Heimili og skóli - 01.08.1954, Blaðsíða 27

HEIMILI OG SKÓLI
71
ósatt, þegar eitthvert óhapp hendir,
þótt þau eigi enga sök á því.
Átta ára drengur, sem hafði hlotið
mjög strangt uppeldi, varð fyrir því
óhappi eitt sinn í sumarleyfi sínu, að
stökkva ofan á lítinn kettling, þegar
hann hoppaði yfir girðingu. Kettling-
urinn beið bana, en drengurinn tók
kettlinginn, hræddur og örvæntingar-
fullur, fór með skrokkinn inn í fjós og
lagði hann í básinn hjá einni kúnni.
Það átti að líta svo út sem kýrin hefði
lagzt ofan á kettlinginn og drepið
hann.
En málið var ekki þar með úr sög-
unni. Þetta óhapp lá á samvizku
drengsins í marga mánuði, svo að
hann var ekki með sjálfum sér. Það
var ekki fyrr en í nóvemberlok, sem
föður hans tókst að komast að því,
hvað gekk að drengnum.
Móðir ein, sem leitaði ráða hjá
skólasálfræðingi, vegna- ósannsögli
dóttur sinnar, skýrði frá því, að hún
myndi vel eftir því, hvenær dóttirin,
sem við skulum kalla Lísu, hefði byrj-
að að segja ósatt. Þessi móðir var frá-
skilin kona, og varð að hafa ofan af fyr-
ir sér með því að sauma fyrir nágrann-
ana, jafnframt því er hún varð að
hugsa um heimili sitt og börn. Lísa,
sem var 10 ára gömul, átti bróður 12
ára að aldri og annan sex ára. Á meðan
yngri bróðir hennar var svo ungur,
kom það í hennar hlut að hafa ofan af
fyrir honum og leika við hann, en með
því að hún vildi heldur leika sér við
eldri bróður sinn, var hún oft óþolin-
móð og vond við þann minni. Þetta
féll móðurinni mjög illa, og það kom
oft fyrir, að hann kom grátandi til
móður sinnar og kvartaði undan svst-
ur sinni, „sem var ekki of góð til að
gæta hans.“ Jafnvel þótt Lísa ætti ekki
alltaf sökina á þessu, fékk hún vel
mældar skammir við þessi tækifæri.
Áður hafði þessi litla f jölskylda lifað
saman í ást og eindrægni, en nú fór
Lía að búa til alls konar sögur, sér til
málsbóta. í hvert skipti, sem móðirin
heyrði litla drenginn öskra, kom hún
þjótandi inn til systkinanna, þar sem
börnin léku sér, en þá hafði Lísa jafn-
an tilbúna sögu til að sanna, að hún
væri algjörlega saklaus af að hafa kom-
ið drengnum til að gráta.
Nú varð móðirin enn reiðari og
einnig óttaslegin yfir, að barnið skyldi
vera farið að temja sér vísvitandi ó-
sannindi. Hún refsaði Lísu harðlega,
til þess að koma í veg fyrir þessa lygi í
eitt skipti fyrir öll. Hún fór að tor-
tryggja hana, en afleiðingin varð að-
eins sú, að í stað þess að hætta að segja
óttast, fór hún aðeins að æfa sig f
þeirri list að ljúga sennilega. Ekki leið
á löngu þar til hún hafði náð svo mik-
illi leikni í þessu, að henni veittist
jafnvel auðveldara að segja ósatt en aff
segja satt, einnig við þau tækifæri, er
hún hafði engan ávinning af því að
segja ósatt.
Við höfum öll góð skilyrði til að
koma í veg fyrir að barnið venjist á
ósannindi, en það verður bezt gert
með því, að gera aiidrúmsloft heimil-
isins þannig, að þar sé hamingja og
friður — þar hafa börnin engin not af
lyginni. Við verðum að stilla okkur
um að gera ekki alltof háar kröfur til
barnanna og sýna þeim ekki of mik-
inn strangleika. Það ríður á miklu að
vinna traust þeirra og gera þau hrein-
skilin. Þau verða að finna til þess ör-