Morgunblaðið - 13.01.1952, Blaðsíða 9

Morgunblaðið - 13.01.1952, Blaðsíða 9
Sunnudagur 13. janúar 1952 MORGUNBLAÐÍÐ "1 REYKJAVIKURBRJEF Laugardagur 12. janúar LíSur að þÍMglokum FUNDIR ALÞINGIS hófust aS nýju að afloknu jólaleyfi hinn 3. janúar. Var þá ráðgert að ljúka því á viku eða hálfuni mánuði. Allar líkur benda nú til þess, að þingslit geti ekki orðið fyrr en í lok þessa mánaðar. Hefur yfir- standandi þing þá staðið í tæpa fjóra mánuði. Kr það all-miklu styttra en tíðkast hefur undan- farin ár. Má segja að fjórir til fimm mánuðir sé skaplégur, ár- legur starfstími AJþingis. í fjöl- mörgum öðrum lýðræðislöndum sitja löggjafarsamkomurnar þó miklu lengur að störfum. Sama sagan hefur gerst allstaðar. Lög- gjafarstarfið hefur orðið víðtæk- ara með hverju árinu, sem leið. Afskipti löggjafarvaldsins af at- höfnum borgaranna hafa stöðugt íiáð til nýrra og nýrra sviða. Um gagnsemi þessarar þró- unar má að sjálfsögðu deila. Ýms rök má færa fyrir því að hin víðtæku löggjaíarafskipti geri þióðfélagsstarfseniina of þunga í vöfum og sníði ein- staklingunum oft óf þröngan stakk. En megintakmark lög- gjafans í lýðræðislöndum er þó jafnan það, að skapa þjóð- unum sem þreskavænlegust skilyrði til þess að heyja lífs- baráttuna og njóta sameigin- legrar og persómslegrar far- sældar. En einstaklingana greinir á um leiðir til þess að skapa fullkomið og réttlátt þjóðfélag. Þess vegna sætir það engri furðu þótt störf lög- gjafarþinganna séu gagn- rýnd og misjafnir dómar oft kveðnir upp um þau. Ný vegalog Á ÞESSU ÞINGI hafa m.a. verið samþykkt ný vegalög. Breyting vegalaga vekur jafnan mikla at- hygli hjá fjölda fólks, sem á ríkra hagsmuna að gæta í sambandi við sem greiðastar samgöngur um landið. Að þessu sinni var 977 kíló- metrum bætt við þjóðvegakerfi okkar. Er lengd þjóðvega sam- kvæmt lögum þá samtals orðin 7192 km. En akfærir þjóðvegir voru árið 1950 orðnir 5305 km að lengd. Fyrir 15 árum, eða árið 1937, var lengd akfærra bjóð- vega 3272 km. Á þessum 15 árum hafa þjóðvegirnir þvi lengst um rúmlega 2000 km. Er af því auð- sætt, hversu vegagerðum okkar hefur fleygt fram á þessu tíma- mili. Hafa hinar stórvírku vélar, sem. vegagerð ríkisins hefur eign- ast að sjálfsögðu átt ríkastan þátt í því. En framundan er engu að síður mikið verk í vegamálum okkar. Mikið brestur ennþá á, að ak- vegakerfið sé orðið eins full- komið og það þarf að verða. —¦ Heilar sveitir eru ennþá veglaus- ar og stór hluti hinna akfæru þjóðvega þarf mikilla endurbóta við. Við höfum fram til þessa tíma byggt svo að segja eingöngu mal- a'rvegi. Malbikaðir eða frteyptir þjóðvegir eru engir til. Frum- skilyrði þess að geta hafizt handa iim vegagerð úr varanlegu ofni ¦er bygging sementsverksmiðju í landinu. Við höfum ekki efni á að kaupa erlent byggíngarefni til slíkra framkvæmdsi. M.a. af þeirri ástæðu er bygging sements verksmiðju mikið og merkilegt framfaramál. Vaxandi viðhaldskostaaður SAMKVÆMT upplýsingum Geirs G Zoega vegamálastjóra mun við haldskostnaður þjóðveganna árið 1951 hafa orðið um 18 rmílj. kr. A fjárlögum þessa árs er hann áætlaður 17,4 millj. kr. Við þessa uphæð bætizt svo kostnaðurinn við viðhald akfærra sýsluvega, sem voru árið 1950 orðnir um 1900 km. að lengd. Heildarlengd akfærra vega á íslandi mun þvi nú vera orðin nokkuð yfir 7000 km. Til byggingar xrýrra þjeð- vega eru á fjárlögum þessa árs veittar tæpar 9 miDj. kr. Til Líður að þinglokum « Akíærii vegii lúmlega 7 þús. km « Þróit- arkosningin slæmur fyrirboði íyrir kornmúnista • Misskilning- ur Tímans e Fjármálasíjórn bæja og r.'kis • Stefnubreyting Eysteins • Aukakosning á ísafirði • Staðarval áburðarveik- smiðjunnar • Vantar fleira en köfnunareíni • K'aíísíregnir © Litvinoff og spádómar hans verið hraklega á málunum hald- ið hjá Gunnari Thoroddsen að út- gjöld Reykjavíkur skuli hækka um fimm af hundraði minna. I þessu sambandi er ómaksins vert að athuga litillega, hver sé hin raunverulega orsök þess að fjárhagur ríkisins hefur batnað verulega s.l. 2 ár. ÁstezSnnnar ber fyrst og fremst að leita í RÍefnnbreyt- ingu þeirri í efnahagsinálum þjóðarinnar, sem fólst í til- lögum þeim, sem minnihluta- stjórn Sjálfstæðisfiokksins lagði fram á Alþingi í ársbyrj un 1950 að undangenginni víð- tækri athugun á þeim Iciðum, sem til greina komu til úrbóta á vandkvæð'jm þjóðarinnar. Núverandi ríkisstjórn hefur framlfvæmt þessar tillögur í meginairiðíim. Með þessum til lögum var styrkjastefnan og greiðsluhallabúskapurinn yfir gefinn. Stefnubreyting Eysteins Jónsscnar í ÖÐRU lagi hefur aukið verzl- unarfreisi skapað ríkissióði stór- auknar tekjur. Barátta Sjálfstæð ismanna "egn haftaskipulaginu fyrir frjálsri verzlun er. í sam- ræmi við stefnu þeirra fyrr og síðar. Núverandi íiármálaráð- herra er hinsvegar einn þekktasti postuli hafta og innflutnings- hamla. Það er því kaldhæðni ör- laganna að einmitt aukið verzl- unarfreisi skuli hafa gert hon- um kleift að sýna góða íiiður- stöðu í rekstri ríkisins s.l. tvö ár. Geir G. Zoega fyrir framan íslandskort í skrifstoíu sinni. brúargerða eru nú veittar tæpar 3,4 millj. kr. Um hendur þeirra manna, sem fara með framkvæmd og stjórn vegamálanna fer mikið fé. Er því vel farið, að í stöðu vegamála- stjóra skuli nú vera einn bezti og dugmesti embættismaður þjóðar- innar. Slæmur fyrirboði STJÓRNARKOSNINGARN- AR í Vörubifreiðastjórafélag- inu Þrótti voru slæmur fyrir- boði fyrir kommúnista. Á s.!. ári sigruðu lýðræðissinnar í þessu félagi og fékk listi þeirra þá 112 atkvæði en listi koœmúnisía 64 atkvæði. En að þessu sinni var svo dregið af kommúnisíum að þeir treystu sér ekki til þess að bjóða fram við stjórnarkjör. Varð Iisti Friðleifs Friðriks- sonar og samstarfsmanna hans því sjálfkjörinn. Friðleifur Friðriksson er einn af þróttmestu leiðtogum Sjálfstæðisverkamanna. Komrnúnistar hafa skammað hann meira en nokkurn ann- an anösíæðing sinn í verka- lvðsfélögunum. Stéttarbræður hans bafa svarað árásunum á hann á verðugan hátt. í félagi vörubifreiðarstjóra í Reykja- vík er nú svo komið að lepp- ar Stalins koma þar ekki !<>ng ur fram lista við stjórnarkjör. Vissulega er fordæmi Þróttar eftirbreytnisvert fyrir önnur verkalýðsféiög, sem ganga mirau til stjórnarkosninga á næstunr.i. Misskilningur Tímans JON á Reynistað skýrði írá því í ágætri útvarpsræðu við eldhús-1 umræður á Alþingi, að þegar að bændafulltrúarnir í Sjálfstæðis- | flokknum væru á; einu máli um I afgreiðslu einhvers landbúnaðar- máls á þingij sem þeir væru alla jafnan, þá fylgdi flokkurinn yfir- leitt stefnu þeirra. Þessi ummæli hafa gefið Tirean um ástæðu til þess að hefjast handa um sparðatíning, sem á að áfsanna þaú. Hefur blaðið þózt finna dæmi, sem sýndu greini- lega að Jón á Reynistað hefði ekki sagt „sannleikann sjálfann". En þetta er alger misskilningur hjá málgagni Framsóknarflokks- ins. Öll þau dæmi, sem það heíur nefnt, eru einmitt frá því tíma- bili þegar bændaþingmenn Sjálf- stæðisflokksins greindi á inn- byrðis, þ. e. frá stjórnarárum ný- sköpunarstjórnarinnar. En þá voru 5 sveitaþingmenn flokksins í nokkurri andstöðu við hann. I engu þeirra dæma, sem Tíminn heíur talið uppvoru bændaþing- menn Siálfstæðisflokksins á „einu riiáli" cins og Jón á Reyni- stað orðaði bað. Þá greindi þvert á móti no2<kuð á. Framsókn hefur því ekki komizt þunmlung áleið- is að því marki að afsanna fyrr- greind ummæli Jóns Sigurðsson- ar. En hversvegna er Tíminn svona smeykur við bessa yfirlýsingu hins merka þingbónda úr Skaga- firði? Orsökin er aiTðsæ. Framsókn ?rflokkurinn óttast almennan skilning bændastéttarinnar á mikilvægi þass, að njóta stuðn ings og forystu langsamleffa stærsta stjórnmálaflokks þjóð arinnar. Hann er hræddur um, f?í sá skilniwyr einansjri Tíma liðið og geri það og flokk þess cþarfan í þessu þjóðfélagi, sem fyrst o? fremst þarfnast samstarfs stéttanna, fólksins til sjávpr og sveita um haírs- mun?mál sín. Af bessum ótta sprettur fum Tímans eftir ræðu Jóns á Reynistað. Fjármálastjórn bæja og ríkis ÞAÐ hefur vakið nokkra furðu að fjármálaráiiaairrann skuli hafa látið blað sitt hefja harða hríð að borgarstjófahum í Reykjavík fyrir 20% hækkun á heildarút- gjöldum- bæjárins á sama ¦ tima, sém útgjöid ríkisins hækka'um 25%- undir hans eigin. forystu. Hingað til hefur talan 25 Vérið talin hærri en talan 20. Ef það er góð fjármálastjórn hjá Eysteini Jónssyni að hækka útgjöld rík- isins um 25% þá gétur það varla Sfjérn ^réffar Etefnubreytíng EysteinS Jónssonar í vsðskiptamálun- um er því meginorsök þess, að verulegur greiðsluafgangur hefur orðið hjá ríkinu á s.l. ári. Af því leiðir aftur að hæst er að verja alimikiu af því fé til nytsamJegra framkvæmda svo sem ræktunar og húsbyjg- inga í sveitum landsins, verka mannabústaða og smáíbúða í kaupstöðum, greiðslu á skuld- um ríkisins vegna bafnarfram kvæmda og skólabygginga o. s. frv. Það er þannig þetta ívennt, til- lögur Sjálfstæðismanna í efna- hagsmálunum árið 1950 og frá- hvarf . Eysteins Jónssonar frá sinni fyrri haftavilu, sem komið hefur fjárreiðum ríkisins á traust ari grundvöll. Um víðtækan sparnað hjá ríkinu og stofnunum þess hefur hinsvegar ekki verið að ræða. Sézt það bezt á því, að árið 1950 fara heildarútgjöld rík- isins nær 90 millj. kr. fram úr áætlun fjárlaga og á s.l. ári verða umframgreiðslurnar um 55 milli. kr. að því er fjármálaráðherrann hefur sjálfur upplýst. Sjálfstæðismenn fagna mjög bættri afkomu ríkissjóðs. Eitt aðal markmið þeirra með tillög- um sínum í efnahagsmálunum var einmitt greiðsluhallalaus rík isbúskapur. Aukakosning á ísafirði VEGNA andláts Finns Jónssonar, þingmanns ísafjarðarkaupstaðar, verður innan skamms að fara fram aukakosning á ísafirði. Eng- ir varamenn eru fyrir þingmenn einmenningskjördæmanna og verða aukakosningar að fara fram í þeim kjördæmum þegar þingmenn þeirra falla frá eða láta af þingmennsku. Samkvæmt stjórnarskránhi eru varamenn fyrir hina 11 land- kjörnu þingmenn, 8 þingmenn Reykjavíkur og 12 þingmen" . í sex tvímenningskjördæmum. Þrjátíu og einn af 52 þingmönn- um hafa því varamenn. Eðlileg- ast virðist að varamenn væru kjörnir, annað hvort fyrir alla þingmenn eða engan. Reglurnar um þetta efni er eitt þeirra atriða sem taka vrður til athugunar við endurskoðun stj órnarskárinnar, hver.ær sem úr henni verður. Staðarval áburðar- verksíiiiðjwnriar KOMMÚNISTAR hafa hafið hin heimskulegustu æsingaskrif um staðsetningu áburðarverksmiðj- unnar. Ijáta þeir einna helzt í veðri vaka að einhverjir menn séu til sem vilja sjá Reykjavík eina rjúkandi rúst af völdum sprengingar í tilbúnum áburði. Eins og oft áður fer blað komm únista með fleipur eitt í þessu máli. Af hálfu bæjaryfirvaldanna hefur fyllsta öryggis verið gætt í þessum efnum. Fyrir frumkvæði borgarstjóra hefur nefnd sérfræð inga verið falið að fialla um ör- yggishlið málsins. Hefur aldrei annað komið til orða en tillit yrði tekið til tillagna þeirra. Er bæj- arbúum óhætt að treysta því, að forráðamenn þeirra munu að engu flana í sambandi við stað- setningu verksmið.iunnar. Fyrir kommúnistum vakir hinsvegar það eitt, að vekia æsingar og upp nám í sambandi við þetta þjóð- þrifafyrirtæki. Ekki köfnunarefnis- áburð eingöngu EN hvað sem þ'essu líður þá ætti að hverfa frá fyrirmælum lag- anna um áburðarverksmiðju, þar sem mælt er svo fyrir, að fram- leiða skuli köfnunarefnisáburð einvörðungu. Köfnunarefnisáburðurinn er að vísu dýrasta áburðarefnið af þrem aðal áburðarefnum. En eins og allir vita verður engri jarð- rækt komið á með einni tegund áburðar. íslenzk ræktunarlönd fá áburðarþörf sinni ekki fullnsegt Ari Agnarsson Jón Guðlaugsson I Framh. á bls. 12.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.