Arkitektúr og skipulag - 01.12.1988, Qupperneq 74

Eftir þessi þrjú kjarnmiklu erindi var nauðsynlegt að sinna
þörfum magans, en á ráðstefnum sem þessari eru matar- og
kaffitímar einnig ómissandi til allra samskipta, skrafs og ráða-
gerða.
Yfirbyggingar koma ekki stað náttúrunnar, sagði Þorvaldur
S. Þorvaldsson í erindi sínu um „Winter Cities“ á Islandi. I
máli og myndum sagði hann frá samnefndri ráðstefnu í Kan-
ada síðastliðinn vetur. Þar var áherslan lögð á miklar yfir-
byggingar og margvíslega starfsemi undir gleri, því vetrar-
hörkur eru þar miklar og enn meiri en hér á landi. Hins vegar
taldi Þorvaldur að með skynsamlegri nýtingu heita vatnsins og
aukinni gróðursetningu skjólbelta væri hægt að draga úr slæm-
um áhrifum veðurfarsins í okkar umhverfi. Hann taldi að
byggingar á borð við Kringluna kæmu aldrei í staðinn fyrir
náttúruna og því væri nauðsynlegt að styrkja og bæta mið-
borgina. Gróðursetja ætti skjólbelti í kringum þéttbýli sem
seinna gæti nýst sem byggingarland og nefndi hann Hólms-
heiðina austan Reykjavíkur sem dæmi.
A eftir erindi Þorvalds tóku arkitektarnir Egill Guðmunds-
son og Sigurður Einarsson til máls og lýstu norrænu verkefni
sem þeir hafa tekið þátt í að undanförnu. Verkefni þetta er í
Tromsö í Noregi og er skipulag íbúðahverfis þar sem miða á
aðstæður við „Líf á norðurslóðum".
Skipulagssvæðinu var skipt niður milli hópa sem í var skipu-
lagsfólk frá öllum Norðurlöndunum.
Tillaga þeirra Sigurðar og Egils var athyglisverð og fróðlegt
var að sjá og heyra lýsingu á hluta svæðisins sem nota átti fyrir
dagheimilissvæði en sú bygging sem þar var hugsuð gæti orðið
nýstárleg og áhugaverð, allavega miðað við hefðbundnar dag-
heimilisbyggingar.
Þessari fyrirlestraröð lauk síðan með erindi Hallgríms Indr-
iðasonar framkvæmdastjóra Skógræktarfélags Eyfirðinga þar
sem hann sagði frá sögu skógræktar á íslandi, starfi brautryðj-
endanna og baráttu þeirra við vantrú landsmanna á skógrækt.
Hallgrímur talaði einnig um markmið ræktunar, en þau
væru tvenns konar: umhverfisskógrækt og framleiðsluskóg-
rækt. Einstaklingar leggja mikla fjármuni og atorku í ræktun
og á næstu árum yrðu sumarbústaðaeigendur áhrifamiklir í
umhverfismótun.
Hann nefndi einnig að álitið væri að Islendingar gætu verið
sjálfum sér nógir með framleiðslu á gróftimbri í framtíðinni,
en heildarþörfin sé um 150.000 rúmmetrar á ári og til þess
þurfi um 40.000 ha. landssvæði.
Hallgrímur lauk erindi sínu með að bjóða fundargestum í
skoðunarferð um helstu skógræktarsvæði Eyfirðinga eftir að
kaffi og gott meðlæti hafði hresst mannskapinn.
Þrátt fyrir kalsaveður og snjóföl á jörðu var þetta hin
ánægjulegasta skoðunarferð. Fyrst var Vaðlareitur skoðaður
en það svæði opnaðist betur augum almennings við tilkomu
hins umdeilda Leiruvegar sem liggur nánast á mörkum ós-
hóma Eyjafjarðarár. í Vaðlareit sáum við m.a. sjálfsáð lerki
sem er ótvírætt merki um að sú trjátegund hefur fest rætur í ís-
lenskri jörð.
Eftir góða ferð og leiðsögn um Vaðlareit var haldið í
Kjarnaskóg. Hin öflugu leiktæki sem þar hefur verið komið
fyrir freistuðu margra þó aðeins örfáir hafi lagt í að reyna sig á
þeim. Kjarnaskógur á sennilega ekki sinn líka hér á landi og
væru það ómetanleg auðæfi hverju bæjarfélagi að geta státað
af slíku svæði svona rétt við bæjardyrnar. Allt er þarna til
hinnar mestu fyrirmyndar, gerð leiktækja, lagning og frágang-
ur göngustíga svo og öll umhirða svæðisins.
Ljóst var að engin uppgerð var í hrifningu fundarmanna á
þessari gönguferð um skóginn. Reyndar spillti ekki fyrir að í
rjóðri einu stóðu dúkuð borð hlaðin hressingu sem kom blóð-
inu á hreyfingu, liðkaði um málbeinið og fékk fólk til að taka
lagið.
Ráðstefnunni lauk svo með sameiginlegum hátíðakvöld-
verði á Hótel KEA, þar sem hljómsveit Ingimars Eydals lék
öll gömlu og góðu lögin svo dansinn dunaði fram eftir nóttu,
allir skemmtu sér vel og virtu að vettugi fyrsta snjó vetrarins
sem féll í stórum flygsum yfir Norðurland þessa nótt.
Morguninn eftir mætti fámennur (en góður!) hópur í skoð-
unarferð í Lystigarðinn og hlýddi á Björgvin Steindórsson lýsa
garðinum og starfinu við hann, en vegna snjókomu og kulda
var hörfað inn í Eyrarlandsstofu, drukkið kaffi og spjallað.
Hvers virði er svo ráðstefna
sem þessi?
Ég tel að mikilvægi hennar sé ótvírætt. Þarna var saman
kominn um 130 manna hópur víðs vegar að af landinu. Allir
með umhverfismál og skipulag sem sinn aðalstarfa eða sem
brennandi áhugamál.
Þetta var enginn þröngur hópur sveitarstjóra, garðyrkju-
manna, arkitekta eða verkfræðinga, heldur breiður hópur at-
vinnulega. Það er ærin vísbending um hve umhverfismál eru
umfangsmikil og hvað þau snerta marga. Fyrirlestrarnir höfð-
uðu til okkar allra og ég held að allir hafi fundið eitthvað við
sitt hæfi.
Til að fólk einangrist ekki í þröngum hópi sér líkra er mikil-
vægt að hittast á þerman hátt, þar sem alvöru og skemmtun er
blandað hæfilega saman. Ef til vill hefði verið rétt að veita
meiri tíma til fyrirspurna og umræðna heldur en gert var.
Það er líka umhugsunarvert, að hér á íslandi verðum við að
móta okkar eigin umhverfis- og útivistarstefnu, sem tekur mið
af okkar aðstæðum og menningu, en varast eftirhermur og
tískufyrirbrigði eins og Sven Ingvar Anderson benti á í erindi
sínu.
Við þurfum að efla umræðuna um íslenskan „skóla“ í um-
hverfismótun, skipulagi og arkitektúr.
Ég tel að með þessari ráðstefnu sé staðfest, að stór hópur
fólks lætur sig þessi mál miklu skipta og vill vinna að fram-
gangi þeirra. Það er mikilvægt að halda umræðunni áfram,
gefa fólki kost á að hittast með jöfnu millibili, skiptast á skoð-
unum og miðla af reynslu.
Ekki spillir fyrir að umgjörðin sé góð eins og á KEA eða
ráðstefnustjórinn sé jafnröggsamur og Árni Steinar Jóhanns-
son, sem ásamt sínu fólki hugsaði vel um okkur öll. Ég veit að
ég tala fyrir munn allra er ég sendi kærar kveðjur og þakkir
fyrir vel heppnað mót. ■
Auður Sveinsdóttir
ARKITEKTÚR OG SKIPULAG