Hinsegin dagar í Reykjavík - 01.07.2024, Blaðsíða 68

68
Eflaust höfum við flest á einhverjum tíma­
punkti fengið útskýringu á því hvernig
börnin verða til. Misjafnlega vandaða eða
vandræðalega útskýringu kannski, eftir því
hver útskýrandinn var. Útskýringin á þó til
að takmarkast við það hvernig sískynja gagn­
kynhneigð pör búa til börn. Hinsegin fólk
eignast samt líka börn en með örlítið öðrum
hætti stundum.
Flest fólk er með líkama sem framleiðir
annað hvort sáðfrumur eða líkama sem fram­
leiðir eggfrumur og er oft með leg. Sumt fólk
myndi einfaldlega tala um karla og konur en
raunveruleikinn er mun flóknari en það. Ekki
allar konur eru með leg og eggfrumur eða
allir karlar með sáðfrumur. Auk þess getur
kynsegin fólk eignast börn og þau eru líka
með alls konar líkama. Þess vegna verður
talað hér um sáð- og eggfrumumanneskjur
þótt það kunni að hljóma undarlega — en
samt skemmtilega. Til að búa til barn þurfa
nefnilega sáðfruma og eggfruma að mætast
og verða að einni stórri frumu. Ég ætla ekki
að fara í saumana á því hvernig það mót á
sér stað en stundum er um að ræða heima­
tilbúinn gjörning en stundum er þetta fram­
kvæmt með aðstoð læknis (tæknisæðingar og
glasafrjóvganir).
Þetta er augljóslega mikil einföldun því
að mannfólk er af alveg rosalega mörgum
gerðum — og það eru fjölskyldur svo sannar­
lega líka. Það er hægt að fara hefðbundnar eða
óhefðbundnar leiðir til þess að eignast börn.
Þegar sáðfrumumanneskja og eggfrumu­
manneskja vilja búa til barn saman er dæmið
oftast nokkuð einfalt — hráefnin eru til staðar.
Það er þó mikilvægt að muna að foreldrar af
þessu tagi geta verið í alls konar samböndum.
Hjá þessu fólki getur það gerst að barn verði
til án ásetnings. Það verður ekki fjallað
nánar um það hér. Svo getur það líka gerst að
þessar manneskjur vilji verða foreldrar saman
enda þótt þau vilji ekki eiga í hefðbundnu
sambandi.
Ef tvær sáðfrumumanneskjur vilja búa til
barn saman vantar þau bæði eggfrumu og
leg. Hægt er að kaupa eggfrumur á Íslandi
frá gjafa eða þiggja að gjöf frá maka. En það
breytir litlu fyrir þessa samsetningu af fólki
því að skortur á legi er ekki auðleyst vanda­
mál. Í sumum löndum er hægt að fá leg að
láni hjá staðgöngumæðrum en það hefur
ekki verið heimilað hérlendis og er auk þess
mjög umdeilt viðfangsefni. Þá er einnig hægt
að verða foreldri án beinnar aðkomu að
tilbúningi barnsins.
Á Íslandi eru til börn sem vantar fóstur­
heimili, sum til skamms tíma en önnur
leita að varanlegu fóstri. Barna- og fjöl­
skyldustofa heldur reglulega námskeið fyrir
verðandi fósturforeldra. Stundum fara ætt­
leiðingar í gegnum fósturkerfið en ættleið­
ingar á milli landa eru bæði sjaldgæfari og
mjög kostnaðarsamar. Þær hafa auk þess
verið óaðgengilegur kostur fyrir hinsegin
fólk þar sem langflest lönd gera enn kröfu
um að ættleiðingarforeldrarnir séu í gagn­
kynja samböndum og hingað til hefur engum
foreldrum í samkynja samböndum á Íslandi
tekist að ættleiða barn frá öðru landi.
Þegar tvær eggfrumumanneskjur vilja búa til
barn vantar bara sáðfrumur. Þær er til dæmis
hægt að kaupa í gegnum Evrópska sæðis­
bankann sem er með höfuðstöðvar í Dan­
mörku en getur sent sæði (stundum kallað
strá) á frjósemisklínik á Íslandi. Í dag er bara
ein slík starfrækt en þeim gæti fjölgað í fram­
tíðinni. Tæknifrjóvgunarferli með gjafasæði
er kostnaðarsamt ferli en ýmis stéttarfélög
bjóða sínu félagsfólki upp á niðurgreiðslu á
því sem nemur hluta kostnaðar.
Börn verða til með alls konar leiðum, hefð­
bundnum eða óhefðbundnum, ókeypis eða
rándýrum, flóknum eða einföldum, með eða
án ásetnings — og þá geta þau átt eitt for­
eldri eða nokkur. Til að gera þetta ennþá
einfaldara er hér flæðirit til útskýringar. Þið
sem viljið verða foreldrar saman getið farið
eftir því til að komast að því hvernig það
gæti gerst.
Hvernig verða börn
(hinsegin fólks) til?
Kristmundur Pétursson
Flæðirit eftir Sigtý Ægi Kárason
Making Babies — the Queer Edition
How do queer people make babies? In
essence, it’s the old tale of the birds and
the bees, but also the bees and the bees, as
well as the birds and the birds. Some babies
are made using DIY techniques that aren’t
attainable for all hopeful future parents.
In queer relationships, that can often be
the case. The conceivable (pun intended)
methods to become parents depend largely
on the (hopefully) expectant parents’ bodies
and their production of gametes (that means
sperm or egg cells in simple terms). This isn’t
simple, but being human rarely is. A flow
chart on the baby-making process is included
for readers to navigate the possibilities for
them to go about it.