Morgunblaðið - 14.12.1930, Blaðsíða 13

Morgunblaðið - 14.12.1930, Blaðsíða 13
Sunnudaginn 14. desember 1930. ttttM&ftft 13 Leirbrennsla Guðmunöar Einarssonar. Frá sýningunnd. (Fyrir miðju standmynd úr grásteini). Eftir langa og margþætta bar- við Skólavörðu. Hann hefir nú áttu hefir Guðm. Einarssyni frá haldið opinni sýningu á munum Miðdal tekist að koma sjer upp sínum. Almenningi hafa fallið þeir fullkominni leirbrenslustöð, til vel í geð. þess að gera leirker og aðra hús- Um leirbrennsluna, rannsóknir nmni lír íslenskum leir. Er með og undirbúning undir hana, hefir því stigið mjög eftirtektarvert Mgbl. spurt Guðm. Einarsson, og spor fyrir íslenskan iðnað, listiðn- hefir hann sagt frá á þessa leið: að, híbýlaprýði og húsagerð. j Þegar jeg var unglingur gerði Prá því Eggert Ólafsson og þeir jeg það oft að gamni mínu, að jeg íjelagar gerðu hinar stórmerki- mótaði goðamyndir úr leir og herti legu rannsóknir á náttúru lands þær síðan við eld. Þá þóttist jeg vors, hafa menn vitað, að hjer á fullviss um, að íslenskur leir væri Isndi voru hæfar leirtegundir til nothæfur til brennslu. margskonar nota. í ferðabók hanss Því var það að jeg gaf mig að er getið uin rannsóknir þeirra og leirkerasmíð á námsárum mínum athuganir á þeim efnum, og minst i Mvinchen. Þar kyntist jeg full- á, að erlendis hafi íslenskur leir komnustu leirbrenslu verkstæðum verið notaður til skartgripagerðar. Þýskalands, og sá jafnframt, hvaða En það var svo margt af uppá þýðingu þau hafa fyrir þjóðina, stungum, bendingum og fyrirætl- fyrir list hennar og daglegt líí. unimi Eggerts og samverkamanna ? í Miinchen naut jeg tilsagnar hans, er lognaðist útaf í harðind-'ágætustu kennará í „keramik" og nnuffl á síðari hluta 18. aldarinnar, (kalkmálningu. Þeir lögðu ajer- og í þeim móðuharðindum, sem staka áherslu á að kenna mjer, langvinnari voru, er drógu úr unglingnum frá „landi norðurljós- inönnum alla trú á möguleikum anna'', er væri svo aumlega statt, þeim og lífsvegum, er land vort á að engin væri þar leirbrensla — En nú var eftir að fá leirinn rannsakaðan. Fyrst er jeg leitaði styrks í þeim efnum, var því fá- lega tekið, og bar sú tilraun eigi árangur. Jeg varð því að halda áfram upp á eigin spýtur, og senda sýnishorn af leirtegundun- um til Þýskalands til rannsókna. Þetta kostaði mig mikið fje, en hefði þó kostað meira, ef kennarar mínir í Munchen hefðu ekki stutt mig á ýmsan hátt. Er fullyrt var, að rannsóknir leiddu i ljós fullkomið nothæfi hinna íslensku leirtegunda, tók jeg mig upp og fór til Miinchen, til þoss að vera þar, við fullnaðar- rannsóknir og brenslutilraunir á hinum íslenska leir, kynnast því ai' eigin raun, hvernig hann þolir brenslu, þenslu og þurk án þess að springa. í fyrra kom jeg hingað heim út þeirri ferð. Þá tók jeg að und- irbúa leirbrenslustöðina. Þá fekk jeg Listvinahúsið á Skólavörðuhæð hjá bænum til afnota, og naut að- stoðar margra góðra manna. — Á síðasta þingi voru mjer og veittar 5000 krónur til fyrirtækisins. • En að engu mátti flaustra. Ált varð að vera vel undir búið. Það tók því langan tíma, nns leir- brenslan gat byrjatí. Til leirbrenslunnar þarf fyrst og fremst brensluofn, vjel til að hreinsa leirinn, aðra til að elta hann, þá enn til að hnoða hann; ennfremur rennibekk til að renna ker og kringlótta muni, þurkofn f • til að þurka munina í með heitu \ * lofti, ýms áhöld sem nota þarf við j • málning munanna o. fl. jj Stofnkostnaður leirbrenslunnar , J hefir samtals orðið 15 þús. kr., í l fyrir utan vinnu þá, sem jeg hefi! * og hefir átt frá upphafi. engin leirsmíðalist. £ hvert sinn, sem einhverjum, Er heim kom varð jeg að byrja manni tekst með þrautseigju og & byrjunni, og finna nothæfar leir- trú á sigur, að láta reynsluna' námur. Á ferðalögum mínum síð- sanna, að íslensk náttúra geymi ustu 5 árin hefi jeg safnað leir- möguleika, sem enn hafa eigi verið tegundum af ahskonar gerð. Kom- uotaðir, en líklegir eru til þess aí ið hefir fyrir, að „velviljað fólk" verða þjóð vorri til frama, er það er sjeð hefir til ferða minna, hefir þess vert, að eftir því sje tekið, og talið það viðsjárvert að sjá mig þeim framtaksmönnum, sje sómi róta í leirbökkum og giljum, eins sýndur. eg sagt er að umskiftingar hafi Að málefni þetta, íslensk leir-,iðkað til forna. brensla, hefir legið svona lengi í láginni, stafar vitaskuld m. a. af því, hve aumlega íslenskum nátt- úruvísindum enn er áfátt, rann- sóknir jarðvegs t. d. mjög skamt á veg komnar. Pundur postulíns- jarðvegs í Kollafirði vestra og í Reykjanesi hefir ekki getað skap að örugga trú manna á það, að fejer væri grundvöllur fyrir arð- berandi vinnslu. — Þrátt fyrir nærfelt 200 ára gamla fullvissu Kggerts Ólafssonar, og bendingar síðari tíma í sömu átt, hefir sú trú niðurlægingartímanna verið ríkjandi, að hjer á landi væri ekki nothæfur leir til brennslu — og hjer yrði aldrei leirbrennsla. Nýtt nrval Nýír litir Ný íögun Nýtt ?erð Ný fyllinyaraðíerð MOKT BWMC •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• ¦-^fisr- ABDULLA cigar^ttjir eru heimsfHægar fyr- ir gæði. Virginía, Tyrkneskar, Egypskar. 10 stykkja, 20 stykkja, 25 stykkja og 100 stykkjft öskjur. Á jólunum ættu allir að reykja ABDULLA I: í hana lagt. Enn naut jeg aðstoðar kennara minna í Miinchen. Þeir ábyrgðnst' J greiðslu á vjelum þeim, er jeg > l fekk, gagnvart iverksmiðjunum. j £ Þeir sáu um að bygging brenslu- ofnsins væri í lagi, og önnuðust um, að það sem jeg fengi til leir- brenslunnar, væri af fullkomnustu og bestu gerð. % Verkstæði mitt er nú útbúið með öllum nýjustu og bestu tækj- um, og vjelar knúðar með raf- magni. Ofninn, sem bygður er fyrir 1200 gráðu hita, er kyutur. J Nucaís. Virginia cigarettan AJB B U L L A No. 70, 20 stk. hefir í hverjum pakka gullfallega íslenska landslags- mynd. Russian Bíend í 100 stk. og 25 stk., án munnstykkis. <\BIJMyiLL^ — £&, — •ra, nbw aoN» stmet uomdom. w. i. VIRGINIA nbætsrir-n meö jQlamatRsim: Ananasís. Vanilléftr. Híðan í vor heflr Quðm. Emars- ¦mm starfrsekt I«irb',enJi«íIust&5 sía* Búinn til í hinni einu fullkomnu „Icecream"-verksmiðju hjer- lendis, af lærðum fagmanni, þar af leiðandi sá besti, en samt sem áður ódýrt. Fæst í eins, tveggja og þriggja lítra formum. Pantið í síma 930. Mfólbnrfjelag Reykíavfliiir. Kjöt og fiskmeti niðnrsoðið, best og ódýrast hjá Fra syni»gr« Ck 1. í Iástvi«a>H#si»»» Jes Zimsen.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.