnmál. Sveinn
var einstakur frásagnarmaður
og hafði afar gott skopskyn.
Það var unun að hlusta á Svein
segja sögur hvort sem var af
ættingjum okkar eða veiðiæv-
intýrum. Segja sögur af hund-
um eða náttúruundrum í
Hverfinu. Frásagnir hans ein-
kenndust af ákveðnum and-
stæðum, þar kenndi jafnan
bæði úrdráttar og ýkna. Eins
og Keldhverfinga var háttur,
var bæði bætt í og dregið úr.
Stundum jafnvel bætt í með
því að draga úr. Ekki sagt
ósatt, þetta var bara hluti af
frásagnarlistinni. Frásagnirn-
ar voru lifandi, fullar af til-
finningum og innlifun, og
þannig sagt frá staðháttum að
á stundum var sem maður
væri staddur með honum í að-
stæðunum. Ætíð var stutt í
skopskynið, sem einkenndist
af hinu sama. Úrdrætti og ýkj-
um. Oft fólst það líka í að gera
grín að sjálfum sér eða sínum.
Sveinn hafði einstök tök á ís-
lenskri tungu og óvenju ríkan
orðaforða sem gerðu frásagn-
irnar enn áheyrilegri. Oft not-
aði hann orð sem maður heyrir
vart lengur. Hann talaði auð-
vitað norðlensku eins og hún
er fegurst. Upp koma minn-
ingar af mörgum frásögnum,
nú síðast er ég fyrir örfáum
árum lagði leið mína heim í
Krossdal til að sækja góð ráð
um hvernig best væri að veiða
Litlá, sem í Kelduhverfi nefn-
ist Stórá, enda hafði ég ekki
dýft færi í hana í mörg herr-
ans ár. Ekki stóð á góðum ráð-
um og skemmtilegum veiðisög-
um af Sveini, Þórarni föður
mínum, Þórarni afa og fleir-
um. Þannig fór hálfur veiði-
dagurinn, enda var miklu
skemmtilegra að hlusta á
Svein yfir kaffibollum en að
veiða.
Sveinn var veiðimaður af
guðs náð. Ekki skemmdi fyrir
að hann þekkti veiðislóðir
Hverfisins eins og lófa sinn.
Sveinn þurfti ekki annað en að
tölta niður að á í tíu mínútur á
yngri árum til að ná í silung í
soðið. Hann veiddi bæði fugl,
silung, fisk í sjó og jafnvel sel
í Jökulsá á Fjöllum. Þeir pabbi
stunduðu rjúpna- og gæsa-
veiðar af kappi og réru til
fiskjar í Öxarfirði á bátnum
Nóa sem þeir áttu hlut í. Þá
veiddu þeir bæði fisk og sjó-
fugl. Ég er ekki í nokkrum
vafa um að mikil samkeppni
var á milli þeirra bræðra er að
veiðimennskunni kom. Ég sé
fyrir mér að það hafi verið
drifkrafturinn, sem gerði þá
að þeim miklu veiðimönnum
sem þeir voru.
Eins og faðir hans á undan
honum, starfaði Sveinn við að
hemja víðáttumikla svarta
sanda sem einkenndu Keldu-
hverfi norðan hraunbrúnarinn-
ar áður fyrr. Nú eru þeir að
miklu leyti orðnir grónir. Að
stuðla að sjálfbærri náttúru
var ekki einungis starf Sveins.
Hann var náttúruunnandi,
náttúrubarn. Hann fylgdist vel
með náttúrunni, bæði flóru og
fánu. Og tók eftir öllum breyt-
ingum sem urðu og ræddi þær.
Þannig rifjast upp fyrir mér
þegar Sveinn sagði mér að vor
eitt hefði hann heyrt í fugli
sem hann áttaði sig ekki á
hver væri. Hann kannaðist við
hljóðið, en náði í fyrstu ekki að
tengja það við fuglategund.
Þangað til að hann áttaði sig á
að hann þekkti hljóðið frá því í
æsku sinni. Hljóðið í keldu-
svíni, fugli sem dó út í Hverf-
inu áratugum áður, en dúkkaði
nú upp að nýju, líklega flæk-
ingsfuglar frá Noregi.
Í dag fylgjum við Sveini til
grafar í Garðskirkju. Ferðirn-
ar í Kelduhverfi verða fátæk-
legri hér eftir.
Þórður Þórarinsson.
Sveinn
Þórarinsson
Hjörtur
Einarsson
✝
Hjörtur Ein-
arsson
fæddist í
Reykjavík 20.
september
1965. Hann lést
af slysförum
10. nóvember
2021.
Útför hans fór fram 7. des-
ember 2021.
Meira á www.mbl.is/andlat
Minningar á mbl.is
Elsku mamma okkar, tengdamamma
og amma,
BJARNDÍS HARÐARDÓTTIR,
Boðagranda 2A, Reykjavík,
lést 10. desember á líknardeildinni í
Kópavogi. Útförin hefur farið fram í kyrrþey
að ósk hinnar látnu.
Eva Hrönn Steindórsdóttir
Fríða Dóra Steindórsdóttir Birkir Hólm Guðnason
Snorri Valur Steindórsson Margrét Óda Ingimarsdóttir
Huginn, Ísold Arna, Hildur Hólm, Nína Bjarndís, Viktor Már,
Jason Máni, Ísabella Kara, Kaía Margrét
Ástkær móðir okkar,
ELÍN HALLDÓRA LÚÐVÍKSDÓTTIR,
Dvalarheimilinu Sauðárkróki,
lést 15. desember.
Útförin verður auglýst síðar.
Sigurbjörg, Anna Jóna, Pétur,
Elín Berglind og Birkir Lúðvík Guðmundarbörn
og fjölskyldur
Elskuleg móðir okkar, tengdamóðir, amma
og langamma,
HREFNA BJÖRNSDÓTTIR,
hjúkrunar- og dvalarheimilinu Höfða,
Akranesi,
lést á hjúkrunar- og dvalarheimilinu Höfða,
Akranesi, þriðjudaginn 14. desember.
Útför hennar fer fram með nánustu fjölskyldu og vinum
miðvikudaginn 22. desember klukkan 10.30. Streymt verður frá
athöfninni á vef Akraneskirkju, www.akraneskirkja.is.
Björn Kjartansson Anna Ellertsdóttir
Guðjón Kjartansson Klara Hreggviðsdóttir
Kjartan Kjartansson Björk Elva Jónasdóttir
barnabörn og barnabarnabörn
Ástkær móðir okkar, fósturmóðir,
tengdamóðir, amma, langamma
og langalangamma,
ERNA SIGURVEIG JÓNSDÓTTIR,
Skálagerði 13, Sóltúni,
lést 9. desember á B5 á Landspítalanum í
Fossvogi.
Útför verður auglýst síðar.
Erna Dagbjört Stefánsdóttir
Dagbjört H. Guðm. Manzone Rodolfo Manzone
Björg Lárusdóttir Sigurður Þorbjörnsson
barnabörn, barnabarnabörn
og barnabarnabarnabarn
Okkar ástkæra
MARÍA GUÐMUNDSDÓTTIR,
hjúkrunarfræðingur og leikkona,
lést þriðjudaginn 14. desember, útförin
auglýst síðar.
Dóra Wild Árni Árnason
Pétur Hauksson Sylvía Ingibergsdóttir
Þórður Hauksson Kristjana Fenger
Magnús Hauksson Hrafnhildur Guðmundsdóttir
Gerður Sif Hauksdóttir
og fjölskyldur þeirra
Okkar ástkæra
HELENA MARÍA ÁGÚSTSDÓTTIR,
Stillholti 2, Akranesi,
lést á heimili sínu miðvikudaginn
15. desember.
Útförin verður auglýst síðar.
Hildur María Sævarsdóttir
Ágúst Ingi Sævarsson
Ingvar Ágústsson Heiður Sigurðardóttir
Ágúst Guðmundsson Erna K. Þorkelsdóttir
og fjölskyldur