Hinsegin dagar í Reykjavík - 01.07.2024, Síða 22

22
Svo ég tali beint frá hjartanu — að mínu viti eru
hinsegin skáldsögur og endurminningar líklega
hvað besta tólið til að hvetja til samtals og skiln­
ings milli ólíkra kynslóða í samfélagi hinsegin fólks.
Geturðu mælt með fleiri eldri skáldverkum fyrir
unga lestrarhestra sem vilja kynna sér fyrri tíma?
„Það er ekki svo létt því að mín kynslóð
hafði úr ofboðslega litlu að moða þegar við
vorum að reyna að takast á við sjálf okkur og
heiminn. Ég man þó að ég las mér til dæmis
til sálubótar minningar Danans Christians
Kampmanns sem ritaði trílógíu um það
að vakna til vitundar um eigin kynhneigð,
eignast konu og börn og rata loks aftur til
kynbræðra sinna með hjálp róttækra hreyf­
inga á áttunda áratug aldarinnar. Þessar þrjár
sögur hans eru meistaraverk, sú fyrsta, Forn­
emmelser, reyndar best, en allt var þetta hollt
ungum homma. Upp í hugann kemur líka
trílógía Svíans Jonasar Gardells frá þessari
öld, Torka aldrig tårar utan handskar, sem
þýdd hefur verið á íslensku að hluta, en til
að njóta þessara verka þarf maður helst að
lesa dönsku og sænsku sér til ánægju og það
virðist vefjast fyrir mörgum nú orðið. Hvað
vini mína í hópi lesbía og trans fólks snertir
verða aðrir mér fróðari að botna þessa þulu!
En upp á síðkastið hafa birst nokkrar frá­
bærar skáldsögur sem lýsa löngu liðinni tíð,
til dæmis In Memoriam eftir Alice Winn og
Swimming in the Dark eftir Tomasz Jedrowski.
Þá sjaldan ég finn til öfundar gagnvart ungu
fólki er það helst þegar ég rása gegnum til­
boð daganna á streymisveitunum, til dæmis
Young Royals og Heartstopper, á köflum
sápa á sápu ofan og á köflum sönn viska og
tær heiðarleiki. Hefði mín kynslóð bara átt
kost á svona nokkru! Því að aldur skáld­
verka, endurminningabóka og kvikmynda
er kannski ekki mál málanna, heldur gæðin,
trúverðugleikinn og heiðarleikinn sem leyn­
ist í listaverki ef það stendur undir nafni.“
Herbergi Giovanni er sannarlega öllum þessum
kostum búin og hefur því hlotið verðskuldað
pláss á listum yfir áhrifamestu skáldverk
heims. Og áhrifamikil er hún, tilfinninga­
flækjurnar sem hrærðust í David og Giovanni
eru eitthvað sem flest hinsegin fólk getur
speglað sig í. David finnur fyrir eitruðum
sting skammarinnar en þó birtist inni á milli
gullslegin von um heitar og ljúfar samkynja
ástir. Styrkur skáldsögunnar er enda hvað
hún er mannleg og einlæg — hún sýnir
dýptina svo vel. Persónurnar fá að koma til
dyranna eins og þær eru klæddar, breyskar,
jafnvel asnalegar en alltaf heillandi sem sín
sönnu sjálf. Herbergi Giovanni er því sígild,
hún á erindi við okkur öll og ef að líkum
lætur skilur hún engin eftir ósnortin.
The Legacy of James Baldwin
A century has passed from the birth of
James Baldwin, an American writer and
a social critic. He is best known for his
essays and novels and his activism during
the civil rights movement in the United
States. Baldwin moved to Paris as a young
man and his short love affair with a Swiss
boy inspired one of his novels, Giovanni's
Room. The novel, first published in 1956, tells
the story of an American living in Paris as
he falls in love with an Italian bartender
called Giovanni. In Giovanni's tiny rental
room, they explore the intensity, beauty and
shame of homosexual love. To celebrate his
centenary, Þorvaldur Kristinsson, one of the
pioneers of the queer movement in Iceland,
has translated Giovanni's Room into Icelandic.
Herbergi Giovanni eftir James Baldwin í þýð­
ingu Þorvalds Kristinssonar kemur út hjá For­
laginu á aldarafmæli höfundar þann 2. ágúst.
Þriðjudaginn 6. ágúst kl. 16 verður boðið
til veislu í Iðnó til heiðurs James Baldwin.
Herbergi Giovanni verður þar til umræðu og
lesnir stuttir kaflar úr íslensku þýðingunni.
Viðar Eggertsson, leikstjóri, ræðir við þýð­
andann um Baldwin og verk hans.
James Baldwin við Albert Memorial í Lundúnum