Morgunblaðið - 09.04.2022, Blaðsíða 21

FRÉTTIR 21Erlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 9. APRÍL 2022
Öldungadeild Bandaríkjaþings sam-
þykkti í fyrrakvöld með 53 atkvæð-
um gegn 47 að staðfesta útnefningu
dómarans Ketanji Brown Jackson í
Hæstarétt Bandaríkjanna. Hún
verður fyrsta blökkukonan til að
sitja sem dómari í réttinum.
Jackson er 51 árs gömul, en stað-
festing öldungadeildarinnar þýðir að
hvítir karlmenn verða ekki í meiri-
hluta dómara í fyrsta sinn í sögu
réttarins. Þá verða nú fjórar konur í
Hæstarétti Bandaríkjanna af níu
dómurum.
Joe Biden Bandaríkjaforseti sagði
í fyrradag að þetta væri söguleg
stund í sögu Bandaríkjanna, en hann
og Kamala Harris varaforseti tóku á
móti Jackson í Hvíta húsinu í gær til
að óska henni til hamingju með
áfangann.
Þrír repúblikanar greiddu at-
kvæði með útnefningu Jackson, þau
Mitt Romney, Susan Collins og Lisa
Murkowski, en yfirheyrslur dóms-
málanefndar deildarinnar yfir Jack-
son þóttu vera með harðara yfir-
bragði en fyrri slíkar.
Þannig spurðu repúblikanar í
nefndinni mjög út í feril Jackson
sem verjandi, en hún tók meðal ann-
ars að sér mál fyrir fanga í Guant-
anamo-fangelsinu. Jackson þykir þó
að mörgu leyti nær repúblikönum en
margir aðrir dómarar úr röðum
demókrata þegar kemur að túlkun
stjórnarskrár Bandaríkjanna.
Jackson er skipuð í staðinn fyrir
Stephen Breyer, sem Bill Clinton út-
nefndi í réttinn árið 1994. Hún mun
því ekki hafa nein áhrif á valda-
jafnvægið í Hæstarétti, en hægri-
menn hafa þar nú sex dómara af níu.
AFP/Mandel Ngan
Hæstiréttur Biden óskar hér Jack-
son til hamingju með embættið.
Jackson fyrsta
blökkukonan
- Fjórir dómarar af níu kvenkyns
Emmanuel Macron Frakklands-
forseti gagnrýndi í gær Marine Le
Pen, mótframbjóðanda sinn í
frönsku forsetakosningunum,
harkalega og sagði að hún hefði
logið að kjósendum um stefnu sína í
félagsmálum og að hún hefði reynst
„værukær“ í samskiptum sínum við
Vladimír Pútín Rússlandsforseta,
þar sem flokkur hennar skuldaði
rússneskum bönkum.
Kosið verður 24. apríl á milli
þeirra sem lenda í tveimur efstu
sætunum á sunnudaginn, og benda
kannanir til að Macron myndi fá
52% og Le Pen 48% í seinni umferð-
inni. Hefur bilið minnkað ört að
undanförnu, og mældist það ein-
ungis um eitt prósentustig í einni af
könnunum gærdagsins.
FRAKKLAND
Macron beinir spjót-
um sínum að Le Pen
Breska rokk-
hljómsveitin
Pink Floyd gaf í
gær út fyrsta
nýja lagið sitt frá
árinu 1994. Lag-
ið, sem heitir
„Hey, Hey Rise-
Up!“ er samið til
stuðnings Úkra-
ínumönnum, og
munu allar tekjur af því renna til
mannúðarmála vegna stríðsins.
Í laginu heyrist í Andriy Khlyv-
nyuk úr úkraínsku hljómsveitinni
BoomBox, sem yfirgaf sveit sína á
tónleikaferðalagi um Bandaríkin til
þess að berjast fyrir Úkraínu. Tók
Khlyvnyuk upp myndband af sér að
syngja úkraínskt mótmælalag úr
fyrra stríði í Kænugarði, og birti
hann það á instagramsíðu sinni.
David Gilmour, gítarleikari
sveitarinnar, sagði að myndbandið
hefði hreyft við sér og hann hefði
viljað semja lag utan um sönginn.
Spilaði Gilmour lagið fyrir Khlyv-
nyuk í gegnum síma, og lagði hann
blessun sína yfir það. Gilmour á
tengdadóttur og barnabörn frá
Úkraínu og sagðist hann finna fyrir
reiði og örvæntingu vegna innrásar
Rússa.
PINK FLOYD
Gefa út nýtt lag til
stuðnings Úkraínu
David Gilmour
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Joe Biden Bandaríkjaforseti sakaði í
gær Rússa um að hafa framið
„skelfilegt grimmdarverk“ eftir að
þeir gerðu eldflaugaárás á lestarstöð
í borginni Kramatorsk í austurhluta
Úkraínu, en stöðin var full af fólki
sem var að reyna að flýja stríðsátök-
in vestur á bóginn.
Að minnsta kosti fimmtíu manns
létust í árásinni, þar af fimm börn.
Var óttast að tala látinna yrði enn
hærri eftir því sem liði frá, þar sem
flytja þurfti fjölda manns með lífs-
hættuleg sár á nærliggjandi sjúkra-
hús. Áætlaði Volodimír Selenskí, for-
seti Úkraínu, að fjöldi særðra væri
um 300 manns.
Selenskí sagði að árásin á lestar-
stöðina sýndi „takmarkalausa
illsku“, en hún var gerð að morgni til,
þeim tíma dags sem hvað mest fjöl-
menni flóttamanna hefur verið á
stöðinni síðustu daga.
Biden lýsti því einnig yfir að hann
hefði gefið ríkisstjórn sinni fyrir-
mæli um að gera allt sem í sínu valdi
stæði til þess að veita Úkraínuher
þau vopn sem hann þyrfti til þess að
verjast árásum Rússa. Fagnaði Bid-
en jafnframt ákvörðun Slóvakíu um
að veita Úkraínumönnum S-300-loft-
varnarkerfi.
Reyndu að vísa frá sér ábyrgð
Áætlað er að um 4.000 manns hafi
verið á lestarstöðinni þegar tvær
eldflaugar lentu á henni, og voru
konur og börn þar í meirihluta.
Stjórnvöld í Úkraínu hafa hvatt íbúa
í austurhluta landsins til þess að
leggja á flótta sem fyrst, þar sem
eiga megi von á sókn rússneska
hersins þar á næstu dögum.
Rússneska varnarmálaráðuneytið
sagðist í gær ekki bera ábyrgð á
árásinni og sagði að Úkraínumenn
hefðu sjálfir ráðist á stöðina. Leifar
annarrar flaugarinnar sýndu þó að
þar var um að ræða eldflaug af
Totsjka-gerð, sem ber sprengjuodd
sem sendi sprengjubrot um svæði á
stærð við fótboltavöll.
Þá var búið að skrifa á flaugina
„Fyrir börnin okkar“ með hvítri
málningu, en það er slagorð rúss-
neskumælandi aðskilnaðarsinna í
Donbass-héruðunum tveimur.
Bretar senda fleiri vopn
Boris Johnson, forsætisráðherra
Bretlands, fordæmdi árásina í gær
og sagði hana sýna hversu lágt rúss-
neski herinn, sem eitt sinn hefði not-
ið virðingar, væri sokkinn. Sagði
hann að stríðsglæpir Rússa myndu
ekki gleymast og að stríðsglæpa-
menn yrðu dregnir til ábyrgðar.
Johnson hét í gær að Bretar
myndu senda háþróuð vopnakerfi að
verðmæti 100 milljónir sterlings-
punda til Úkraínu, eða sem nemur
rúmum 16,7 milljörðum íslenskra
króna.
Sagði Johnson að á meðal þeirra
vopna væru fleiri Starstreak--
eldflaugar, sem eru hannaðar til að
granda flugvélum og ferðast á þre-
földum hljóðhraða, 800 eldflaugar
sem geta grandað skriðdrekum og
sprengjur sem geti „beðið í loftinu
þar til þeim er beint að skotmarki
sínu“.
Johnson fundaði í gær með Olaf
Scholz, kanslara Þýskalands, sem
fordæmdi árás Rússa. Scholz varði
einnig stefnu Þýskalands, en Þjóð-
verjar hafa verið gagnrýndir fyrir að
standa í vegi fyrir því að algjört inn-
flutningsbann sé sett á rússneska
orkugjafa, en Þýskaland treystir
mjög á jarðgas frá Rússlandi.
„Við erum að gera allt sem við get-
um og við erum að gera mikið,“ sagði
Scholz, og benti á að Þjóðverjar
væru nú að skipta yfir í endurnýjan-
lega orkugjafa.
Johnson sagði að Bretar og Þjóð-
verjar ætluðu sér að vinna saman að
því að þróa nýja tækni í endurnýt-
anlegri orku. „Við getum ekki breytt
orkukerfum okkar á einni nóttu, en
við vitum líka að stríð Pútíns mun
ekki enda á einni nóttu,“ sagði John-
son.
Finnar ákveði sig í sumar
Sanna Marín, forsætisráðherra
Finnlands, lýsti því yfir í gær að
Finnar myndu ákveða sig fyrir lok
júnímánaðar hvort þeir myndu
sækja um aðild að Atlantshafsbanda-
laginu, en stuðningur við aðild hefur
vaxið mjög eftir innrás Rússa. Eru
nú um 60% Finna hlynnt aðild. Þá
hefur stuðningur við aðild einnig
aukist í Svíþjóð.
„Við munum ræða málið vandlega,
án þess að eyða meiri tíma en við
þurfum,“ sagði hún, en von er á
skýrslu til finnska þingsins í næstu
viku um hina nýju stöðu sem komin
er upp í varnar- og öryggismálum.
Mun þingheimur meta kosti og galla
NATO-aðildar í kjölfarið.
Skelfilegt grimmdarverk
- Fimmtíu látnir og fjöldi særður eftir að tvær rússneskar eldflaugar lentu á lest-
arstöð í Kramatorsk - Bretar og Bandaríkjamenn senda meiri aðstoð til Úkraínu
AFP/Fadel Senna
Kramatorsk Lögreglumaður stendur hjá líkum, sem búið var að safna saman eftir eldflaugaárásina á lestarstöðina.