Morgunblaðið - 01.10.2022, Síða 6

Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Slökkvilið Maðurinn lenti í slysinu
þegar hann þreytti þrekpróf.
Veronika Steinunn Magnúsdóttir
veronika@mbl.is
Slökkviliðsmanni hjá Isavia voru
dæmdar bætur í Landsrétti á
þriðjudag vegna líkamstjóns, sem
hann hlaut eftir að hann missti æf-
ingabrúðu og hrasaði í þrekprófi í
starfi sínu.
Afleiðingar slyssins voru metnar
til 7% örorku. Fékk hann tak í neðri
hluta baks er hann lyfti upp 80 kíló-
gramma brúðu, eftir að hafa misst
hana.
Átti maðurinn að flytja brúðuna
um 30 metra vegalengd, klæddur
eldgalla með reykköfunartæki á
bakinu og þyngingarvesti, sem sam-
tals vógu 23 kílógrömm.
Dómi héraðsdóms snúið við
Héraðsdómur hafði áður sýknað
Isavia ohf. og Vörð tryggingar hf.,
og gert manninum að greiða
750.000 krónur í málskostnað.
Landsréttur hefur aftur á móti
nú gert Isavia og Verði að greiða
manninum þrjár milljónir í máls-
kostnað auk þess sem bótaskylda
Isavia var viðurkennd, auk réttar
mannsins til bóta úr frjálsri ábyrgð-
artryggingu Isavia, hjá Verði trygg-
ingum.
Dæmdar bætur eft-
ir slys í þrekprófi
- Slökkviliðsmaður missti æfingabrúðu
6 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 1. OKTÓBER 2022
www.vest.is • Ármúli 17 • Sími: 620 7200
L
ag
er
sa
la
Takmarkað upplag,
fyrstur kemur fyrstur fær.
20-60%
afsláttur
30.sept - 2.okt
SVIÐSLJÓS
Höskuldur Daði Magnússon
hdm@mbl.is
„Við finnum auðvitað fyrir því að það er sam-
keppni um fólk en það hefur tekist að púsla
þessu vel saman,“ segir Arnbjörg Hafliða-
dóttir, framleiðandi hjá Glassriver.
Mikið líf er nú í kvikmyndabransanum hér
á landi. Fyrir höndum eru tökur á sjónvarps-
þáttunum True Detective hér í allan vetur en
um þessar mundir er auk þess fjöldi forvitni-
legra íslenskra kvikmyndaverkefna í tökum.
Þessi verkefni eru minnst sex talsins og ljóst
að margt forvitnilegt mun reka á fjörur sjón-
varps- og bíóunnenda á næstunni.
Erfiðari tímar fram undan
Arnbjörg og hennar fólk er þessa dagana í
tökum á sjónvarpsþáttunum Svo lengi sem
við lifum sem Katrín Björgvinsdóttir leikstýr-
ir eftir handriti Anítu Briem sem einnig fer
með aðalhlutverkið. Þættirnir eru sex talsins
og verða þeir sýndir á Stöð 2 á næsta ári. Arn-
björg segir í samtali við Morgunblaðið að tök-
ur hafi hafist í byrjun ágúst og ráðgert sé að
þeim ljúki 8. október.
Viðmælendur Morgunblaðsins segja að
misvel hafi gengið að manna tökulið í haust.
Bæði eru íslensku verkefnin mörg en auk
þess hafi margir munstrað sig á skútuna frá
Hollywood. „En við vinnum ágætlega saman,
innlendu fyrirtækin. Það er verið að lána fólk
á milli og hliðra til tíma. Vissulega finnum við
fyrir því að geta ekki verið með sama hóp all-
an tímann en fyrirtækin og starfsfólkið vinna
saman að því að láta þetta ganga upp. Ég held
reyndar að við séum að ganga inn í erfiðari
tíma núna því stóru verkefnin þurfa oft að
bæta við sig fólki þegar þau fara af stað,“ seg-
ir Arnbjörg.
Sjónvarpsþættirnir Heima er best eftir
Tinnu Hrafnsdóttur eru sömuleiðis í tökum. Í
gær var áttundi tökudagurinn af fimmtíu og
er áætlað að þeim ljúki í nóvember. Þættirnir
verða sýndir í Sjónvarpi Símans.
Þá standa nú yfir tökur á kvikmyndinni
Einveru sem leikstjórinn Ninna Pálmadóttir
gerir eftir handriti Rúnars Rúnarssonar. Í
myndinni segir af öldruðum bónda sem flytur
á mölina og kynnist ungum blaðbera en kynni
þeirra breyta lífi beggja. Þröstur Leó Gunn-
arsson fer með hlutverk bóndans en myndin á
að gerast árið 2005. Tvær vikur eru síðan tök-
ur hófust og aðrar þrjár fram undan. Pegasus
framleiðir.
Tökur á sjónvarpsþáttunum Aftureldingu
hefjast 10. október. Samkvæmt upplýsingum
frá Halldóri Laxness Halldórssyni, Dóra
DNA, sem er einn höfunda þáttanna, munu
þær standa yfir í fjóra mánuði. Þrír leikstjór-
ar skipta átta þáttum með sér, Hafsteinn
Gunnar Sigurðsson stýrir fjórum þáttum og
þær Gagga Jónsdóttir og Elsa María Jak-
obsdóttir tveimur hvor.
Saga og Svandís í handbolta
Í Aftureldingu segir af fallinni handbolta-
hetju sem vinnur aftur hug og hjarta fólks
þegar hann tekur að sér þjálfun kvennaliðs
uppeldisfélagsins. Ingvar E. Sigurðsson leik-
ur hann og Saga Garðarsdóttir og Svandís
Dóra Einarsdóttir leika aðalkvenhlutverkin.
„Svo eru Aron Mola og Steindi líka í stórum
hlutverkum og við erum með geggjaðan hóp
af stelpum í handboltaliðunum,“ segir Dóri.
Fleira góðmeti verður reitt fram á næst-
unni því ráðgert er að hefja bráðlega tökur á
annarri þáttaröð af Ráðherranum. Búist er
við því að ein tökuvika verði í nóvember en al-
mennar tökur fari svo fram í janúar og febr-
úar. Þá mun Baltasar Kormákur hefja upp-
tökur á næstu kvikmynd sinni á næstu vikum.
Sú kallast Snerting og er gerð eftir sögu
Ólafs Jóhanns Ólafssonar. Tökur munu fara
fram í London, Japan og á Íslandi og fer
fyrsti hluti þeirra fram í London.
Sex stór verkefni á svipuðum tíma
- Mikið líf í bíóbransanum um þessar mundir - Fjórar leiknar sjónvarpsþáttaraðir í vinnslu og tvær
kvikmyndir - Samkeppni um starfsfólk - Sögur af bændum, pólitíkusum og kvennaliði í handbolta
Morgunblaðið/Þorgeir Baldursson
Kvikmyndagerð Frá tökum á Northern Comfort eftir Hafstein Gunnar Sigurðsson á Mývatni.
Atli Steinn Guðmundsson
atlisteinn@mbl.is
„Hér voru menn bara farnir að fá
leyfi hingað og þangað til að smíða og
kaupa byssur og þá skrifaði ég um-
boðsmanni Alþingis, það eru svona
fimm-sex ár síðan,“ segir Jóhann Vil-
hjálmsson byssusmiður í samtali við
Morgunblaðið.
Jóhann lagði á sig nokkurra ára
nám í faginu í Belgíu en starfsheitið
byssusmiður er ekki lögverndað hér-
lendis og kveður hann Pétur og Pál
nánast geta nálgast pappíra frá rík-
islögreglustjóra og skreytt sig með
heitinu.
Þjarmað að atvinnufrelsi
„Þetta er leyfi til þess að smíða
byssur og breyta þeim og það virðist
ekki vera neitt mál hjá þessum mönn-
um að fá þessi leyfi og við það gerði
ég athugasemd hjá umboðsmanni Al-
þingis á sínum tíma,“ heldur Jóhann
áfram og segir að þeim mótrökum
hafi einfaldlega verið teflt fram að
þjarmað væri að rétti fólks til lífsvið-
urværis með því að herða regluverkið
um hverjir mætti smíða og breyta
byssum.
„Þetta er ekki löggilt iðngrein en
samt er þarna kostur á heilmiklu
námi, ég er reyndar lærður vélsmiður
og vélvirki líka og það þarf að læra
þetta allt saman. Mig minnir að það
sé orðað þannig í lögunum að rík-
islögreglustjóri meti hæfni þessara
manna [byssusmiða],“ segir Jóhann
og kveður hátt í 30 manns á Íslandi
hafa pappíra frá ríkislögreglustjóra
upp á að þeir megi breyta byssum og
smíða þær.
Hvernig skyldi þá á því standa að
byssusmíði, mörg hundruð ára gömul
iðja, er ekki löggilt iðngrein á Íslandi?
„Flugvirkjun er ekki löggilt iðngrein
heldur en ég gæti samt til dæmis ekki
fengið réttindi til að starfa sem flug-
virki með þá menntun sem ég hef,“
segir byssusmiðurinn, „ég vil að í
þessu sé heiðarleg samkeppni, ég vil
ekki að þetta sé einhver heimilisiðn-
aður. Sumir eru að taka milljónir á ári
og margir þeirra örugglega svart og
sykurlaust, ég þori alveg að segja
það,“ heldur Jóhann áfram og bendir
á að einungis örfáir séu skráðir op-
inberlega undir starfsheitinu byssu-
smiður á Íslandi.
Gerist ekki allt í rennibekk
„Menn eru að dunda við þetta í bíl-
skúrnum hjá sér og þurfa bara að
biðja um leyfi hjá lögreglunni til að
gerast byssusmiðir, þannig er þetta
hvergi í heiminum held ég og ekki
veit ég hvernig ríkislögreglustjóri
metur hæfni þessara manna, hvort
hann athugi bara hvort menn kunni á
rennibekk. Þetta gerist bara ekki allt
í rennibekk,“ segir Jóhann enn frem-
ur.
Hvað þá með breytingar á skot-
vopnum, er lítið mál að breyta slíkum
vopnum í hálf- eða alsjálfvirk? „Bless-
aður vertu, þú getur bara farið á You-
Tube til að læra það. Þú getur látið
breyta hálfsjálfvirkum riffli í eins
skots riffil. Svo ferðu heim og tekur
eitt splitt úr og þá er hann orðinn
hálfsjálfvirkur aftur. Það er alltaf
hægt að fara til baka og það á aldrei
að leyfa að flytja inn svona verkfæri,“
segir Jóhann og kveður auðvelt að
ferðast á svig við lög um innflutning.
Vélbyssa frá 1939 jafn háskaleg
„Þá er talað um að þetta sé eitt-
hvað sögulega tengt Íslandi og eitt-
hvað ákveðið gamalt, vélbyssa sem
var smíðuð 1939 er alveg jafn hættu-
leg og vélbyssa sem var smíðuð 1999,
það er ekkert auðveldara en að gerast
safnari og kaupa sér eina vélbyssu,
það er ekkert verið að fylgjast með
þessu og það er ekkert verið að skoða
þessa svokölluðu byssusmiði sem eru
eitthvað að dútla í bílskúrunum
heima hjá sér. Hver sem er getur
komið og skoðað hjá mér, mér er al-
veg sama, ég er með allt uppi á borð-
inu,“ segir hann, „ég breyti aldrei
neinum byssum, ég geri við byssur og
smíða byssur og þetta er allt skráð.“
Hópur fólks hafi áhuga á að eignast
breytt skotvopn sem teljast ólögleg,
fyrir þau sé einfaldlega markaður.
„Það er engin spurning og þess vegna
finnst mér lélegt að ekki sé fylgst
með þessum mönnum sem eru að
vinna í bílskúrunum. Þeir eru ekki
með rekstrarleyfi eða neitt, til þess að
fást við þetta þarf úttekt slökkviliðis
og lögregla þarf að fara á staðinn og
taka út aðstöðuna. Ég veit ekki til
þess að það hafi verið gert hjá stórum
hluta þessa hóps. Auðvitað er þetta
mál sem núna er í gangi slæmt [meint
hryðjuverkamál] en ég get alveg sagt
þér að mér finnst ágætt að vakin sé
athygli á þessu,“ segir Jóhann Vil-
hjálmsson byssusmiður og leggur
ríka áherslu á orð sín.
Eru að taka milljónir á ári
- Langskólagengnum byssusmið verulega uppsigað við rétt-
indamál á Íslandi - „Menn eru að dunda við þetta í bílskúrnum“
Morgunblaðið/Styrmir Kári
Enginn bílskúrskarl Jóhann Vilhjálmsson lærði byssusmíði í Belgíu og er langt
í frá sáttur við hvernig kaupin í þeim bransa ganga fyrir sig á eyrinni. „Ég get
alveg sagt þér að mér finnst ágætt að vakin sé athygli á þessu,“ segir hann.