Morgunblaðið - 10.12.2022, Side 43

MENNING 43
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 10. DESEMBER 2022
Nánari upplýsingar um sýningartíma á sambio.is
TRYGGÐU ÞÉR
MIÐA INNÁ
RALPH
FIENNES
NICHOLAS
HOULT
ANYA
TAYLOR-JOY
Painstakingly Prepared.
Brilliantly Executed.
FORSALA HAFIN - KEMUR Í BÍÓ 16. DESEMBER
FRÁ ÞEIM SÖMU OG FÆRÐU OKKUR ENCANTO
KOMIN Í BÍÓ
SÝND MEÐ ÍSLENSKU OG ENSKU TALI
USA TODAY ENTERTAINMENT
WEEKLY
EMPIRETHE PLAYLISTNEW york post
84%
SCREENDAILY IGN VANITYFAIR THEHOLLYWOOD
REPORTER
91%
71%
Stefanía er fjöllistamaður og hefur komið að
ýmsu þrátt fyrir ungan aldur. Smásagna-
safn hennar Skyggnur kom t.d. út fyrir
stuttu og plata þessi er gefin út af Smekkleysu.
Hún er með gráðu í hljóðtækni og -upptöku, auk
þess með B.A. í heimspeki og ritlist, og fyrir sjö
árum síðan afhenti hún rektor Háskóla Íslands,
Jóni Atla Benediktssyni, málverk eftir sjálfa sig
sem skartar píku „sem mótvægi við öllum þeim
fjölda listaverka af berrössuðum karlmönn-
um“ sem prýða þá annars
ágætu stofnun æðri mennta.
Stefanía er nú í námi við LHÍ
á tónsmíðabraut og sinnir
hún meira að segja öðru
tónlistarverkefni meðfram
sólóferli, síðpönkssveitinni
Virgin Orchestra.
Allt undir og allt hægt greinilega! Förum
aðeins í tæknileg atriði áður við stökkvum út í
greiningarlaugina. Þess má geta að þetta er önn-
ur plata Stefaníu. Í fyrra kom út verkið Season
in Space sem er til muna tilraunakenndara en
Monstermilk, tveir fimmtán mínútna hlutar sem
dansa á mörkum sveims og óhljóðalistar. En,
verandi búinn að hlusta á Monstermilk, heyrir
maður vel að hér er sama listakonan á ferð.
Bergþóra Kristbergsdóttir (klarínett), Rún
Árnadóttir (strengir), Hafrún Birna Björnsdótt-
ir (strengir) og Jón G. Breiðfjörð (trommur)
lögðu öll til hljóðfæraleik. Curver Thoroddsen
hljóðblandaði og hljómjafnaði, Kinnat Sóley
hannaði og skreytti umslag og Sóley Stefáns-
dóttir fær sérstakar þakkir fyrir andlegt pepp
og ráðgjöf.
Fyrirsögn mín er tilraun til að tefla saman
andstæðunum sem ég heyri í verkinu. Það er
blíða og fegurð en myrkir skuggar á stjái um
leið, nær alls staðar. „Horft til sólar úr ræsinu,“
sagði ég við kollega minn þegar við vorum að
spá í eigindum þessarar plötu. Svona „ýjað
að fegurð“ í krafti höfundar sem er staddur á
undarlegum stað, erfiðum jafnvel. Þetta eru
hughrifin, platan fær mann til að hugsa og er
ekki að „gefa sig“. Stefanía sýnir m.ö.o. alls ekki
á öll spil.
Maður krafsar eftir merkimiðum þegar hlutir
eru óljósir. Mannskepnan vill skilja. Hvaða
hljóðheimur er þetta? Söngvaskáldsins? Já.
Meðal annars. Hér er gotneskur strengur, hvort
heldur með tilliti til umslags, samverkafólks eða
hljóðmyndar. En þetta er ekki ódýrt skandi-
popp með rökkurblæ. Þetta er of skrítið fyrir
þann stimpil (því stimpill getur það verið). Smá
Cat Power, Mouldy Peaches gerir vart við sig og
við siglum líka nánast til San Francisco, hvar
Residents ráða ríkjum og vinur minn David
Lynch myndi glotta við tönn, myndi hann heyra
þetta verk.
Platan rúllar áfram líkt og við séum allan
tímann á milli svefns og vöku. Í hálfgerðu og
mjög svo þægilegu móki. Söngröddin er þannig
líka, hæfilega fjarlæg, jafnt í blöndun sem tóni.
„Easy“ byrjar sæmilega eðlilega en flosnar svo
upp í tilraunagraut, afar flott vinnsla þar. „Fuck
The Pain Away“ (ekki Peaches lagið) er dásam-
legt. Rólegt, nánast hikandi, en á sama tíma með
einhverjum ómótstæðilegum svartagaldri.
Þverstæðurnar sem er unnið með hér, hvernig
þeim er stefnt saman, þetta gengur virkilega
vel upp. „White Flag“ er eitt skýrasta dæmið
þar um. Lagið býr yfir strengjum sem dýpka
plötuna vel og við erum dregin inn í kammer-
skotinn draugaheim, ævintýralegan þar sem
allt getur gerst. Röddin er biðjandi og falleg –
strengirnir líka – en það lúrir eitthvað grimmt
og ekki eins fallegt rétt undir yfirborðinu. Það
er þetta „x“ sem gefur Monstermilk vigt og
galdrar fram nokk einstaka stemningu frá fyrsta
tóni til hins síðasta.
Skapar fegurðin óhamingjuna?
TÓNLIST
Arnar Eggert Thoroddsen
arnareggert@arnareggert.is
Stefanía Pálsdóttir er höf-
undur að Monstermilk, plötu
sem ferðast um í nokkurs
konar andvökuheimi, töfrum
slungnum og dulúðugum.
Ljósmynd/Gunnlöð Jóna
ListakonaMeðMonstermilk hefur Stefanía Pálsdóttir skapað afar órætt en um leið aðlaðandi verk.
Elvar Örn segir frá
verkefninu Kerfinu
Kerfið er yfir-
skrift sýningar
Elvars Arnar
Kjartanssonar
sem stendur
yfir í Ljós-
myndasafni
Reykjavíkur.
Í verkunum
leitast hann við
að draga upp á
yfirborðið hið
ósýnilega kerfi sem liggur að baki
nútímaþægindum sem við tökum
sem sjálfsögðum hlut. Í dag,
laugardag kl. 14, mun Elvar Örn
segja frá sýningunni ásamt því að
veita innsýn í ljósmyndaverkefni
sem hann hefur unnið að á Græn-
landi. Aðgangur er ókeypis.
Elvar Örn
Kjartansson
Rakel McMahon
í Undirgöngum
Sýning Rakelar McMahon, Ég
sé stjörnurnar en ég sé ekki
heiminn, verður opnuð í Galleríi
Undirgöngum við Hverfisgötu
76 í Reykjavík í dag, laugardag,
kl. 16. Sýningin samanstendur
af höggmynd – textaverki sem er
sérstaklega unnið fyrir sýningar-
rýmið. Innblástur að verkinu er
sóttur í grísku goðsögnina um
Ekkó og Narsissus. Verkið vísar
einnig í hugmyndir Jungs um
undirmeðvitundina, æskuminn-
ingar og drauma.
Rakel nam við LHÍ, hefur haldið
fjölmargar einkasýningar, tekið
þátt í samsýningum á Íslandi og
erlendis og verk hennar eru í eigu
helstu opinberra safna. Rakel
notar ólíka miðla í verkum sínum
– teikningu, málverk, gjörninga,
texta og hljóð.
Listakonan Rakel McMahon við verk
sitt í Galleríi Undirgöngum.
Maður krafsar eftir
merkimiðum þegar
hlutir eru óljósir. Mannskepnan
vill skilja. Hvaða hljóðheimur er
þetta?