Morgunblaðið - 03.11.1955, Page 9

Fimmtudagur 3. nov. 1955
MORGUNBLAÐIÐ
25
„Skólinn ú ni
til, að þér trúið þessu nú, því'
að ég hefði, ef til vill, eigi trúað
því sjálfur á yðar aldri. Það er
reynsla, sem hver verður að læra
sjálfur. En mér kemur ekki á
óvart, þótt þér segðuð þá: Ójá, I
satt sagði hann, karlsauðurinn". I
★ ★ ★
Þórarinn skólameistari lauk
þannig máii sínu:
En úg ætla ekki að þreyta
ykkur með fleiri heilræðum að
sinni. Heldur ætla ég að lesa!
niðurlagsorðin í setningarræðu!
Hjaltalins, sem ég átti ólesin áð-
an. Hann segir:
„Að endingu vil ég minna yður
<og mig á það, að hvað sem vér
getum, getum vér eigi af eiginn
ramleik, að hvað sem vér gerum,
gerum vér eigi af eigin kröftum,
að Drottinn vor, alls máttar upp-
haf, veitir oss, að vér nokkuð
getum afrekað. Gleymum ekki
að minnast hans handleiðslu, á
hverjum degi og á hverri stundu.
Biðjum Drottinn, að vér megum
nota þá krafta, sem hann hefir
gefið oss, til að gera oss að nýt-
um mönnum, þarfa náunga vor-
um og nytsama ættjörðu vorri.
Megi Drottins blessan hvíla yfir
verki voru og blómga þennan
skóla landi og lýð til farsæld-
ar.“
Undir þessi orð tökum vér öll.
Menntaskólahúsið á Akureyri.
betur en áður, og verður það eitt
seint fullmetið á langri ævi. En
síðast tel ég það, er mér þykir
mestu varða, — ég mannaðist á 1 að læra, ef svo má segja, og mann
en svo, að hann hafi í skólavist-
inni fengið notadrjúga undir-
stöðu, lært að nota bækur, lært
! snotr skyíi manna hverr, æva til
snotr sé“. Víst er og það að mörg-
um hefir orðið hált á að þykjast
vitrafi en hann var, og telja til
vísinda getgátur sem reynslan
hefir jafnharðan afsannað. En
jafnvel hin mesta þekking og vit
þarf, ef vel á að fara, að mótast
af mannúð, góðvild, mildi og hóg-
værð. Matthías Jochumsson
mælti svo eftir dr. Guðbrand Vig-
fússon einn ágætasta vísindamann
sem ísland hefir alið: „Hávamál
nær höfði Heimskringla nær
brjósti en við hjarta hvíldu,
Hallgrímsljóðin dýru“. í þessum
Ijóðlínum er lýst þeim fræðum
sem okkur íslendingum hafa orð-
ið drýgst til sannrar menningar.
Á þessum afmælisdegi er það ósk
mín til skólans, að starf hans
megi ætíð mótast af raunsæi
Hávamála, af vizku Heimskringlu
I og Guðstrú Haligrims Pétursáon-
ar. Ef svo fer, þá mun skólinn
Möðruvöllum, og gekk djarfari
og dáðmeiri að hverjum leik og
hverju starfi eftir dvöl mína þar“.
Nú er skólatiminn orðinn lengri
og kennsla meiri en þessir gömlu
menn nutu. En hvaða skóli getur
óskað sér betri vitnisburðar frá
Þórarinn Björnsson, skólameistari, flytur setningarræðu sína.
Ef til vill ætti í framtíðinni háöldruðum manni, en að skóla-
að ljúka öllum setningarræðum vistin hafi verið hátíð ævi hans
skólans með þessum orðum hins
Jyrsta skólameistara, a fyrsta
degi skólans.
ÁVARP MENNTAMÁLA-
KÁÐHERRA
. Að lokinni setningarræðu
skólameistara flutti Bjarni Bene-
■diktsson menntamálaráðherra
ávarp. Hóf hann mál sitt með
jþví að rekja í fáum dráttum
xiokkur atriði úr sögu skólans og
geta skólameistaranna frá upp-
iaafi. Að endingu fórust honum
orð á þessa leið:
En þá má spyrja, hvert gagn
«og gæði hafa allir þessir menn
:sótt til skólavistarinnar. Því er
-auðvitað erfitt að svara og e. t. v.
«eru svorin þar jafn mörg og
xiemendurnir. En ég hef rekizt
á svör tveggja manna, sem mér
finnast þess virði að rifja upp
á þessari stundu. Einn af elztu
núlifandi mönnum sem á Möðru-
völlum námu, Árni Hólm Magnús
son, segir: „Árin sem ég dvaldi
á Möðruvöllum voru hátíð ævi
xninnar“. Annar, Steingrímur
Sigurðsson, segir: „Er ég nú hálf-
níræður lít yfir farinn veg, minn-
ist ég.Möðruvallaskóla með hlýj-
um huga. Ég lærði þar talsvert
á þessum eina vetri, er ég hafði
síðar gagn af. Einkum var góð
undirstaða sem ég fékk þar í
reikning mér notadrjúg. Ég lærði
að nota bækur og njóta þeirra
Og hver okkar, og jafnvel
þeir, sem geta talið skóla-
vist í tugum ára frekar en árum,
getur lýst árangri hennar betur
sem Örlygur Sigurðsson hefir
málað eftir frummynd er Sigurð-
ur Guðmune.s :on málari gerði, af
Arnljóti Ólafssyni, höfundi þessa
skóla. Er það ætlan okkar, að
þessi mynd sé falin skólanum til
ævarandi varðveizlu. Jafnframt
er það von rr n, að þessi mvnd
af höfundi skólans, minni nem-
endur um ókomin ár á hvað þeir
eigi fyrri tíðrr mönnum að þakka
um leið og þcir hugleiði hverju
mannvit, þekling, atorka og góð-
vild fái áorkað *.
SAGA OG STé
MÖÐRUVALL
Að lokinni r;
ráðherra sagði
dórsson, mennt
staðháttum og
í Ilörgárdal. V;
fróðlegt og ske
vænta mátti.
sínu með þessu
ÐHÆTTIR
æðu menntamála-
Steindór" Stein-
rskólakennari, frá
sögu Möðruv-alla
:r mál hans bæði
nmtilegt, svo sem
Ilann lauk máli
m orðum:
ast af fordæmi kennara sinna og
umgengni við góða félaga.
HIÐ IIOLLASTA OG
DRÝGSTA VEGANESTI
Skömmu eftir að Möðruvalla-
skóli var stofnaður, — en það
kom glögglega fram í ræðu Jóns
Hjaltalíns, sem hér var lesin, að
hann var ekki þeirrar skoðun-
ar, — þá var það mjög tíska,
einnig hér á landi, eftir fordæmi
annara, að menn hugðu að þekk-
ingin eín væri allra meina bót
og að framþróunin mundi órjúf-
anleg. Nú vítum við að framþró-
unin getur rofnað og meiri hætta
getur stafað af menningarlausri
þekkingu en nokkru öðru, af því
leiðir ekki að draga eigi úr sjálfri
þekkingarleitínní. Henni verður
ætíð að halda sleitulaust áfram,
en við verðum að skilja hættuna
af því að sálarþroskinn hefir ekki
eflzt í réttu hlutfalli við þá þekk-
ingu á sumum náttúrulögmálum,
sem aflað hefir verið og enn nær
þó harla skammt, og er aðeins í
upphafi þó að hún hafi að vísu
nú þegar orðið undirstaða margs-
konar tækni, sem hefir létt lífið
og getur létt það ennþá meir og
orðið til velfarnaðar, ef við kunn-
um með að fara. Jafnvel hér á
landi höfum við séð að sumir
telja það sér til ágætis, að þeir
séu boðberar haturs, óbilgirni og
algerrar blindu á öll sjónarmið
annara en sjálfra sín. Að vísu
skortir þá, sem slíku fara fram,
hvorttveggja í senn, hógværð hug
arfarsins og þekkingu, meðal
annars þekkinguna á takmörkun-
um sinnar eigin vizku, en þá
þekkingu höfðu forfeður okkar
og vissu ósköp vel um gildi henn-
ar. í Hávamálum segir: „Meðal-
Fremst á myndinni eru, talið frá vinstri. í kór Möðmvallakirkju:
Þórarinn Björnsson, skólameistari, kona hans, Mojgrét Eiríks-
dóttir, Bjarni Benediktsson, menntamálaráðherra cg sr. Sigurður
Steíánsson.
leggja nemendum sínum til það
vegarnesti, sem þeim verður
hollast og drýgst á óvissri æfi-
leið“.
GJOF RIKISSTJORNARINNAR
TIL SKÓLANS
~„Að svo mæltu flyt ég skólan-
um, kennurum og nemendum,
ungum og gömlum, árnaðaróskir
ríkisstjórnar íslands og hef þá
ánægju að mega skýra frá því
að í nafni stjórnarinnar afhenti
ég í morgun skólanum mynd,
í Möruvallakirkju við setningu M.A. á 75 ára afmæli skólans.
(Ljósm. V. Guðm.)
„Að endingu vil ég óska þess
og biðja skóla vorum og þessum.
stað til handa og þeim minning-
um, sem við Moðruvelli eru.
tengdar, að hollvæ tir lands vors
og þjóðar, megi vaka yfir staðn-
um og þeirri stof íun, sem við
hann er tengd, svc lengi sem sól
roðar á Vindheimaj ökul og Kald-
bak, svo lengi sem Hörgá niðar
og grasið grær í skjólsælum hlíð-
um. Hörgárdals“.
Þessari hátíðle'u athöfn í
Möðruvallakirkju 1 mk með því
að Þórarinn Björosson skóla-
meistari sagði Merntaskólann á
Akureyri settan r > bað menn
syngja sálminn „Faðir andanna".
KVÖLDVEI7I A í iSEIMA-
VISTINNI NÝJU
Á laugardagskv'ildið efndu
skólameistarahjónin til kaffi-
samsætis í hinu n:' ja og glæsta
heimavistarhúsi Manntaskólans.
Var þar auk neme :da og kenn-
ara margt 'gesta, r.i.a. mennta-
málaráðherra og nc kkrir gamlir
Möðruvellingar svo og nokkrir
gamlir gagnfræðingar frá Gagn-
fræðaskólanum á Akureyri. —
Skólameistari ávar ^aði gesti og
bauð velkomna. Þ i talaði Páll
Hermannsson fyrr ;m alþingis-
maður. Flutti hann inga og mjög
skemmtilega ræðu, Kom hann
víða við. Ræddi urr harðan kost
sumra Möðruvellr ga, brunann
1902, starf og st it nemenda,
gleði þeirra og 1< iki og ötula
baráttu þeirra, su nra fátækra.
Einnig ræddi ha n um áhrif
Möðruvellinga í þj ðlííinu o.m.fl.
Var máli hans v< 1 fagnað. Þá
talaði Valdemar S .ævarr einnig
fyrir hönd gamaiia Möðruvell-
Frh. á bls. 31