Morgunblaðið - 17.11.2022, Side 12

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 17. NÓVEMBER 2022
DAGLEGTLÍF12
Julep
www.vest.is • Ármúli 17 • Sími: 620 7200
F
yrsta bókin mín fékk
útgáfusamning erlendis
um það leyti sem covid
fór af stað, svo ferðir út
til að fylgja henni eftir frestuðust,
en ég hef farið á nokkrar hátíðir
núna á þessu ári,“ segir Eva Björg
Ægisdóttir glæpasagnarithöfundur
sem var stödd í Normandí í Frakk-
landi á bókmenntahátíð þegar náð-
ist í hana, en bækur hennar hafa
ekki aðeins verið þýddar á frönsku
heldur mörg önnur tungumál.
„Mér finnst skemmtilegt að
hitta erlenda lesendur bóka minna
og alveg magnað að vita að fólk í
mörgum löndum hafi lesið bækurn-
ar mínar,“ segir Eva, sem hefur átt
góðu gengi að fagna úti í heimi, en
undanfarin tvö ár hafa bækur henn-
ar selst í 250.000 eintökum erlend-
is. Langmest sala á bókum hennar
hefur verið annars vegar í hinum
enskumælandi heimi og hins vegar
Frakklandi, en bækur hennar hafa
einnig komið út í Hollandi, Grikk-
landi, Makedóníu, Ísrael, Eistlandi
og Póllandi. Þær eru væntanlegar í
Portúgal og Brasilíu, Japan, í öllum
hinum spænskumælandi heimi, auk
Þýskalands.
„Bækurnar mínar hafa verið eða
eru í þýðingu á þrettán tungumál-
um en þær hafa gengið sérstaklega
vel í Bretlandi og Frakklandi. Ég
nýt góðs af því að í Frakklandi er
mikill áhugi á íslenskum bókmennt-
um og bækur margra íslenskra
höfunda hafa verið þýddar yfir á
frönsku. Mér fannst svolítið skrýtið
að vera heima í tölvunni og fylgjast
með öllu úr fjarlægð, vegna covid,
þegar fyrsta bókin mín kom út á
öðru tungumáli, en núna þegar
ég kemst út þá er það óneitanlega
ný tilfinning fyrir mig og mjög
sérstakt að fólk fjölmenni í langar
raðir til að fá áritun hjá mér. Þetta
er ótrúlega skemmtilegt og sannar-
lega hvetjandi.“
Ekki á kvöldin eða inn í nótt
Eva hefur sent frá sér eina bók á
hverju ári frá því sú fyrsta, Marrið
í stiganum, kom út fyrir fjórum
árum. Hún segist við hver áramót
vera byrjuð að skrifa nýja bók.
„Á meðan ég fæ hugmyndir
og gengur vel að skrifa, þá mun
ég halda áfram að gefa út bók á
hverju ári, en mér finnst það ekki
nauðsynlegt, þótt vissulega sé
ákveðin pressa á glæpasagnahöf-
undum að koma með bók á hverju
ári. Ég myndi aldrei flýta mér
að skrifa bók, ég vil ekki senda
eitthvað frá mér sem mér finnst
ekki tilbúið. Ef ég þarf að taka tvö
ár í að skrifa bók, þá mun ég gera
það,“ segir Eva, sem hefur starfað
einvörðungu við bókaskrifin frá því
hún gaf út fyrstu bókina.
„Hún kom út í sama mánuði og
ég fæddi mitt þriðja barn og fyrir
vikið var ég í fæðingarorlofi þegar
ég skrifaði bók númer tvö. Eftir
að orlofi lauk var ég búin að landa
útgáfusamningi í Frakklandi og þá
var allt komið á fullt hjá mér við
áframhaldandi skrif. Núna er elsta
barnið mitt orðið þrettán ára og
það yngsta fjögurra ára, þannig að
ég sinni bókaskrifunum í dagvinnu
á meðan börnin eru í skóla og
leikskóla. Mér finnst ekkert erfitt
að púsla þessu saman og ég er
ekki manneskja sem skrifar seint
á kvöldin eða inn í nóttina. Margir
glæpasagnahöfundar vinna aðra
vinnu meðfram skrifunum, en ég
get ekki hugsað mér það. Ég vil eiga
tímann eftir vinnu og á kvöldin til
að gera eitthvað annað en að skrifa,
vera með fjölskyldunni og annað
slíkt.“
Bjó í ímynduðum heimi
Eva segist hafa verið ákveðin í að
skrifa bók alveg frá því hún var lítil
stelpa.
„Ég var mikill lestrarhestur sem
barn, ég elskaði ekkert meira en
að lesa bækur. Ég fann snemma að
ég gat skrifað og ég var alltaf að
búa til sögur, ég bjó eiginlega meira
og minna í ímynduðum heimi. Allt
varð mér að söguefni og þegar
ég svo loksins byrjaði að skrifa af
alvöru þá kom þetta frekar eðlilega
hjá mér. Ég var kannski alltaf að
bíða eftir einhverjum innblæstri
eða vissi ekki hvernig ég ætti að
fara að þessu, en eftir að ég lauk
meistaranámi í alþjóðafræðum
frá háskóla í Þrándheimi settist
ég einfaldlega niður og byrjaði.
Samt var ekki meðvituð ákvörðun
hjá mér að verða rithöfundur í
fullu starfi, enda oft talað um að
íslenskir rithöfundar geti ekki lifað
af sínum skrifum einfaldlega af því
að við erum svo fá. Auðvitað var
kærkomið að fyrsta bókin fékk út-
gáfusamning í Frakklandi og fyrir
vikið gat ég strax alfarið helgað mig
skrifunum. Ég er mjög þakklát fyrir
að geta það.“
Með áhuga á afbrotahegðun
Þegar Eva er spurð hvort hún
hafi strax í upphafi ákveðið að
verða glæpasagnahöfundur svarar
hún því neitandi, en skrifin hafi
þróast í þá átt.
„Ég hef mjög mikinn áhuga á
fólki og hvers vegna það gerir það
sem það gerir, sérstaklega afbrota-
hegðun, ég fór til dæmis í félags-
fræðinámi mínu í afbrotafræði hjá
Helga Gunnlaugssyni. Áhugasvið
mitt liggur í rauninni í mannlegri
hegðun og mér finnst glæpasögu-
formið henta vel til að kafa djúpt í
persónur og sálfræðina sem liggur
að baki afbrotahegðun. Ég held að
það sé almennt þannig að fólk vilji
skilja hvers vegna fólk gerir ein-
hverja ljóta hluti. Auk þess held ég
að glæpsamleg hegðun sé ekki endi-
lega einstaklingsvandamál, heldur
samfélagslegt vandamál, því sam-
félagið hefur oft brugðist þeim sem
lenda á glapstigum. Glæpasagan er
gott verkfæri til að lýsa slíku ferli,“
segir Eva sem sendir nú frá sér
sína fimmtu bók á aðeins fjórum
árum, Strákar sem meiða.
„Þar er ég að skoða dýnamíkina
innan hópa sem veldur því að
fólk gengur stundum ansi langt í
einhverri hegðun sem það undir
öðrum kringumstæðum hefði ekki
gert. Í mínum bókum er ég oft að
skoða hvernig æskan mótar fólk,
sérstaklega áföll í æsku og hvernig
það getur leitt til einhvers síðar
á lífsleiðinni sem hefur afgerandi
áhrif á einhvern annan. Ofbeldi
elur af sér meira ofbeldi, sá sem
elst upp við ofbeldi hann beitir
því frekar en þeir sem ekki hafa
orðið fyrir því. Þetta er það sem
ég er oft að fjalla um, en í raun
gerist það alveg ósjálfrátt. Í nýju
bókinni fjalla ég um Vatnaskóg,
sumarbúðir barna, en sjálf var
ég í sumarbúðum sem barn. Mér
fannst spennandi að fjalla um
krakka í hópum á afmörkuðum stað
í ákveðinn tíma þar sem eru fáir
fullorðnir, skoða hvað getur gerst
við þær aðstæður.“
Þar sem allir þekkja alla
Eva er fædd og uppalin á Akra-
nesi og sögusvið allra bóka hennar
er á hennar heimaslóðum og í ná-
grenni, t.d. Snæfellsnes, Grábrókar-
hraun og nú í nýjustu bókinni er
það Skorradalurinn.
„Mér finnst glæpasögur sem
gerast í litlum samfélögum mjög
áhugaverðar, af því þar er mikil
nálægð á milli fólks, allir þekkja alla
og vita flest um alla. Lögreglan á
Akranesi sem kemur mikið við sögu
í mínum bókum er með umdæmi
um allt Vesturland, svo ég get leikið
mér með ýmsa staði þar. Ég þekki
til dæmis vel Arnarstapa þar sem
fjölskyldan mín á bústað og ég vil
endilega nýta mér og koma á fram-
færi öllum fallegu stöðunum okkar.“
Sjálf harðasti gagnrýnandinn
Eva segist gera miklar kröfur til
sjálfrar sín í bókaskrifunum, en hún
sé ekki að keppa við neinn annan
en sjálfa sig þar.
„Mig langar alltaf að næsta bók
verði betri en sú síðasta og ég er
sennilega minn harðasti gagnrýn-
andi þegar kemur að skrifunum.
Mér finnst ég alltaf geta gert betur.
Núna eru skrifin komin upp í rútínu
hjá mér og ég þekki orðið mitt eigið
vinnuferli. Mér finnst ótrúlega
gaman að byrja á nýrri bók en á
ákveðnum tímapunkti verður allt
erfitt og ekkert gengur upp, en ég
veit að það leysist að lokum og ég
mun finna út úr því. Þegar ég var
að skrifa mína fyrstu bók þekkti ég
þetta ekki og þá þurfti ég að fara
áfram á einhverri trú sem ég hafði
á sjálfri mér í þessu, að þrjóskast
við að klára og standa við markmið-
ið sem ég hafði sett mér.“
Finnst hún alltaf geta gert betur
Kristín Heiða Kristinsdóttir
khk@mbl.is
Með mömmu Eva, Embla Steinunn, Óliver Dreki og BenjamínÆgir.
Fyrsta bók Skagaskáldsins Evu Bjargar Ægisdóttur
kom út í sama mánuði og hún fæddi sitt þriðja
barn. Bókin sú var gefin út í Frakklandi og síðan
þá hefur þessi glæpasagnadrottning sent frá sér bók
á hverju ári og sögusviðið er heimaslóðir. Undan-
farin tvö ár hafa bækur hennar selst í 250.000 ein-
tökum erlendis og þær eru þýddar á 13 tungumál.
Þegar gengið er um götur í borgum
Indlands ægir oft öllu saman, fólki,
skepnum og farartækjum. Litadýrðin
er aldrei langt undan og fólk gefur
sér tíma til að gauka einhverju að
skepnunum. Þessi kona í fagurbleik-
um sarí laumaði brauði upp í hyrnda
kú sem varð á vegi hennar í Jodhpur
í gær á degi íslenskrar tungu. Túrkís-
blár veggur tónaði vel við stundina.
Litríkt götulíf Indlands
Hinar heilögu
kýr þurfa sitt
AFP/Money Sharma