Skógræktarritið - 15.05.2006, Blaðsíða 84

Tafla 1. Yfirborðsflokftar Nytjalands.
Yfirborðsflokkur Skilyrði Uppskera
Graslendi Gras- og blómlendi, oft einsleitt og slétt. Yfirleitt mikil
Ríkt mólendi Fjölbreyttur gróður, oft þykkur jarðvegur. Smárunnar og grös. Oft mikil, háð ástandi
Ræktað land Tún, akrar og önnur ræktuö svæði.
Rýrt mólendi Lyngtegundir, mosi, lítið af eftirsóttum beitarplöntum. Oft lítil, háð ástandi
Kjarr-og skóglendi Skógur >50% af gróðurþekju, yfir hnéhæð. Yfirleitt mikil
Mosavaxið land Mosi >2/3 hlutar af gróðurþekju. Lítil
Hálfdeigja Deiglendi, jaðar, framræst votlendi. Þurrlendis og votlendistegundir. Yfirleitt mikil, háð ástandi
Votlendi Jarðvegsvatn í sverði, samfelldur gróður. Yfirleitt mikil
Hálfgróið land Gróðurhula 20-50%. Jarðvegur oftast rýr. Fjölbreytt land. Lftil
Lítt gróið land Gróðurhula <20%. Ólíkt að gerð, s.s. hraun, melar og sandar. Mjög lítil
Heimild: Ólafur Amalds o.fl. (2003)
Heimild: ÓlafurArnaldso.fl. (2003).
og vonir standa til að flokkuninni
ljúki á þessu ári eða þvf næsta.
Mynd 2 sýnir núverandi stöðu
yfirþorðsflokkunarinnar, hvítu
fletirnir á myndinni gefa til kynna
óflokkuð svæði.
Yfirborðsflokkun Nytjalands
hefur hliðsjón af nytjagildi lands
til beitar og ástandi gróðurs eins
og við verður komið í svo ein-
faldri flokkun (Ólafur Arnalds
o.fl., 2003). Hver og einn yfir-
borðsflokkur í flokkunarkerfi
Nytjalands samanstendur af
fjölbreyttum gróðurtegundum og
miðast flokkunin meðal annars
við að flokkarnir séu aðgreinan-
legir með aðstoð innrauðra
gervitunglamynda. Flokkunin er
með öðrum orðum mjög einföld
og innan hvers flokks geta rúmast
talsvert ólíkar landgerðir. Flokk-
arnir eru: graslendi, ríkt mólendi,
ræktað land, rýrt mólendi, kjarr-
og skóglendi, mosavaxið land,
hálfdeigja, votlendi, hálfgróið
land og lítt gróið land auk vatns
(tafla 1). Upplausn yfirborðs-
flokkunarinnar miðast við notkun
í mælikvarða 1:25.000.
Gögn um ræktaða skóga
Um nokkurra ára bil hefur Rann-
sóknastöð skógræktar á Mógilsá
staðið fyrir vfðtækri úttekt á
skóglendum, verkefnið er kallað
íslensk skógarúttekt (ÍSÚ). Hluti
af þeirri úttekt felst í að safna
saman landfræðilegum gögnum
(kortum) um ræktaða skóga á
íslandi (Arnór Snorrason og
Bjarki Þór Kjartansson, 2004).
Hefur verkefnið íslensk skógar-
úttekt átt gott samstarf við helstu
framkvæmdaraðila í skógrækt um
gagnasöfnun og kortlagningu.
Kortagögnin koma því frá
mörgum aðilum og eru þvf afar
misjöfn að gæðum. Hluti gagn-
anna er kortlagður í vettvangs-
ferðum á vegum ÍSÚ. Því liggur
nú fyrir í fyrsta sinn kort sem
sýnir útmörk allra ræktaðra skóga
frá upphafi skógræktar á íslandi.
Það kort var notað til grundvallar
við þessa könnun (sjá mynd 3).
Eins og áður sagði eru gögnin
sem liggja til grundvallar lands-
kortinu æði misjöfn að gæðum
og f sumum tilvikum fylgja með
svæði sem ekki hefur verið plant-
að f, s.s. mýrar, klapparholt og
minni tún. Á móti kemur að
einhver hluti ræktaðra skóga
hefur enn ekki ratað inn á þetta
kort. Heildarflatarmál skóg-
ræktar er samkvæmt lands-
kortinu 390 km2 sem er töluvert
meira en úrtaksmetið flatarmál
sem er 290 km2 (óbirt gögn ÍSÚ).
Því er nokkuð ljóst að landskortið
ofmetur eitthvað flatarmál skóg-
lenda en hér er samt um að ræða
bestu nálgun sem gerð hefur
verið til að sýna útbreiðslu rækt-
aðra skóga á íslandi.
Niðurstöður
Með samlagningu gagnanna er
flatarmál hvers yfirborðsflokks
innan skóglendanna gefið til
kynna eins og áður var útskýrt. í
töflu 2 má sjá heildarflatarmál
hvers yfirborðsflokks í Nytja-
landsflokkuninni ásamt flatar-
Mynd 2. Yfirborðsflokkun Nytjalands þegar búið er að flokka um 80% af landinu.
82
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2006