Morgunblaðið - 27.04.1955, Page 2

2
MORGUfiBLAÐlÐ
Miðvikudagur 27. apríl 1955
Kvennadeild S¥S
byggt 6 skipbrotsman
DEILDIN MINNIST 25 ÁRA AFMÆLIS SÍNS
MEÐ ÚTVARPSDAGSKRÁ
GG AFMÆLISHÓFI
Á MORGUN, 28. apríl, er Kvennadeild Slysavarnafélags íslands
tíl í Reykjavík 25 ára. — Deildin, sem er elzta kvennadeild SVÍ
tássJandinu, var stofnuð 28. apríl 1930, og má þessvegna nefna hana
irnóðurdeild allra hinna ýmsu kvennadeilda félagsins víðsvegar
un landið, sem nú eru 24 talsins. — Formaður Reykjavíkurdeildar-
innar er frá Guðrún Jónasson, og hefir hún verið formaður henn-
iar frá upphafi. — Áttu fréttamenn viðtal við stjórn deildarinnar
í gær í þessu tilefni.
ÞríhyrningsmælmgnriMir nl
landinu endurbættnr í sumur
AFMÆLISRIT KVENNA-
JDEILDARINNAR
í tilefni afmælisins
deildin gefið út vandað afmælis-
rit, sem verður til sölu á skrif-
Stofu SVÍ og hjá Slysavarnafé-
I deildarinnar syngur, ræður verða
fluttar og að síðustu verður
hefur dansað.
Danskir landmælingamenn komnir,
gem eiffa að annast mælÍBgarnar
Í. / * '
HINGAÐ til Reykjavíkur erú komnir tveir litlir vélbátar, 40—
60 lestir, sem eru eign dönsku ladnmælingastofnunarinnar.
Hún sendir hingað til lands í sumar hóp mælingamanna, en æti-
unin er að framkvæma mjög víðtækar þríhyrningsmælingar.
Hér er um mjög merkilegt mál arnar eru undirstaðan að kort-
að ræða og umfangsmikið. Slík- j lagningu landsins sjálfs, og mun
ar mælingar voru fyrst fram- nú í ráði að endurbæta þessar
kvæmdar hér á landi á árunum ' mælingar.
1900—1930. Þríhyrningamæling- | Hinir dönsku landmælinga-
STJORN DEILDARINNAR
Tvær konur, sem voru í fyrstu
lagskonunum næstu daga. Erjstjórn deiidarinnar eru enn þá í
<efni þess ávarp frá formanni, frú (stjórn, og eru það þær frú Guð-
Guðrúnu Jónasson. Saga deildar-
innar í máli og myndum, eftir’
ijEygló Gísladóttur, stuttar grein-
ar um helztu forvígiskonur deild-
arinnar, ágrip af sögu allra
kvennadeilda landsins með mynd
uxn, þrjú kvæði og frásögn af
kkipsstrandi, ásamt skýrslu gjald-
lcera og ýmsu fleira. Verð rits-
Íns er kr. 20.00.
2UIKLU ÁORKAÐ
I Eins og kunnugt er, hafa
kvennadeildir SVÍ víðsvegar um
landið unnið ötullega að öllu því,
isem við kemur slysavörnum og
lirundið í framkvæmd stórum
málum á því sviði. Á þetta ekki
hvað sízt við um Kvennadeild
SVÍ í Reykjavík, sem er öflug-
asta deildin, enda áorkað svo
iniklu á sviði slysavarnamála, að
Undrum sætir. Öllum mun kunn-
ugt hið mikla fjáröflunarstarf
•deildarinnar til þessara mannúð-
armála, og framlög hennar til
Siysavarnafélagsins og er þess
ekemmst að minnast, er þær i
vetur söfnuðu fyrir nýjum vara-
lireyfli í sjúkraflugvél Björns
Pálssonar. — Hinn árlegi fjár-
öflunardagur deildarinnar er 1.
Góudagur og þann dag í vetur
komu inn fyrir merkja— og
kaffisölu 52 þús. kr.
S KIPBROXSM ANN ASKÝLIN
SEX
Allir vita hve mikil vöntun hef-
tif verið á skipbrotsmannaskýl-
um umhverfis landið, og einnig
hvern þátt kvennadeildir SVÍ
liafa átt í því að bæta úr því.
Kvennadeild SVÍ í Reykjavík, á
oiú sex slík skýli og hefur komið
Jieim upp af eigin rammleik. Eru
þau á eftirtöldum stöðum: Með-
31 landsfjöru, Fossfjöru, Skeiðar-
ársandi, Breiðamerkursandi,
Dritvik á Snæfellsnesi og Kefla-
vík á Rauðasandi. Auk þess má
telja, að deildin hefur ekki fyrir
löngu keypt radartæki 1 Sæ-
hjörgu, sjúkrabifreið fyrir félag-
ið og ýmislegt fleira mætti upp
telja.
AFMÆLISINS MINNZT MEÐ
ÚTVARPSDAGSKRÁ
Annað kvöld mun fjórðungs
aldar afmælis deildarinnar
minnzt með sérstakri útvarpsdag-
skrá, en aðal hátíðahöldin fara
fram í tilefni afmælisins laugar-
■daginn 30. apríl í Sjálfstæðishús-
inu.
Útvarpsdagskránni verðurj SkÓLINN hefur nýlega lokið
þanmg hagað, að fyrst flytur for- störfum. Þessar námsgreinar
maður deildarinnar, j.ru Guðrúnjvoru knnncjar; íslenzka, íslenzk
Jónasson, ávarp. Þá syngur söng-1 bókmenntasaga, danska, enska,
kór deildarinnar nokkur lög | kristin fræði, upplestur, reikn-
•undir stjórn Jóns ísleifssonar, þá ingur, bókfærsla og handavinna.
remur góður vetur kveður
Frú Guðrún Jónasson.
rún Jónasson formaður og Sigríð-
ur Pétursdóttir. Aðrar konur í
núverandi stjórn eru: Gróa Pét-
ursdóttir, Eygló Gísladóttir,
Guðrún Magnúsdóttir, Ingibjörg
Pétursdóttir, Guðrún Ólafsdóttir,
Þórhildur Ólafsdóttir og Ástríður
Einarsdótúr
Fyrstu stjórn deildarinnar skip
uðu: Guðrún Jónasson, Sigríður
Pétursdóttir, Guðrún Lárusdóttir,
Lára Schram, Guðrún Brynjólfs-
dóttir, Jónína Jónatansdóttir og
Inga Lára Lárusdóttir.
HAFA AFHENT SVFÍ
527 ÞÚS. KR.
Hér að framan hefur verið frá
því skýrt, að nokkru leyti, hverju
Kvennadeild SVÍ í Rvík hefur
hrundið í framkvæmd á sviði
slysavarnamála og annazt sjálf
framkvæmdir, en enn hefur ekki
verið frá því skýrt, hve mikil
fjárframlög deildarinnar til SVÍ •
í Reykjavík hafa verið. Alls hef- |
ur deildin afhent félaginu 527
þús. kr. og er það frá upphafi,
en auk þess, á deildin I sjóði 75
þús. kr., sem hún hefir heitið til
styrktar sjúkraflugvélinni.
Ber íslendingum vissulega að
þakka hið fórnfúsa starf kvenn-
anna, og hinar miklu fram-
kvæmdir þeirra í mannúðarmál-
um, sem raun ber vitni um. —
Slysavarnamálin snerta ekki að-
eins vissan hóp manna, heldur
landsmenn alla.
BREIÐDAL, 20. apríl: — Vetur-
inn er að kveðja, og þá bregður
svo við, eftir langan góðviðris-
tíma, að frost er og snjóél. Þegar
litið er til baka, yfir liðinn vet-
ur verður ekki annað sagt en
hann hafi verið fremur góður.
Að vísu talsverð frost og snjóar
um miðveturinn, en fyrst og síð-
ast mildur.
Innigjafatími er ákaflega mis-
jafn á bæjum hér, þó í sömu
sveit séu. Lengstur mun hann 60
til 70 dagar, en skemmstur lík-
lega aðeins 20 til 30 dagar. Um
afkomu verður ekki sagt að svo
stöddu, þar ræður einatt úrslit-
um, hvernig viðrar frá sumarmál-
um til fardaga. En menn vona
sem fyrr, að vorsólin yfirstigi
kulda og él, og gróður komi á
eðlilegum tíma.
. Ekkert er mönnum tamara um-
ræðuefni en verkföll þau, sem
aftur og aftur heltaka þjóðlífið.
Mörgum hlutlausum áhorfanda
virðist svo, sem í því efni gæti
meir kapps en forsjár, og menn
velta því fyrir sér, hvort okkar
iitla og fámenna þjóðfélag muni
til lengdar þola svona skæru-
hernað. Menn spyrja m.a. hvort
löggjafar þjóðarinnar telja öllu
lengur hægt að búa við óbreytta
vinnulöggjöf. Ætli t.d. nokkurt
annað ríki í heiminum teldi sig
hafa efni á að láta öríámennum
hóni manna haldast uppi að
stöðva allan siglingaflota þjóðar-
innar, eins og hér gerðist í vetur.
Nei, áreiðanlega ekki. Við verð-
um því að gera okkur fulla grein
fvrir því, að hér verður að gera
breytingu á, ef hér ætlar að búa
siðmenntuð og sjálfstæð þjóð. Að
sjálfsögðu verða menn að eiga
rétt til að semja um kaup og
kjör, en það verður að gerast án
tilefnis lítilla vinnustöðvana.
Við hér úti á landsbyggðinni
fáum engan póst vikum saman,
og fréttum því fátt eitt, sem ger-
ist í höfuðstöðvum þjóðlífsins, og
við vildum gjarnan fá upplýst
hvaða nauðsyn það er verkfalls-
mönnum í Reykjavík að hindra
jafn sjálfsagða þjónustu og út-
sendingu blaða og bréfa úr því að
blöð eru prentuð og bréf skrifuð.
Útvarpsráð ætti að taka upp sér-
staka fréttastarfsemi vegna lands
manna, sem sviptir eru frétta-
blöðum um lengri tima af völd-
um verkfalla. — P.G.
menn, sem verið hafa að mæl-
ingastörfum í Grænlandi, hafa
mjög fullkomin tæki til þessara
hluta. Við mælingarnar hér
verða þeir víða að fara, meðal
annars upp á hæstu fjöll og jökla.
Er þá í ráði að þeir noti þyril-
vængjur í þessum fjallaleiðöngr-
um.
Bátarnir litlu, sem liggja vest-
ur við Ægisgarð nú, eiga að vera
heimili mælingarmannanna, og
þar um borð eru vinnustofur fyr-
ir þá.
Landmælingamennirnir munU
taka til starfa þegar er öllum
nauðsynlegum undirbúningi hér
er lokið og állar aðstæður leyfa.
Hestamannafélagið
Siígandi tíu ára
SAUÐÁRKRÓKI, 22. apríl: —
Síðasta vetrardag 1945 komu
nokkrir hestaunnendur saman 1
Varmahlíð í Skagafirði í því
skyni að stofná með sér félag. —
Félagið var stofnað þennan dag
og hlaut nafnið Hestamannafé-
lagið Stígandi.
Stofneniur voru 18 og var for-
maður kjörinn Sigurður Óskars-
son, bóndi Krossanesi, en hann
mun hafa verið aðalhvatamaður
að stofnun þessara samtaka.
Síðasta vetrardag í ár var þessa
10 ára afmælis minnzt með veg-
legu hófi í Varmahlíð, þar sem
saman var komið hátt á annað
hundrað manns. Sigurður bóndi
Óskarsson í Krossanesi, setti hóf-
Framh. á bls. 12
VI
Þjóðviljinn" hótar
um ofbeldi
Einstök orðsending !i! þeirra.
í
HINUM ofstækisfullu skrifum
kommúnistablaðsins dag eftir
dag um verkfallsmálin og annað,
sem á einn eða annan hátt snertir
verkfallið, þá mun orðsending
kommúnista til Keflavíkur og
Keflvíkinga, sem birtist í blað-
inu í gær, vera algjört met blaðs-
ins. Sjaldan hefur blaðið lýst bet-
ur þeim starfsháttum, sem upp
Kommímistar eru gramir
orðnir út í verkamenn
Kvöldskóli KFUM
verður lýsing á skipsstrandi, síð-
an tvísöngur systranna Eyglóar
og Huldu Victorsdætra.
Á laugard.aginn hefst hóf
kvennadeildarinnar í Sjálfstæð-
ishúsinu kl 6 síðdegis. Koma þar
fram ýmsir skemmtlkraftar. —
Lárus Pálsson mun skemmta með
upp'lestri, Guðmundur Jónsson
•óperusöngvari syngur einsöng,
l>á verður leikþáttur, kvennakór
Nemendur voru hvaðanæva af
landinu, og var skólinn fullskip-
aður. Við vorprófin hlutu hæstar
einkunnir Lilja S. Jónsdóttir í
byrjunardeild, meðaleinkunn 9,1,
og Alfreð Harðarson í framhalds-
deild, meðaleinkunn 8.7. Hlutu
þau að verðlaunum vandaðar
bækur fyrir frábæran árangur í
námi sínu. Fyrir sérstaka at-
Frh. á bls. 12.
SEM KUNNUGT er hafa allar
aðgerðir verkfallsstjórnar-
manna beinzt einkum að því að
koma í veg fyrir að leigubíl-
stjórar geti flutt benzín í bæinn
til þess að geta starfrækt bíla
sína áfram, þrátt fyrir verkfallið.
— Þessir leigubílstjórar eru fé-
lagsmenn í Bifreiðastjórafélag-
inu Hreyfli, sem er eitt sam-
bandsfélaga Alþýðusambands ís-
lands og er þar í tölu hinna allra
fjölmennustu stéttarfélaga. —
Margar greinar hafa birzt í
kommúnistablaðinu um viðskipti
leigubílstjóranna og verkfalls-
stjórnarmanna. Allar eiga grein-
arnar það sammerkt, að leigu-
bílstjórarnir eru þar gerðir að
hreinum glæpamönnum, en verk-
fallsmenn, einkum fyrirsvars-
menn, allt að því umvafðir
helgislepju.
Margir, sem í verkfallinu
standa, hafa lýst undrun sinni á
þessari baráttu verkfallsstjórn-
arinnar. Það sé engu líkara en
' að hið langvinna verkfall hafi
j fyrst og fremst verið gert til
þess að klekkja á leigubílstjór-
unum. Munu verkamenn almennt
hafa hreinustu skömm á þessum
starfsháttum verkfallsstjórnar-
innar. — Það er á „Þjóðviljan-
um“ að sjá í gær, sem hann sé
orðinn verkamönnum "gramur,
því til þeirra er sérstaklega stíl-
aðir verkfallsdálkar í gær, sem
heita: Til þeirra, sem sváfu. —
Og greinin hefst með þessum á-
varpsorðum til verkamanna og
iðnaðarmanna, sem fulltrúaráð
verkalýðsfélaganna atti út í verk-
fallið:
„Þessar lsnur eru ekki ritað-
ar fyrir verkfallsverðina, sem
vakað hafa við skyldustörf
sín, verkfallsgæzluna. Þeir
vita það, sem hér er sagt.
Þetta er skrifað fyrir ykkur í
hópi þeirra 7 þúsunda verk-
fallsmanna, sem hafið sofið
heima meðan félagar ykkar
vöktu á verðinum.“
skulu teknir, ef kommúnista-
flokkurinn kemst til valda. Mbl.
hefur gert leturbreytingarnar í
kveðjunni, sem orðrétt er svo-
hljóðandi, undir fyrirsögninni:
Ætla Keflvíkingar að rifja upp
^rri frægðarverk?
„Morgunblaðið skýrir frá því
í fyrradag að báturinn Hafþór,
sem flutti verkfallsverðina út í
Skeljung, frá Keflavík, hafi ver-
ið settur í afgreiðslubann í
Keflavík. Þjóðviljinn hefur aflað
sér upplýsinga um málið, og
reyndist staðreyndin sú að sjö
vörubílstjórar í röð neituðu að
flytja fisk frá bátnum á sum-
ardaginn fyrsta en sá áttundi
gerði það „í þetta sinn“ að því
er hann sagði.
Ekki hefur enn reynt á það
hvort þessari ofsókn verður
haldið áfram —, en verði það
gert og ætli einhverjir Kefl-
víkingar að fara að endur-
nýja fyrri fjandskaparverk
þess STAÐAR gegn verkalýða
hreyfingunni verður því svar-
að með öllu afli alþýðusam-
takanna og ýtrustu ráðstöfun-
um beitt bæði gegn einstak-
lingum og hugsanlegum sam-
tökum, sein hefðu slíka hegð-
un í frammi“.
Við þetta þarf engu að bæta
óþarfi er að útskýra orðsendir
una, því svo lióst er eðli henr
hverjum rhanni. Þar eru haf?
í frammi grímulausar ofbeld
hótanir við íbúa dugmik
bvggðarlags, sem bæði fyrr
síðar hefur lagt drjúgan skerf
mörkum við framleiðslustarfse
þjóðarinnar.