Golf á Íslandi - 01.12.2008, Qupperneq 59

59GOLF Á ÍSLANDI • DESEMBER 2008
Þegar ég heyrði fyrst af því að ráða ætti Staffan
Johansson sem landsliðsþjálfara kom það mér mjög á
óvart þar sem hann hafði verið einn af aðalþjálfurum
sænskra atvinnumanna um árabil. En um leið fagnaði
ég þeim stórhug sem Hörður Þorsteinsson ásamt
Gunnari Bragasyni þáverandi forseta golfsambandsins
sýndu - eða bara þeirri einskæru lukku sem þarna var
að falla íslensku golfi í skaut. Það var mikill fengur, að
sjálfsögðu, fyrir íslenska kylfinga að njóta ráðgjafar
manns sem þekkir af eigin reynslu þá umgjörð sem
nauðsynleg er til að fleyta kylfingum á meðal þeirra
bestu, í atvinnumennsku. Staffan fannst þetta mjög
ögrandi verkefni og sú ákvörðun hans að taka slaginn,
að koma í áhugamannagolfið á Íslandi, segir meira um
víðsýni hans og smitandi metnaðinn en þúsund orð;
með honum fengum við tækifæri og stigum spor nær
heimi atvinnumennskunnar en nokkurn tímann áður.
Eins og svo margir er Staffan gríðarlegur keppnis-
maður sem þolir illa að skila slökum árangri, en ólíkt
flestum, óneitanlega, hefur hann reynslu til að meta
árangur og gera raunhæfar kröfur, raunhæfar kröfur
upp á við. Það er í lagi að tapa ef andstæðingurinn
er einfaldlega betri, geta þín ekki næg andspænis
vallaraðstæðum og/eða veðri. Ef slakur árangur er
niðurstaðan og orsökin eitthvað sem við getum haft
áhrif á: Slakt líkamlegt form, frávik frá skilgreindu
leikskipulagi, sömu gömlu tæknifeilarnir að sýna sig,
of mörg slök högg vegna æfingaleysis, „sjónvarps-
högg“ sem kostar +3, ónógur tími í upphitun fyrir
keppnishring – þá er Staffan fúll á móti, og reynir ekki
að leyna því. Hann á það til að senda mjög stuttan og
hnitmiðaðan tölvupóst um frammistöðu, æfingaskipu-
lag eða hvaðeina á hans ábyrgðarsviði, tölvuskeyti
sem brýndu. Ég man vel fyrstu sendingarnar sem ég
fékk frá honum, það lá við að maður stæði upp og
heilsaði að hermannasið og sagði „Yes Sir“ að lestri
loknum. En með þessu komust skilaboðin beint
og örugglega til skila; menn urðu bara að taka því
hvort sem um neikvæð eða jákvæð skilaboð væri að
ræða, hann leyndi engu, eins og ég sagði áðan, en
væntingarnar alltaf uppi á borðinu. Staffan var fyrstur
til að biðjast afsökunar ef hann gerði mistök og taka
á sig ábyrgðina. Var þá sama hvort mistökin vörðuðu
leikmann í tæknilegu breytingaferli eða árangur í móti
vegna rangra ákvörðunar hans, hann gerði grein fyrir
í hverju mistökin lægju, lærði af þeim og hélt áfram
veginn – með ábyrgðina á bakinu.
Staffan er gríðarlega skipulagður í öllu sem snýr að
golfþjálfun. Það skilar sér afar vel í undirbúningi fyrir
æfinga- og keppnisferðir, þar er hann flestum fremri.
Eftir hverja æfingaferð eða keppni fá leikmenn yfirlits-
blað um hvernig viðkomandi hefur staðið sig: Hvað
var jákvætt og hvað þarf að bæta, og sem fyrr segir
hvergi skafið af óþægilegum skoðunum – hver þarf
svo sem að láta hlífa sér fyrir skoðunum manns sem
þekkir leiðina upp á tindinn (?) – og afrit umsagnar
að sjálfsögðu sent kennara viðkomandi leikmanns.
Staffan er, eins og einhverja vonandi grunar, mjög
ósérhlífinn og sparar sig ekki þegar álagið er mikið,
hann hefur einlægan áhuga á að gera betur, að
minnsta kosti aðeins betur. Áhugi leikmanna er sem
vítamínsprauta í starfsánægju hans; gleymdi sér oftar
en stundum í samræðum eða á æfingasvæðinu við
áhugasama leikmenn um sveifluvísindin, en „skammt-
aði“ þá upplýsingunum skynsamlega eftir getu og
skilningi þeirra á viðfangsefninu.
Í byrjun átti hann erfitt með að skilja þessa íslensku
„síðustu stundu“ aðferð, enda vanur sænska skipulag-
inu þar sem allt er ákveðið með minnst sex mánaða
fyrirvara. Stundum sagði hann að þetta væri hvergi
hægt í heiminum, að skipuleggja uppákomur með litl-
um sem engum fyrirvara en góðum árangri, ja nema á
Íslandi auðvitað. Undir lokin höfðum við mæst á miðri
leið með íslensku og sænsku aðferðina, og þær jafnvel
virkað betur saman en hvor í sínu lagi.
Staffan er fyrrverandi framhaldsskólakennari. Hann
er víðlesinn og mjög þægilegur í spjalli um heima og
geima. Hann hefur til dæmis lesið allar bækur Arn-
aldar Indriðasonar; Mýrin, bókin er betri en myndin,
segir Staffan. Og stundum þegar við ferðumst saman
hér á landi þá segir Staffan allt í einu að þessi staður,
gata eða svæði hafi komið fyrir í bók sem hann hafði
lesið. Áhugamál hans eru hestar og fuglaskoðun.
Hestarnir tengjast eiginkonunni og dætrunum, þau
eiga keppnishest sem yngsta dóttirin keppir á með
góðum árangri. Fuglaáhugann hef ég orðið var við,
það skiptir engu máli hvar við erum í heiminum,
alltaf bendir hann til hægri eða vinstri og kastar fram
tegundarheitum; verður stundum undrandi og áhuga-
samur í senn þegar hann sér tegund sem óvænt er
utan kjörlendis. Í haust fórum við á austfirðina, ókum
suður fyrir og sáum álftir í hundraða tali á leiðinni. Allt
í einu bað hann mig að stoppa, upp fór kíkirinn og út
um gluggann, síðan brosti hann, eins og hann hefði
orðið fyrir sérstöku láni, upplifað forréttindi, og nefndi
latneskt heiti á álftategund sem hann hafði ekki
séð áður á landinu. Stuttur fyrirlestur fylgdi – en ég
man ekki lengur, ekki einu sinni hvort þrjár eða fimm
álftategundir lifa á landinu, nema þær hafi verið tvær
eða ein. Allavega, þar til þá hafði ég haldið að álft væri
bara álft, annað slagið svanur en gæfi alltaf frá sér
leiðinlegt og ljótt kvak. Svona dáist Staffan að fegurð
landsins, í stóru sem smáu. Hann þolir ekki álver;
Ísland á að vera hreint, segir hann, eins hreint og það
getur verið á meðan önnur lönd farga náttúru sinni.
Hann er mikill dýravinur og einlægur hvalafriðunar-
sinni. Hann segir hvalina drepna, en ég í spaugi á móti
að við séum að veiða fisk í matinn.
Eitt af upphaflegu markmiðunum með ráðningu
Staffans var að fjölga leikmönnum í áhugagolfi með
alþjóðlega keppnisreynslu. Sem síðan var notaður
sem kjarni í að skapa leikandi atvinnumenn sem skila
mundi kylfingum á mótaröð Evróputúrsins. Þessi
atburðarrás er staðreynd og grunnurinn til eflingar
kylfinga með alþjóðlega reynslu í áhugamannagolfi
traustari. Staffan hefur að sjálfsögðu aukið reynslu
sína með starfinu í áhugamennskugeiranum hjá GSÍ,
og að samanlagðri reynslunni úr heimi atvinnu-
mennskunnar leyfi ég mér að fullyrða að enginn kenn-
ari hafi jafn víðtæka reynslu og hann í dag. Samskipti
Staffans við kennara annarra EM-liða hafa aukist jafnt
og þétt sem og að stjórnendur alþjóðlegra móta sem
koma til hans með umræður t.d. um uppsetningu
valla í huga. Hér hef ég aðeins stiklað á stóru varðandi
kynni mín af Staffan, en honum er sennilega best lýst
með svarinu sem hann býður upp á þegar við erum
erlendis og einhverjir spyrja hvaðan hann sé, þar sem
við tölum ekki sama tungumálið, þá segir hann: Ég er
Íslendingur.
Ragnar Ólafsson rifjar upp kynni sín af Staffan Johansson:
„Undir lokin höfðum við mæst á miðri
leið með íslensku og sænsku aðferðina“
Staffan og Ragnar við áttundu braut Ekkjufellsvallar.